Trong lúc này, rất cần những biện pháp quản lý thị trường của cơ quan nhà nước, và đặc biệt là sự giải thích, cung cấp thông tin chính thức tránh để người dân lao vào thị trường vàng như "thiêu thân", tiềm ẩn cả những hậu quả xấu đối với nền kinh tế.

Nhộn nhịp cảnh mua-bán

Cuối chiều qua, có mặt tại các cửa hàng vàng của Hà Nội, chúng tôi vẫn cảm nhận được sức nóng của giá vàng. Thế nhưng, điều kỳ lạ là xu hướng mua-bán chưa rõ ràng. Có cửa hàng thì người dân đến bán nhiều; nhưng có cửa hàng người dân lại đến mua nhiều. Tại Công ty Vàng bạc đá quý Bảo Tín Minh Châu quận Cầu Giấy, người dân xếp hàng kéo dài từ trong cửa hàng ra vỉa hè. Nhiều người tỏ vẻ lo lắng, sốt ruột, cáu gắt vì phải xếp hàng lâu. Chị Nguyễn Thị Ngân, nhân viên công ty cho biết, ngay từ buổi sáng hôm qua, khách đã ùn ùn kéo đến để giao dịch. Xu hướng bán vàng đã bắt đầu rõ ràng từ ngày 6-7. “Người dân mình hay có thói quen lúc lên giá thì mua vào lấy được. Lúc giá có dấu hiệu giảm thì lại bán tống, bán tháo”, chị Ngân nói.

Trong khi đó, tại Công ty Vàng bạc đá quý Bảo Tín Minh Châu cơ sở 3, số 15 Trần Nhân Tông, lượng người đến mua lại là chủ yếu. Trong khoảng thời gian từ 9 giờ 30 phút đến 10 giờ ngày 7-7, lượng khách hàng giao dịch ở đây tăng đột biến khiến lãnh đạo công ty đã phải tăng cường nhân viên lên gấp 3 lần so với ngày thường để phục vụ khách hàng. Những người đến bán vàng thì chủ yếu là khách hàng lớn tuổi. Họ bán số vàng tích góp được để lấy tiền mặt.

Trao đổi với phóng viên, chị Trịnh Ngọc Mai (phố Kim Mã, quận Ba Đình) tiếc hùi hụi vì ngày 6-7 khi giá vàng ở mức cao thì chị đã không bán, đến ngày 7-7 giá vàng lại giảm mạnh. Bác Mai Đức Lộc (phố Vương Thừa Vũ, quận Thanh Xuân) cho biết, bác đến bán vàng vì lo ngại thị trường thế giới tác động đến Việt Nam, làm giá vàng thiếu ổn định, khó lường trong những ngày tới.             

Trong cả ngày 7-7, giá vàng biến đổi với tốc độ chóng mặt. Tại cửa hàng Công ty Vàng bạc đá quý Bảo Tín Minh Châu quận Cầu Giấy, chúng tôi tận mắt chứng kiến, chỉ trong hơn 10 phút (từ 15 giờ 44 phút đến 15 giờ 55 phút) giá vàng SJC giảm tới 2 lần từ 36.850 đồng/lượng xuống 36.800 đồng/lượng sau đó là xuống 36.750 đồng/lượng. Có mấy chị nóng ruột do phải xếp hàng lâu trong lúc giá vàng giảm nhanh, không kịp bán nên đã gắt gỏng với nhân viên cửa hàng.

Đầu buổi sáng qua, Tập đoàn Vàng bạc đá quý DOJI còn giao dịch ở mức 38,1-39,1 triệu đồng/lượng, giảm 500.000 đồng so với giá đóng cửa cuối ngày 6-7. Thế nhưng, sau đó giá vàng giảm liên tục. Đến 11 giờ, giá vàng SJC bán ra xuống mức 36,4-37,7 triệu đồng/lượng, giảm đến 2,2 triệu đồng so với chốt phiên chiều 6-7. Thị trường biến động khó lường nên các doanh nghiệp càng cố gắng nới rộng biên độ chênh lệch mua bán. Do đó, rủi ro sẽ được đẩy phần lớn về phía người mua nhỏ lẻ.

Đến 19 giờ ngày 7-7, giá vàng trong nước và giá vàng thế giới đều giảm. Giá vàng trong nước là 36,5-37,5 triệu đồng/lượng. Giá vàng thế giới cũng có chiều hướng giảm nhẹ khi chỉ còn 1.364,11 USD/ounce, trong khi lúc 8 giờ 45 phút hôm qua (giờ Hà Nội) còn là 1.367,2 USD/ounce (tương đương gần 37 triệu đồng). Qua đó, có thể thấy rõ là giá vàng trong nước và thế giới đều khó lường.

Khách hàng sốt ruột chờ đợi đến lượt để giao dịch vàng tại Công ty Vàng bạc đá quý Bảo Tín Minh Châu, số 15 Trần Nhân Tông, Hà Nội. (Ảnh chụp lúc 17 giờ ngày 7-7).

