Hướng tới nền kinh tế “xanh” là một trong những phương thức nhằm xóa đói giảm nghèo, cải thiện tổng thể chất lượng cuộc sống. Giải pháp về tài chính, trong đó có chính sách tín dụng “xanh” được xem là có hiệu quả trong công tác bảo vệ môi trường.
Nước sạch đến từng nhà
Chị Kator Thị Quý, ở thôn Rã Trên, huyện Phước Trung (Ninh Thuận) chia sẻ: “Cũng nhờ Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) cho vay vốn kịp thời, gia đình tôi lắp đặt đồng hồ nước hết gần 1,2 triệu đồng, đến nay đã sử dụng được 2 tháng. Cước tiền nước tháng trước chỉ 40.000 nghìn đồng, tiết kiệm gấp nhiều lần so với trước đây phải mua nước lẻ từng bình”. Chị Chamaléa Thị Đuống, ở thôn Tham Dú, huyện Phước Trung (Ninh Thuận) nói: “Gia đình tôi vay 12 triệu đồng vừa để lắp đặt hệ thống nước sinh hoạt, vừa xây nhà vệ sinh. Nhờ sự quan tâm đầu tư nhà máy nước của tỉnh, lại có thêm vốn vay ưu đãi từ NHCSXH nên nhà tôi và nhiều gia đình trong thôn rất phấn khởi, từ nay đã có nguồn nước chất lượng để sử dụng, bảo đảm sức khỏe và vệ sinh môi trường”.
Nông dân xã Cát Hiệp, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định trồng rừng bằng nguồn vốn vay từ dự án. Ảnh: Nguyễn Tuấn Ngọc.
Chương trình tín dụng nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn của NHCSXH là một trong những kênh tín dụng “xanh”, mang lại hiệu quả thiết thực cho công tác bảo vệ môi trường, cải thiện môi sinh, nâng cao chất lượng cuộc sống cho cư dân vùng nông thôn. Cùng với đó, NHCSXH đang thực hiện cho vay theo chương trình dự án phát triển lâm nghiệp giữa Chính phủ Việt Nam và Ngân hàng Thế giới (WB). Đây là một dự án cho vay trồng rừng thương mại đầu tiên tại Việt Nam, với hai trọng tâm chính là phát triển trồng rừng sản xuất ở một số tỉnh miền Trung Việt Nam và Quỹ Bảo tồn thiên nhiên. Mỗi hộ gia đình khu vực nông thôn được vay tối đa 6 triệu đồng cho một công trình nước sạch hoặc một công trình vệ sinh, thời hạn vay 5 năm kể từ ngày giải ngân. Mức vay tối đa để một hộ thực hiện cùng lúc cả 2 công trình là 12 triệu đồng/hộ. Chương trình không nhằm mục tiêu kinh doanh mà nhằm mục đích giúp các hộ gia đình ở khu vực nông thôn vay vốn để đầu tư xây dựng mới hoặc cải tạo, nâng cấp các công trình cấp nước sạch và các công trình vệ sinh, bảo đảm theo tiêu chuẩn. Theo báo cáo của NHCSXH, hiện tỷ lệ người dân ở nông thôn được sử dụng nước sạch hợp vệ sinh trong cả nước đạt hơn 84%. Số hộ gia đình nông thôn có công trình vệ sinh đạt tiêu chuẩn hơn 63%. Sau hơn 10 năm thực hiện, NHCSXH đã triển khai tới 63/63 tỉnh, thành phố với tổng dư nợ hơn 21 nghìn 343 tỷ đồng với gần 2,4 triệu khách hàng còn dư nợ. Tính từ khi bắt đầu triển khai thực hiện chương trình đến nay đã có hơn 8 triệu công trình nước sạch và vệ sinh được xây dựng, đưa vào sử dụng.
Trồng rừng bảo vệ thiên nhiên
Ông Nguyễn Thanh Bình ở thôn Tùng Khánh, xã Cát Hiệp, huyện Phù Cát, Bình Định đã vay 52 triệu đồng, trồng được 6ha rừng keo lá tràm trên vùng đất trống tâm sự: "Do đất nông nghiệp ít nên gia đình tôi trước đây phải đi làm thuê ở nơi khác. Giờ đây, cả ba bố con tôi đã trở lại lao động ngay trên mảnh đất của quê hương bằng nghề trồng rừng theo dự án". Cũng theo ông Bình thì đầu tư 1ha rừng nguyên liệu giấy chi phí mất 15 triệu đồng cho việc trồng mới và chăm sóc, sau 7 năm sẽ cho thu hoạch khoảng 80 triệu đồng/ha. Trừ đi các khoản chi phí, mỗi héc-ta rừng đem lại số lãi bình quân hàng năm từ 8-10 triệu đồng. Những hộ trồng từ 5ha rừng trong vùng dự án phát triển lâm nghiệp có thể giàu có từ rừng. Theo ông Phạm Ngọc Trình, Bí thư Huyện ủy Phù Cát, đồng vốn tín dụng chính sách đã góp phần chuyển dịch mạnh mẽ cơ cấu kinh tế, giải quyết việc làm cho lao động khu vực nông thôn, giảm tỷ lệ hộ nghèo một cách bền vững.
Chương trình cho vay theo dự án phát triển lâm nghiệp được triển khai tại 6 tỉnh là Thừa Thiên-Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Thanh Hóa, Nghệ An. Tính đến hết tháng 4-2016, tổng dư nợ cho vay phát triển lâm nghiệp đạt hơn 516 tỷ đồng với gần 17 nghìn khách hàng còn dư nợ. Riêng trong 4 tháng đầu năm, doanh số cho vay của chương trình đạt gần 11 tỷ đồng, doanh số thu nợ đạt hơn 30 tỷ đồng với 242 lượt khách hàng vay vốn. Nguồn vốn đến nay đã giúp phủ kín trên 70 nghìn héc-ta rừng trồng sản xuất. Dự án đã có những tác động lớn về mặt chính sách trong chiến lược phát triển rừng trồng quốc gia đến năm 2020. Thông qua những chính sách hỗ trợ cho các tổ chức, hộ gia đình vay vốn tín dụng trồng rừng với lãi suất ưu đãi, dự án đã khuyến khích việc kinh doanh phát triển rừng, góp phần phát triển ngành lâm nghiệp của đất nước. Chính sách tín dụng “xanh” đang là điểm tựa vững chắc, vì sức khỏe của cộng đồng, cải thiện môi trường sống, trồng rừng bền vững, góp phần bảo tồn thiên nhiên và phát triển sinh kế cho người dân hướng nền kinh tế tới mục tiêu tăng trưởng xanh.
DƯƠNG TỬ