Vượt hiểm nguy rà phá bom mìn

Theo Thiếu tướng Đỗ Văn Tuấn, Phó tư lệnh Quân khu 1, địa bàn Cao Bằng và Lạng Sơn là phên giậu phía Bắc và Đông Bắc, địa hình hiểm trở, núi non trùng điệp, từng là chiến trường ác liệt trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới Tổ quốc. Dù chiến tranh đã lùi xa nhưng nhiều khu vực rừng núi, nương rẫy, thung lũng dọc tuyến biên giới vẫn còn bom mìn, vật nổ còn sót lại, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn đối với người dân. 

Quân khu 1 được Bộ Quốc phòng giao nhiệm vụ rà phá bom mìn, vật nổ trên tuyến biên giới thuộc hai tỉnh Lạng Sơn và Cao Bằng. Mỗi mét đất, mỗi cánh rừng khi được làm sạch bom mìn sẽ góp phần ổn định đời sống nhân dân và phát triển kinh tế-xã hội địa phương. 

 Thực hiện dò, gỡ mìn tại khu vực biên giới tỉnh Lạng Sơn. 

Trong cái rét cắt da của mùa đông hay giữa những ngày nắng gắt của mùa hè vùng biên, những người lính công binh vẫn cần mẫn dò tìm, đánh dấu, khoanh vùng từng khu vực nghi có bom mìn, vật nổ. Trung tá Thân Văn Hoạt, Phó tham mưu trưởng Lữ đoàn 575 (Quân khu 1) cho biết: “Nhiều chủng loại bom mìn, vật nổ tồn lưu qua nhiều năm nằm sâu dưới lòng đất hoặc lẫn trong đá, cây cối mục nát nên việc rà phá rất phức tạp. Cán bộ, chiến sĩ thường xuyên phải đối mặt với nguy hiểm rình rập. Mỗi tín hiệu phát ra từ máy dò kim loại đều được anh em thận trọng kiểm tra, bởi chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể phải trả giá bằng tính mạng”.

Để hoàn thành nhiệm vụ, từng tổ công binh phải thực hiện đầy đủ các bước theo quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt: Khảo sát địa hình, khoanh vùng nghi vấn, dò tìm, đào bới, xác định chủng loại vật nổ và tiến hành xử lý, hủy nổ an toàn. Mỗi khâu đều đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối, bản lĩnh vững vàng và tinh thần trách nhiệm cao của cán bộ, chiến sĩ.

Thiếu tá Lương Đức Dương, Trợ lý Công binh Trung đoàn 12, Sư đoàn 3 (Quân khu 1), người trực tiếp chỉ huy lực lượng công binh thực hiện nhiệm vụ tại khu vực thôn Bản Quầy, xã Kiên Mộc, tỉnh Lạng Sơn, chia sẻ: “Mỗi lần tiếp cận vật liệu nổ là một lần đối diện với hiểm nguy. Nhưng nghĩ đến việc sau khi xử lý xong, mảnh đất này sẽ an toàn để bà con canh tác, trẻ em có thể vui chơi, chúng tôi lại thêm quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ”.

Làm sạch đất đai, mở đường phát triển

Giữa núi rừng biên cương, hình ảnh những người lính công binh mang theo máy dò kim loại, cuốc xẻng và những lá cờ tiêu đánh dấu... đã trở nên quen thuộc với đồng bào nơi đây. Kết quả của những ngày tháng gian khổ là hàng nghìn bom mìn, vật nổ được phát hiện và xử lý an toàn, đồng nghĩa với hàng trăm héc-ta đất được bàn giao lại cho địa phương để đưa vào sản xuất nông nghiệp, trồng rừng và xây dựng các công trình dân sinh. Nhờ đó, người dân yên tâm bám đất, bám bản, ổn định cuộc sống, góp phần giữ vững chủ quyền và an ninh biên giới quốc gia.

 Thực hiện dò, gỡ mìn tại khu vực biên giới tỉnh Lạng Sơn. 

