QĐND - Mường Vôi là tên gọi thân quen của xóm Vôi Thượng bây giờ. Xóm Vôi Thượng là một trong những xóm cao nhất của xã Miền Đồi, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình. Xóm cách xa trung tâm xã hơn 7km (ngược lên phía bắc), nằm giáp ranh với xã Ngọc Mỹ, huyện Tân Lạc và xã Yên Thượng, huyện Cao Phong. Xóm nằm gọn ở giữa một thung lũng nhỏ và hẹp được bao bọc bởi những quả đồi, khe suối. Nhà ở của người dân nơi đây được dựng lên chủ yếu ở chân dốc (hoặc cạnh khe suối), phía trước xóm là những thửa ruộng bậc thang cao nhấp nhô. Khi mùa lúa chín, một màu vàng no ấm làm du khách dễ liên tưởng đến hình ảnh những ruộng bậc thang ở Mù Cang Chải (Yên Bái), xung quanh là những quả đồi trọc với những rừng sim, mua và thảm thực vật xanh rì. Vôi Thượng có hơn 80 hộ với hơn 400 khẩu, nhưng trong đó có tới 60 hộ nghèo và cận nghèo. Vì ở xa khu trung tâm nên sóng điện thoại chập chờn, lúc có, lúc không, nhưng tình người ở đây luôn đầy ắp như bao đời nay vẫn vậy.

Mùa lúa chín ở Mường Vôi.

Xóm Vôi Thượng có đỉnh Đồi Lè cao khoảng 1.300m so với mặt biển. Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, đỉnh Đồi Lè là nơi đóng quân của một đơn vị bộ đội (từ năm 1969 đến 1972). Vôi Thượng có một trường học cắm bản với 5 phòng học từ mầm non đến lớp 4, trong đó có 2 phòng nhà cấp 4, còn lại 3 phòng là nhà tạm, trời mùa hè thì mát mẻ, mùa đông thì rét tê tái vì gió lùa, sương mù dày đặc. Nhiều hôm, học sinh phải nghỉ học vì bảng ướt, bàn ghế ướt. Đáng nói hơn, nhiều em còn ngại đến trường, bỏ học, nên giáo viên lại phải đến từng nhà gọi các em trở lại lớp, mà đường vào bản đâu có gần, có lúc phải đi bộ 4-5km đường rừng là chuyện thường. Đường giao thông là do người dân tự đào, đắp, vì vậy việc đi lại rất khó khăn. Những ngày trời mưa, đường đất trơn và lầy vì dốc cao dựng đứng. Nếu đi xe máy thì phải quấn xích vào bên ngoài lốp sau, xe mới có thể đi được. Mơ ước của người dân nơi đây là làm sao có đường bê tông đến xóm để việc đi lại đỡ gian nan và việc đến trường của con em trong xóm được thuận lợi hơn. Đó là tiếng gọi thân thương từ Mường Vôi.

 Bài và ảnh: NGUYỄN VĂN THẾ