Tìm lối thoát cho giao thông Hà Nội

Ùn tắc giao thông trên đường Giải Phóng, Hà Nội. (ảnh chụp tháng 10-2008)

Theo đánh giá của UBND thành phố, đến trung tuần tháng 1-2009, trên địa bàn Hà Nội có gần 80 điểm, nút thường xuyên ùn tắc giao thông vào giờ cao điểm. Tuy nhiên theo quan sát của chúng tôi trong những ngày trước, trong và sau Tết Nguyên đán Kỷ Sửu này con số đó còn lớn hơn.

Giao thông Hà Nội... bức tranh hỗn độn

Tại hội nghị tổng kết trước Tết Nguyên đán Kỷ Sửu, các thành viên Ban chỉ đạo 197 TP Hà Nội đề cập nhiều đến tình trạng vừa thiếu vừa yếu của hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông. Diện tích đất dành cho đường giao thông và bãi đỗ xe trên địa bàn Thủ đô còn quá ít. Thành phố Hà Nội hiện có 3.974km đường, trong đó đường nội thành có 643km chiếm khoảng 6,8% diện tích đất đô thị, so với quy hoạch mới chỉ đạt khoảng 1/3 (quy hoạch là 15 đến 20%). Thành phố Hà Đông có 37,1km đường, chiếm khoảng 8,8% diện tích. Thành phố Sơn Tây có 50,7km đường, chiếm khoảng 4,9% diện tích… Qua một vài con số trên đã đủ thấy diện tích đất dành cho đường giao thông của Hà Nội (sau sáp nhập) còn rất ít. Tương tự diện tích đất dùng cho bãi đỗ xe trong khu vực nội thành mới chỉ đạt 1,2% diện tích đất đô thị. Nếu theo quy hoạch thì con số đó phải là từ 5 đến 6%. Thành phố hiện có 11 bến xe liên tỉnh gồm: Giáp Bát, Mỹ Đình, Gia Lâm, Nước Ngầm, Lương Yên, Hà Đông, Sơn Tây, Đan Phượng, Thường Tín, Chúc Sơn và Hoài Đức. Do lưu lượng người, phương tiện tăng quá nhanh nên hầu hết các bến xe đang trong tình trạng quá tải. Vận tải hành khách công cộng chủ yếu là loại hình xe buýt. Hệ thống xe buýt của Hà Nội hiện có 73 tuyến, trong đó 60 tuyến có trợ giá (gồm 44 tuyến đặt hàng và 16 tuyến thực hiện theo phương thức xã hội hóa); 13 tuyến xe buýt kế cận không trợ giá.

Mặt khác, qua quan sát tại các trọng điểm giao thông Hà Nội điều rất dễ nhận ra là cơ cấu phương tiện tham gia giao thông quá phức tạp. Tính đến hết tháng 12-2008, Hà Nội có 252.926 ôtô các loại, 2.512.148 xe máy. Ngoài ra, trong khu vực nội thành có khoảng một triệu xe đạp và hơn 300 xe xích lô... Tốc độ tăng mô tô, xe ô tô khá nhanh (khoảng 12 đến 15%/năm), chưa kể các phương tiện đăng ký ngoại tỉnh thường xuyên hoạt động trên địa bàn thành phố… Chính cơ cấu phương tiện phức tạp đã tạo ra dòng giao thông hỗn độn khiến cho công tác tổ chức giao thông, điều hành giao thông gặp rất nhiều khó khăn, phức tạp.

Trước mắt tập trung phân luồng hạn chế ùn tắc

Phòng Cảnh sát Giao thông Công an TP Hà Nội cho biết, để bảo đảm trật tự an toàn giao thông trước, trong và sau Tết Kỷ Sửu 2009, Công an TP Hà Nội đã tập trung nghiên cứu phân luồng giao thông hợp lý. Chẳng hạn trước Tết, Phòng Cảnh sát Giao thông đã phải tạm cấm đối với các loại xe ô-tô tải (từ 1 tấn trở lên) và xe chở khách từ 25 chỗ trở lên không được hoạt động từ 6 giờ đến 22 giờ hằng ngày trên các tuyến phố từ vành đai 2 trở vào, đặc biệt là các tuyến, khu vực đang có nguy cơ ùn tắc giao thông cao. Tương tự, lực lượng chức năng đã phải cấm toàn bộ việc bày bán chậu hoa, cây cảnh trên vỉa hè, dưới lòng đường trên tuyến đường Yên Phụ - Nghi Tàm - Âu Cơ, Bưởi - Hoàng Hoa Thám, Phan Đình Phùng... Những xe tải có nhiệm vụ chuyên chở hàng nông sản, thực phẩm phục vụ Tết phải có giấy phép của Sở Giao thông Vận tải và Phòng Cảnh sát giao thông Công an TP Hà Nội, đồng thời không được hoạt động trong giờ cao điểm từ 6 đến 9 giờ và 16 đến 19 giờ hằng ngày. Riêng đối với những xe thu gom rác, xe hoạt động trong lĩnh vực du lịch chỉ được phép hoạt động ngoài giờ cao điểm… Theo đánh giá của Phòng Cảnh sát Giao thông TP Hà Nội, nhờ những biện pháp cụ thể trên mà trong dịp Tết Nguyên đán tình hình ùn tắc giao thông trên địa bàn Thủ đô đã được hạn chế đáng kể. Ban chỉ đạo 197 Hà Nội cho rằng: Phân luồng, tổ chức giao thông phù hợp là biện pháp trước mắt để hạn chế ách tắc giao thông, đặc biệt là những dịp lễ, Tết, hoặc trên địa bàn Thủ đô diễn ra những sự kiện lớn.

