Tại hội thảo, các đại biểu tập trung đánh giá tiềm năng, giá trị của sâm Lai Châu; trao đổi về bảo tồn nguồn gene, chuẩn hóa giống, quy trình sản xuất, chế biến sâu, xây dựng thương hiệu, phát triển chuỗi giá trị sản phẩm. Các ý kiến nhấn mạnh yêu cầu phát triển cây sâm gắn với tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho đồng bào vùng cao và bảo vệ rừng.

Các đại biểu dự hội thảo.

Tham luận tại hội thảo, Đại tá Trương Minh Đức, Chỉ huy trưởng Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh cho biết, tỉnh Lai Châu có vị trí chiến lược quan trọng, đời sống một bộ phận nhân dân còn khó khăn, đất sản xuất hạn chế. Từ thực tế đó, Ban chỉ huy BĐBP tỉnh xác định phát triển sâm Lai Châu dưới tán rừng là một hướng đi tiềm năng, vừa tạo sinh kế bền vững cho người dân, vừa góp phần củng cố thế trận lòng dân, xây dựng nền biên phòng toàn dân vững chắc.

Năm 2024, BĐBP tỉnh phối hợp tổ chức tập huấn, tham quan, trao đổi kinh nghiệm về kỹ thuật trồng và chăm sóc sâm; chỉ đạo các đồn Biên phòng trồng thí điểm sâm Lai Châu. Trên cơ sở kết quả bước đầu, ngày 10-4-2026, Ban chỉ huy BĐBP tỉnh lựa chọn bản Ngài Thầu, xã Sì Lở Lầu làm địa bàn triển khai mô hình điểm theo phương châm “làm chắc từng bước, hiệu quả đến đâu nhân rộng đến đó”.

Phó bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu Hà Quang Trung phát biểu chào mừng hội thảo.

Để tạo sự đồng thuận, cán bộ, chiến sĩ đã đến từng hộ tuyên truyền, vận động, giải đáp những vấn đề người dân quan tâm về vốn, kỹ thuật, thời gian thu hoạch và đầu ra sản phẩm. Đến nay, mô hình có 54 hộ dân đăng ký tham gia, trong đó 27 hộ nghèo, 16 hộ cận nghèo, 100% là đồng bào dân tộc thiểu số.

Mô hình được triển khai theo cơ chế phối hợp giữa 6 chủ thể: BĐBP, chính quyền địa phương, doanh nghiệp, nhà khoa học, hợp tác xã và nhân dân. Trong đó, BĐBP giữ vai trò nòng cốt, kết nối, tuyên truyền, hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ nhân công và giám sát quy trình sản xuất.

Đến nay, mô hình đã xây dựng 89 nhà giàn, mái che với tổng diện tích khoảng 11.000m²; trồng 55.000 cây giống, tỷ lệ cây sinh trưởng khoảng 85%; huy động gần 5.000 ngày công và nguồn lực hỗ trợ cây giống, vật tư, phân bón, vật liệu xây dựng, với tổng giá trị khoảng 4,5 tỷ đồng.

Đại tá Trương Minh Đức, Chỉ huy trưởng Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu trình bày tham luận tại hội thảo.

Theo Đại tá Trương Minh Đức, để người dân có thu nhập thường xuyên trong thời gian chờ cây sâm cho sản phẩm, BĐBP tỉnh triển khai mô hình “Trồng rau xanh tập trung, chăn nuôi gia súc, gia cầm; thiết lập vùng thực phẩm an toàn cung cấp cho các trường liên cấp ở khu vực biên giới”, bước đầu với khoảng 8ha, hướng tới 25ha, thu hút gần 200 hộ tham gia. Đây được xác định là hướng “lấy ngắn nuôi dài”, tạo nguồn thu trước mắt, giúp người dân yên tâm gắn bó với mô hình trồng sâm lâu dài.

Thời gian tới, BĐBP tỉnh Lai Châu đặt mục tiêu xây dựng 3-5 mô hình điểm tại các xã biên giới, hỗ trợ 1.000-3.000 hộ dân tham gia, xây dựng vườn bảo tồn nguồn gene, các vườn ươm giống tập trung, vận động đầu tư phát triển khoảng 200-300ha sâm Lai Châu dưới tán rừng.

Mô hình trồng Sâm Lai Châu dưới tán rừng được kỳ vọng tạo sinh kế bền vững, giúp nhân dân khu vực biên giới phát triển kinh tế.

Đại tá Trương Minh Đức đề nghị các cấp, các ngành tiếp tục quan tâm hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ về giống, vốn, đất đai, hạ tầng, tiêu thụ sản phẩm; tăng cường phối hợp quy hoạch vùng trồng, thu hút doanh nghiệp, xây dựng chuỗi liên kết, thương hiệu sâm Lai Châu, giúp người dân khu vực biên giới phát triển kinh tế gắn với quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.