Tỉnh táo để tránh trở thành nạn nhân

Các chuyên gia cho rằng, tại Việt Nam, giá vàng miếng SJC giảm mạnh ngay sau khi một số thông tin cho thấy Ngân hàng Nhà nước sẵn sàng can thiệp thị trường vàng. Điều này thêm khẳng định rằng, những biến động khiến giá vàng nhảy vọt ngày 6-7 chỉ là nhất thời và mang nhiều yếu tố tâm lý. Chuyên gia kinh tế-tài chính Lê Xuân Nghĩa cho rằng, mức giá 40 triệu đồng vàng SJC thiết lập chiều 6-7 có thể xem là mức "đỉnh" của giá vàng trong nước. Ông Nghĩa khuyên người dân không nên mua vàng vào lúc này, bởi giá vàng thế giới trong trung hạn có thể không tăng tiếp. Đồng quan điểm, ông Nguyễn Thanh Trúc, Phó chủ tịch Hiệp hội kinh doanh vàng Việt Nam cho rằng giá vàng thế giới có thể lên được 1.400 USD/ounce, tuy nhiên trong ngắn hạn vàng SJC khó lên được cao hơn nữa. Nguyên nhân của hiện tượng giá vàng trong nước tăng cao này do tác động tâm lý. Nếu người mua vì mục đích kinh doanh phải chấp nhận mạo hiểm, “năm ăn năm thua”, tức có thể lãi cao nhưng cũng có thể thua lỗ nặng. Còn mua tích trữ lúc này là không nên vì tình hình giá vàng hiện nay rất khó lường.

Chuyên gia tài chính Ngô Trí Long cũng cho rằng, nhiều người có tâm lý đầu tư theo kiểu phong trào, mong kiếm lời nhanh, thấy vàng lên cũng ào ào mua theo mà không có sự phân tích hoặc am hiểu về thị trường. Điều này tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Ông Nguyễn Ngọc Cảnh, Vụ trưởng Vụ Quản lý Ngoại hối, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cho rằng, nguyên nhân khiến giá vàng thế giới tăng mạnh trong những ngày qua chủ yếu là do tác động tâm lý của các nhà đầu tư quốc tế hậu sự kiện Brexit (việc Anh rút khỏi Liên minh châu Âu). Một số chuyên gia kinh tế lo ngại Anh có thể sẽ bước vào một thời kỳ đi xuống và thậm chí có thể gây ra hiệu ứng “domino”, dẫn đến nguy cơ Liên minh châu Âu sẽ dần tan rã, đẩy nền kinh tế toàn cầu vào một thời kỳ bất ổn mới. Một nguyên nhân khác tác động đến giá vàng tăng đó là việc Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) tiếp tục trì hoãn tiến trình tăng lãi suất. Vì thế, một số nhà đầu tư tài chính quốc tế có tâm lý phòng ngừa rủi ro, tìm đến vàng như tài sản an toàn, bảo toàn vốn đầu tư.

Còn tại thị trường Việt Nam, nguyên nhân giá vàng tăng do tác động tâm lý càng rõ ràng hơn. Bởi theo ông Nguyễn Ngọc Cảnh, từ tháng 2 đến đầu tháng 6 năm nay, mặc dù giá vàng trong nước thấp hơn giá vàng thế giới, nhưng nhu cầu mua vàng của người dân vẫn ở mức rất thấp, doanh số giao dịch chỉ bằng 50% so với cùng kỳ các năm trước.

Chỉ là biến động nhất thời

Trong nền kinh tế Việt Nam hiện nay, vàng miếng không liên quan đến chỉ số giá tiêu dùng, cũng không phải là thước đo nền kinh tế. Nền kinh tế Việt Nam hiện nay đang ổn định, từ chỉ số tăng trưởng, tỷ giá hối đoái, chỉ số giá tiêu dùng. Vì thế, có thể thấy những người quan tâm nhất đến vàng chỉ là giới đầu cơ, những người muốn tích trữ và những người bị lôi kéo bởi tâm lý đám đông.

Theo các chuyên gia kinh tế, nếu sốt giá tiếp tục kéo dài và thu hút sự quan tâm ngày một lớn của người dân sẽ khiến lượng vốn dùng để sản xuất kinh doanh lại có nguy cơ nằm chết trong vàng, đồng thời đe dọa tới sự ổn định tỷ giá và gây khó khăn cho điều hành kinh tế vĩ mô.

Ông Nguyễn Ngọc Cảnh cho biết, Ngân hàng Nhà nước vẫn theo dõi sát diễn biến của thị trường và sẵn sàng các phương án và có đủ nguồn lực để can thiệp thị trường vàng khi cần thiết. Việc can thiệp bình ổn thị trường vàng được thực hiện nhất quán với chủ trương quản lý thị trường vàng tại Nghị định 24/2012/NĐ-CP.

Thực tiễn cho thấy, việc thực hiện các giải pháp quản lý thị trường vàng theo tinh thần Nghị định 24/2012/NĐ-CP trong thời gian qua đã ổn định được thị trường, giảm sức hấp dẫn của vàng miếng, không còn tình trạng đầu cơ, làm giá gây bất ổn nền kinh tế; tình trạng “vàng hóa” trong nền kinh tế từng bước được ngăn chặn, việc sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán đã được kiểm soát.

Như vậy, biến động thị trường như đã nêu trên chỉ là biến động nhất thời, chưa có xu hướng rõ ràng. Những thông tin đa chiều từ thị trường thế giới đã tác động đến tâm lý thị trường trong nước. Nhìn chung, ý kiến của các chuyên gia đều cảnh báo các nhà đầu tư và người dân nên thận trọng trong quyết định mua hay bán vàng, tránh bị kích động bởi tâm lý đám đông để rồi bị thua thiệt. Qua làm việc với các ngân hàng và các công ty vàng lớn, Ngân hàng Nhà nước thấy rằng nguồn cung vàng vẫn bảo đảm, không bị khan hàng.

Bài và ảnh: QUANG PHƯƠNG - MINH MẠNH - LÊ HIẾU