Thị trường nhà ở xã hội trầm lắng

Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia xác định, đến năm 2020 cả nước xây dựng khoảng 250.000 căn hộ phục vụ nhu cầu NƠXH tại các khu công nghiệp, thành phố. Trong khi đó, thống kê ở các địa phương, đến năm 2020, cả nước cần khoảng 1 triệu căn hộ (khoảng 50 triệu m² sàn). Các chuyên gia nhận định, khó có thể đạt được mục tiêu đã đề ra ở trên vì hai nguyên nhân chính: Thứ nhất, đến tháng 11-2016, cả nước hoàn thành 179 dự án NƠXH (71.150 căn hộ) tại khu vực đô thị, khu công nghiệp, đạt 28% so với chỉ tiêu. Thứ hai, những tháng đầu năm 2017 gần đây, hoạt động xây dựng các dự án NƠXH hết sức trầm lắng. Vậy đâu là nguyên nhân của vấn đề này?

NƠXH bán cho người thu nhập thấp, hộ nghèo là chủ trương lớn của Chính phủ được điều chỉnh theo Nghị định 100/2015/NĐ-CP (NĐ 100). Trước đó, để giải quyết vấn đề này, Chính phủ đã đưa ra gói hỗ trợ 30.000 tỷ đồng với lãi suất ưu đãi cả phía người mua và nhà đầu tư. Vào tháng 6-2016, khi gói 30.000 tỷ đồng chuẩn bị hết thời hạn giải ngân, Chính phủ lại tiếp tục ra Quyết định số 1013/QĐ-TTg, hỗ trợ hộ nghèo, người thu nhập thấp mua NƠXH bằng nguồn vay từ Ngân hàng Chính sách xã hội với lãi suất ưu đãi. Quyết định này cũng đã hết hạn vào cuối năm 2016.

Trước đó, việc nhà kinh doanh, đầu tư vào thị trường NƠXH dành cho người thu nhập thấp được doanh nghiệp quan tâm. Tuy nhiên, đến nay, một số doanh nghiệp lại không mặn mà với dự án xây dựng NƠXH. Bởi lẽ, mặc dù Chính phủ đưa ra nhiều ưu đãi như miễn tiền sử dụng đất, thuế VAT... nhưng lại khống chế giá bán và lợi nhuận không vượt quá 10%... nên các doanh nghiệp không hào hứng thực hiện vì hiệu quả kinh doanh không cao. Có một chi tiết không kém phần quan trọng là, từ khi gói hỗ trợ 30.000 tỷ đồng của Chính phủ hết thời hạn giải ngân thì lượng căn hộ trong các dự án NƠXH tồn đọng khá nhiều, dù nhà đầu tư đã hỗ trợ vốn khi bán, đáp ứng nhu cầu nhà ở của người thu nhập thấp tại các thành phố lớn, các khu công nghiệp đang không ngừng tăng mạnh. Nhưng số lượng người mua cũng không khả quan, vì người dân chưa tin và cũng không đủ khả năng tài chính. Như vậy, xem ra việc sở hữu NƠXH đối với công nhân lao động có thu nhập thấp, trung bình, các hộ nghèo ở các thành phố lớn, khu công nghiệp trong cả nước là mục tiêu xa vời. 

Các chuyên gia cho rằng, trong điều kiện di dân cơ học ra thành phố lớn không ngừng tăng mạnh, kéo theo nhu cầu ở rất lớn, nếu Chính phủ không có chủ trương phù hợp, dài hơi thì bài toán NƠXH sẽ càng phức tạp hơn. Còn theo các nhà kinh doanh, để giải quyết bài toán NƠXH trong tương lai thì bên cạnh giải pháp hỗ trợ tài chính, Chính phủ nên để các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phê duyệt, cấp phép dự án NƠXH trên địa bàn theo đúng quy chuẩn, thông qua sự tham mưu chính xác của các cơ quan chức năng. Ngoài ra, Chính phủ và các cấp, ngành cũng nghiên cứu, tiếp tục có chính sách thỏa đáng để hỗ trợ tài chính cho đối tượng thu nhập thấp, hộ nghèo mua được NƠXH lâu dài.

TẦM TẦM