Những giải pháp cấp bách

Phó chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Văn Khôi cho biết: Hà Nội đã xây dựng kế hoạch triển khai một số giải pháp từng bước khắc phục ùn tắc giao thông giai đoạn năm 2009-2010. Theo đó, thành phố tiếp tục thực hiện 7 nhóm giải pháp của kế hoạch số 62/KH-UBND về triển khai các giải pháp cấp bách nhằm giảm tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông.

Tại Quyết định 90/2008/QĐ-TTg ngày 9-7-2008, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt qui hoạch vùng Thủ đô và qui hoạch phát triển kinh tế - xã hội Thủ đô Hà Nội, định hướng đến năm 2030. Tuy nhiên, theo chúng tôi cần nhấn mạnh việc điều chỉnh, bổ sung quy hoạch phát triển giao thông vận tải Thủ đô Hà Nội theo địa giới hành chính mở rộng. Đặc biệt, cần ưu tiên, tập trung đầu tư hạ tầng giao thông khung, vận tải khối lượng lớn, xe buýt nhanh, đường sắt đô thị, mạng lưới bến, bãi đỗ các phương tiện… Theo kế hoạch, Hà Nội tiếp tục đầu tư phát triển hệ thống giao thông, tập trung thực hiện hoàn thành các công trình giao thông vào năm 2010, nhất là các tuyến quốc lộ hướng tâm như: mở rộng nâng cấp đường Láng - Hòa Lạc; Quốc lộ 2, đoạn Phủ Lỗ - Vĩnh Phúc; Quốc lộ 1 cũ: đoạn Cầu Chui - cầu Đuống; Quốc lộ 3: đoạn trên địa phận Hà Nội; Quốc lộ 32: đoạn Nam Thăng Long - Cầu Diễn, đoạn Cầu Diễn - Nhổn... Cùng với hoàn chỉnh các đường vành đai và các tuyến đường nội đô như đường Lạc Long Quân; Văn Cao - Hồ Tây; đường ven sông Tô Lịch; Cát Linh - La Thành; đường Phúc La-Văn Phú... các nút giao thông như: Kim Liên; cầu Trắng (Hà Đông); ngã ba Viện 105 (Sơn Tây)… cũng sẽ được gấp rút hoàn thành. Các tuyến xe buýt nhanh số 1 như: Ba La Bông Đỏ - Quốc lộ 6 - Nguyễn Trãi, Láng Hạ, Kim Mã… cũng sẽ được xây dựng. Vấn đề xây dựng cầu, hầm dành cho người đi bộ sang đường cũng sẽ là nội dung đáng quan tâm. Trước mắt, thành phố tập trung hoàn thành 19 cầu dành cho người đi bộ trên tuyến đường Giảng Võ-Láng Hạ, Đại Cồ Việt, Liễu Giai, Trần Duy Hưng, Sơn Tây, Nguyễn Trãi, Nguyễn Chí Thanh, Chùa Bộc, Thái Hà, Hoàng Quốc Việt, Giải Phóng… Hà Nội chủ trương thực hiện “cống hóa” để làm các bãi đỗ xe Nghĩa Đô, Nguyễn Khánh Toàn, Phan Kế Bính, Thái Hà. Hoàn thành xây dựng các bến xe khách liên tỉnh Yên Nghĩa (Hà Đông); bến xe Hoài Đức, Chúc Sơn... Các đường quốc lộ hướng tâm, đường cao tốc sẽ được xây dựng, nâng cấp tạo điều kiện cho phân luồng từ xa.

Các lực lượng công an, thanh tra giao thông, lực lượng tự quản cũng sẽ được tăng cường để bảo đảm thực hiện nhiệm vụ hướng dẫn điều hành giao thông tại 78 điểm tuyến có nguy cơ xảy ra ùn tắc và các tuyến trục chính. Hệ thống đèn tín hiệu giao thông sẽ được lắp bổ sung trên địa bàn 9 quận và Sơn Tây, Hà Đông, kết hợp điều chỉnh chu kỳ đèn phù hợp với lưu lượng giao thông, lắp đặt thêm đèn đếm lùi tại các nút giao thông có đèn tín hiệu. Trung tâm quản lý điều hành giao thông trên địa bàn thành phố cũng sẽ được triển khai thực hiện trong năm 2009. Một nội dung quan trọng nữa của Hà Nội là từng bước di chuyển các cơ quan, cơ sở sản xuất, bệnh viện ra ngoài khu vực trung tâm thành phố… Giải quyết được những vấn đề cơ bản trên, tin rằng bức tranh giao thông của Hà Nội sẽ ngày càng tươi sáng và thông thoáng.