Đồng chí Mã Thị Hiển, Phó chủ tịch UBND xã Kiên Mộc cho biết: “Kiên Mộc là địa phương mới nhận bàn giao 406ha diện tích “đất sạch”. Trước đây, nhiều khu vực người dân không dám canh tác, sản xuất; nhiều công trình dân sinh, giao thông cũng phải trì hoãn vì còn ô nhiễm bom mìn, vật nổ. Được bộ đội giúp rà phá bom mìn, vật nổ, cấp ủy, chính quyền địa phương cùng nhân dân rất phấn khởi bởi nhờ đó mà địa phương có điều kiện mở rộng sản xuất, phát triển kinh tế-xã hội”.

Đồng chí Hoàng Vĩnh Hưng, Chủ tịch UBND xã Mẫu Sơn (tỉnh Lạng Sơn) cho biết: “Sau khi nhận bàn giao 150ha đất đã được làm sạch bom mìn, vật nổ, địa phương triển khai cho nhân dân trồng cây thảo quả, cây dược liệu kết hợp trồng cây lâm nghiệp, phủ xanh đất trống, đồi núi trọc, tạo sinh kế bền vững cho đồng bào. Việc làm thầm lặng của cán bộ, chiến sĩ công binh Quân khu 1 không chỉ mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc mà còn góp phần tạo nền tảng cho phát triển kinh tế-xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh trên tuyến biên giới”.

Không chỉ đối mặt với hiểm nguy trong từng mét đất rà phá, những người lính công binh còn để lại dấu ấn đẹp trong lòng nhân dân bằng công tác dân vận thiết thực, hiệu quả. Trong quá trình thi công, cán bộ, nhân viên, chiến sĩ luôn chấp hành nghiêm pháp luật, kỷ luật, quy định địa phương, đồng thời tích cực ủng hộ xóa nhà tạm, nhà dột nát trên địa bàn tỉnh Cao Bằng và Lạng Sơn với tổng kinh phí 1,09 tỷ đồng cùng nhiều công trình dân sinh khác.

  Những quả mìn sót lại được lực lượng công binh Quân khu 1 thu gom tiêu hủy.

Mồ hôi, công sức của những người lính được minh chứng bằng các số liệu thuyết phục. Tham gia nhiệm vụ rà phá bom mìn trên tuyến biên giới có sự phối hợp, hiệp đồng của nhiều lực lượng: Lữ đoàn 575, Sư đoàn 3, Bộ CHQS tỉnh Lạng Sơn và Bộ CHQS tỉnh Cao Bằng (Quân khu 1) cùng các đơn vị thuộc Binh chủng Công binh gồm: Lữ đoàn 279, 239 và Tiểu đoàn 93; các doanh nghiệp quốc phòng như: Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn, Công ty TNHH MTV Xử lý bom mìn 319; các Tổng công ty: Lũng Lô, 789, Thành An.

Tính đến nay, toàn dự án đã rà phá sạch bom mìn, vật nổ trên diện tích hơn 3.498ha, bảo đảm đúng quy trình kỹ thuật và an toàn tuyệt đối. Trong đó, địa bàn tỉnh Cao Bằng hoàn thành 1.883ha và tỉnh Lạng Sơn là 1.615ha. Quá trình thi công, các đơn vị đã phát hiện, thu gom và xử lý 28.713 bom mìn, vật nổ các loại; thực hiện hủy nổ tại chỗ 8.566 bom mìn, vật nổ, di dời xử lý tập trung hơn 20.000 bom mìn, vật nổ còn lại.

Từ những vùng đất từng bị chiến tranh tàn phá, giờ đây, hàng nghìn héc-ta đất biên cương  “sạch” được bàn giao cho địa phương sau 3 đợt nghiệm thu (từ tháng 7 đến tháng 12-2025). Mỗi mét vuông đất hồi sinh là một lần người lính công binh chiến thắng “kẻ thù vô hình”, âm thầm góp phần dựng xây cuộc sống bình yên nơi phên giậu Tổ quốc.