Tháng cao điểm "Ngày vì người nghèo" năm nay diễn ra từ ngày 17-10 đến 17-11 với tinh thần “Hãy làm một việc nhỏ nhất để giúp đỡ người nghèo”. Đợt vận động này đang tiếp tục nhận được sự ủng hộ nhiệt tình của nhiều tấm lòng hảo tâm trong và ngoài nước.

Theo số liệu thống kê của Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội, ước tính trong 2 năm 2006 và 2007, cả nước đã có hàng triệu lượt hộ nghèo được vay vốn tín dụng ưu đãi từ ngân hàng chính sách xã hội, được hướng dẫn cách làm ăn. Chúng ta cũng đã miễn, giảm học phí cho khoảng 5 triệu lượt học sinh nghèo, hỗ trợ nhà ở cho 230 nghìn hộ nghèo và ước đến cuối năm 2007, cả nước có hơn 300 nghìn hộ thoát nghèo, giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống còn khoảng 15,15% (giảm 2,07% so với năm 2006)…

Thời gian qua việc thực hiện Chương trình Mục tiêu Quốc gia giảm nghèo giai đoạn 2006 - 2010 hiện vẫn còn gặp hàng loạt khó khăn, vướng mắc. Đó là cơ chế, chính sách giảm nghèo còn nhiều bất cập dẫn đến một bộ phận người nghèo không tiếp cận được sự trợ giúp. Chính sách khám chữa bệnh cho người nghèo thông qua việc cấp thẻ bảo hiểm y tế với thời hạn một năm là quá ngắn, một bộ phận người nghèo dân tộc thiểu số chưa quen sử dụng thẻ, họ tên sai khi cấp thẻ nên gặp khó khăn trong khám, chữa bệnh đòi hỏi phải xem xét sửa đổi quyết định của Thủ tướng về khám chữa bệnh cho người nghèo (Quyết định 139). Chính sách, cơ chế miễn giảm học phí cho học sinh nghèo đã bộc lộ nhiều hạn chế, không còn phù hợp và thiếu minh bạch về nguồn lực và đối tượng thụ hưởng. Việc cho vay vốn tín dụng ưu đãi hộ nghèo chưa gắn kết với chương trình khuyến lâm, khuyến ngư. Chính sách hỗ trợ người nghèo về nhà ở gặp khó khăn trong việc hoàn thành chỉ tiêu hỗ trợ 500 nghìn căn nhà trong 5 năm do nguồn lực còn hạn chế, cộng với tình hình thiên tai, bão lụt vừa qua diễn biến phức tạp khiến hơn 100 nghìn hộ rơi vào cảnh khó khăn về nhà ở. Mặc dù chương trình đã được thực hiện gần 2 năm, song so với mục tiêu và các chỉ tiêu đề ra thì nguồn vốn đầu tư trực tiếp từ ngân sách trung ương bố trí còn rất hạn hẹp, ảnh hưởng đến kết quả thực hiện chương trình. Tổng kinh phí trong 2 năm qua mới đạt 344,4 tỷ đồng, chỉ đạt 16% so với kế hoạch 5 năm khiến cho nhiều chương trình, dự án gặp khó khăn trong chỉ đạo và tổ chức thực hiện.

Tuy nhiên, tại một số địa phương đã làm rất tốt công tác ủng hộ người nghèo trong “Tháng cao điểm vì người nghèo''. Ví dụ như tỉnh Hà Tây đã sớm mở cuộc vận động “Tháng cao điểm vì người nghèo” với nhiều việc làm thiết thực. Cuộc vận động này phấn đấu năm 2007 xây dựng, sửa chữa và nâng cấp 1.000 nhà xuống cấp cho hộ nghèo. Tỉnh Hà Tĩnh cũng là một tỉnh quyết tâm thực hiện thắng lợi việc xóa nhà tranh tre dột nát cho 11.553 hộ đói nghèo trên địa bàn tỉnh. Mới đây, tỉnh Hà Tĩnh với tổng kinh phí gần 60 tỷ đồng thu được trong cuộc vận động giúp hộ đói nghèo xóa nhà tranh tre dột nát, đã phát động mạnh mẽ phong trào xóa nhà tranh tre dột nát đến từng thôn xã. Phong trào này đã nhận được sự hưởng ứng tích cực của nhân dân, cán bộ của mọi cấp, mọi ngành, và mọi nguồn lực hỗ trợ trong tỉnh.

Hiện nay Việt Nam còn hàng trăm nghìn hộ gặp khó khăn về nhà ở, phải sống trong những căn nhà tranh tre dột nát, tạm bợ. Số hộ nghèo này tập trung phần lớn ở vùng sâu, vùng xa, cơ sở hạ tầng thiếu thốn, trình độ dân trí còn thấp, phương thức sản xuất còn lạc hậu. Mặt khác, công tác xóa đói, giảm nghèo chưa bảo đảm tính bền vững, tình trạng tái đói nghèo vẫn có khả năng xảy ra. Hậu quả thiên tai từ các năm trước chưa khắc phục xong lại thêm tàn phá của thiên tai bão lũ do cơn bão số 2 và số 5 vừa gây ra làm hàng chục nghìn gia đình mất nhà cửa, nông-lâm sản, mất đồ dùng sản xuất và sinh hoạt, lâm vào cảnh thiếu thốn. Rất nhiều gia đình vượt khó vươn lên mức sống trung bình và khá trong cộng đồng, qua thiên tai bão lũ lại trở thành đói nghèo. Số gia đình nghèo khó ở vùng bão, lũ, lụt thì cuộc sống lại càng vất vả hơn. Cho nên nhiệm vụ quan trọng đột xuất và cấp bách trước mắt của công tác xóa đói, giảm nghèo là sớm ổn định đời sống nhân dân, tiếp tục cứu trợ khẩn trương những gia đình khó khăn, giúp vốn sản xuất và hướng dẫn hộ nghèo cách làm ăn.

Trong thời gian tới, để đẩy mạnh công tác xóa nghèo, chúng ta cần tiếp tục đổi mới và nâng cao hiệu quả của các hoạt động hỗ trợ người nghèo về tín dụng ưu đãi. Nâng cao năng lực tuyến cơ sở trong khám chữa bệnh cho người nghèo, tiếp tục đẩy mạnh việc ưu đãi trong giáo dục, đặc biệt là cho học sinh, sinh viên nghèo được học văn hóa, học nghề. Đồng thời chú trọng đến vấn đề phát triển cơ sở hạ tầng thiết yếu sao cho có hiệu quả, thiết thực và việc đẩy mạnh công tác cải thiện nhà ở cho người nghèo, nghiên cứu đưa ra chuẩn nghèo mới mang tính tiếp cận và ngang bằng với chuẩn nghèo quốc tế.

HÀ VŨ