Thời tiết những ngày đông giá và đông-xuân là "vụ mùa" của cảm, cúm. Cảm cúm là nỗi lo của mỗi người. Vậy, cúm là gì? Làm thế nào để phòng tránh được bệnh cúm? Đây là sự quan ngại của nhiều người.

Trước hết, chúng ta cần phải hiểu: Cúm là một bệnh truyền nhiễm cấp tính đường hô hấp trên và hô hấp dưới. Bệnh hay lây lan nhanh, dễ gây thành dịch lớn, đặc biệt khi thời tiết thay đổi chuyển mùa, nhất là trong thời tiết mùa đông hoặc giai đoạn chuyển tiếp từ mùa đông sang mùa xuân. Vào thời điểm này, trời lạnh, độ ẩm phù hợp, nên vi-rút cúm tồn tại nhiều giờ ở ngoại cảnh, đây là điều kiện thuận lợi cho nguồn lây nhiễm căn bệnh này.

Ảnh minh họa/internet.

Căn cứ vào cấu trúc kháng nguyên các nhà chuyên môn chia vi-rút cúm thành ba tuýp (tuýp A, tuýp B, tuýp C ):  Tuýp A gây đại dịch và có khả năng lan tràn trên diện rộng; Tuýp B gây dịch lan rộng và dịch khu vực; Tuýp C gây dịch tản phát.

Riêng mỗi tuýp có ba sou tuýp đó là : H1N1, H2N2, H3N3, kháng nguyên H, N có khả năng đột biến cao vì thế luôn xuất hiện các sou tuýp mới,  nhất là với vi-rút cúm tuýp A như  H5N1, H1N1 đã và đang có mặt tại nước ta và một số nước trên thế giới gây thiệt hại lớn về người và của đồng thời gây tâm lý hoang mang lo sợ cho cả cộng đồng. Tại nước ta, vi-rút cúm A tồn tại và kéo dài dai dẳng gây rất nhiều khó khăn cho công tác phòng, chống và điều trị bệnh cúm. Mối nguy hiểm đó của vi-rút cúm A sẽ được nhân lên trong môi trường sống tập thể đông người với không gian hẹp như: Nhà trẻ, lớp mẫu giáo, doanh trại quân đội, ký túc xá sinh viên, khi công tác giám sát phòng, chống bệnh cúm không được mọi người quan tâm đúng mức.
Để chủ động phòng, chống dịch cúm A trong mùa đông và mùa đông-xuân mỗi người trong chúng ta cần nêu cao ý thức phòng, chống bệnh cúm cho bản thân và gia đình và cộng đồng, làm tốt công tác chuẩn bị những yếu tố cần và đủ: tăng cường nâng cao sức khỏe cả thể chất lẫn tinh  thần khi mùa đông về. Ngay từ bây giờ cần chú ý: Tạo thói quen mang khẩu trang khi tiếp xúc, đồng thời tạo thói quen ăn chín uống sôi, tắm ấm,  ngủ ấm để bảo vệ và duy trì sức khỏe, khi có việc phải ra trời lạnh cần mang theo khẩu trang và mang mặc đủ ấm, tránh  tiếp xúc với người có dấu hiệu: sốt, ho, khạc nhổ, hắt hơi, sổ mũi, đây là dấu hiệu nghi cúm và mắc cúm rất cần chú ý. Nên chủ động phòng tránh cách ly khi chính bản thân mình cúm để bảo vệ sức khỏe cho người thân và cộng đồng, coi đây là cách hạn chế tốt nhất sự lây lan của vi-rút cúm. Có ý thức bảo vệ môi trường, không khạc nhổ và xả rác bừa bãi đặc biệt là chất thải của cá nhân, không dùng chung đồ dùng cá nhân với người nghi cúm và bị bệnh cúm. Đối với các đơn vị quân đội, quân y đơn vị cần chủ động làm tốt công tác quản lý, giám sát quân số ốm tại trại hằng ngày, nhằm phát hiện nhanh, cách ly sớm, khống chế bao vây dập tắt dịch kịp thời. Chú ý với những người có dấu hiệu sốt, ho, khạc nhổ,  hắt hơi, sổ mũi, đau mình mẩy, cần tổ chức kiểm tra khám và xác định để cách ly điều trị kịp thời. Kiên quyết không để dịch bệnh cúm lan tràn trong đơn vị. Mỗi tối, trước khi bộ đội đi ngủ,  quân y đơn vị cần tổ chức nhỏ nước tỏi thường xuyên. Trong bữa ăn của bộ đội trong mùa đông cần tăng thêm gia vị như hành, tỏi, đây là vị thuốc đông y có khả năng phòng, chống cúm rất hiệu quả, dễ kiếm, dễ thực hiện và an toàn. 

Các chuyên gia trong lĩnh vực y tế dự phòng đưa ra lời khuyên: Tốt nhất mỗi người chúng ta cần trang bị cho mình một mũi vắc-xin để bảo vệ. Đồng thời đầu tư lại hệ miễn dịch. Nếu tổ chức tốt "phòng tuyến" vô hình này có thể cứu chúng ta khỏi những đợt tấn công của vi-rút cúm. Có nhiều cách để "tổng động viên" hệ miễn dịch, trong đó bảo đảm đủ dinh dưỡng là cách hữu hiệu nhất. Chính vì vậy, mỗi người cần chú ý ăn uống đủ lượng và chất. Tốt nhất là tăng cường cho cơ thể các chất như: Vi-ta-min A (có trong đu đủ, bí đỏ, gấc, cà rốt...), vi-ta-min C (cam, xơ-ri...), tỏi (chứa chất khoáng siêu vi tự nhiên), gừng hoặc ớt...

Bác sĩ chuyên khoa I:  Lại Văn Quyền