Nguyên nhân chủ yếu, theo Cục Thống kê, là do dòng vốn đầu tư vào vàng gia tăng, cùng với hoạt động mua ròng liên tục của các Ngân hàng Trung ương.

Bên cạnh đó, đồng đô la Mỹ suy yếu trong bối cảnh kỳ vọng nới lỏng chính sách tiền tệ cùng với nhu cầu nắm giữ các tài sản thực của nhà đầu tư tăng lên trước những căng thẳng địa chính trị và bất ổn toàn cầu, qua đó tiếp tục củng cố vai trò trú ẩn an toàn của vàng, khiến giá vàng tăng mạnh.

Trong nước, giá vàng bám sát xu hướng thế giới, đồng thời nhu cầu tích trữ và đầu tư tăng lên trong bối cảnh các kênh đầu tư thay thế chưa ổn định, giúp mặt bằng giá vàng duy trì ở mức cao.

Chỉ số giá vàng tháng 1 tăng 5,02% so với tháng trước; tăng 77,1% so với cùng kỳ năm trước.

Tháng đầu tiên của năm 2026, giá vàng tăng dữ dội. Ảnh minh họa: doanhnghieptiepthi.vn

Trong khi đó, tính đến ngày 29-1-2026, chỉ số giá đô la Mỹ trên thị trường quốc tế đạt mức 98,1 điểm, giảm 0,21% so với tháng trước, chủ yếu do kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ điều chỉnh theo hướng nới lỏng chính sách tiền tệ trong năm 2026, làm giảm sức hấp dẫn của các tài sản định giá bằng USD.

Bên cạnh đó, lợi suất trái phiếu Mỹ có xu hướng hạ nhiệt, dòng vốn đầu tư dịch chuyển sang các thị trường và đồng tiền khác, trong khi một số đồng tiền chủ chốt như Euro và yên Nhật phục hồi tương đối. Trong nước, chỉ số giá đô la Mỹ tháng 1 giảm 0,29% so với tháng trước; tăng 3,18% so với cùng kỳ năm trước.

Ngoài ra, lạm phát cơ bản tháng 1 tăng 0,35% so với tháng trước - tăng 3,19% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 2,53% của CPI bình quân chung. Nguyên nhân chủ yếu do giá lương thực, năng lượng là yếu tố góp phần làm giảm chỉ số giá tiêu dùng (CPI) chung nhưng đã được loại trừ trong danh mục tính lạm phát cơ bản.

Phấn đấu trước ngày 10-2-2026 đưa vào vận hành sàn giao dịch vàng

Tại họp báo Chính phủ tháng 1-2026 diễn ra chiều 4-2 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu: Theo dõi sát diễn biến của thị trường vàng; triển khai kịp thời các giải pháp để bình ổn thị trường vàng trong trường hợp cần thiết.

Phấn đấu trước ngày 10-2-2026 đưa vào vận hành sàn giao dịch vàng; thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa, trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất, bảo đảm an toàn, lành mạnh, công khai, minh bạch. 

Trước đó, tại Công điện số 06/CĐ-TTg năm 2026, Thủ tướng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tập trung theo dõi sát tình hình, điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, kịp thời, hiệu quả, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa nhằm thúc đẩy tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn; trong đó: Điều hành lãi suất, tỷ giá phù hợp với diễn biến tình hình kinh tế vĩ mô và mục tiêu chính sách tiền tệ, quản lý chặt chẽ thị trường ngoại hối, ổn định giá trị đồng Việt Nam. Khẩn trương hoàn thiện hồ sơ nghiên cứu, đánh giá, xem xét đề xuất thành lập sàn/sở giao dịch vàng quốc gia, báo cáo Thường trực Chính phủ.

* Các nhà phân tích nhận định rằng, dù giá vàng trải qua đợt giảm mạnh nhất trong nhiều năm vào cuối tháng 1 và đầu tháng 2, các nhà đầu tư tổ chức và quỹ đầu tư vẫn kiên trì mua vào ở vùng giá thấp. Hành vi "bắt đáy" này kích thích dòng tiền từ nhà đầu tư cá nhân và tổ chức khác tham gia khi giá vàng giảm, tạo động lực cho đà tăng của kim loại quý.