Anh Nho, chị Tuyết giới thiệu với phóng viên về định mức mà công nhân được hưởng.

Mặc dù sự việc xảy ra cách đây đã gần bốn năm (tháng 3-2004), nhưng đến nay, mỗi khi nhắc đến việc Công ty Cao su Kon Tum (CSKT) đã đơn phương cho 6 công nhân ở Nông trường Cao su Ya Chim (CSYC) nghỉ việc, chị Lê Thị Tuyết, trú tại thôn Tân An, xã Ya Chim, thị xã Kon Tum, tỉnh Kon Tum vẫn còn bức xúc. Theo chị Tuyết, Nông trường CSYC đã bớt xén rất nhiều tiêu chuẩn của công nhân mà đáng lẽ ra họ phải được hưởng

Lý do vu vơ

Trước khi nhận quyết định thôi việc (tháng 3-2004), cả 6 người là những công nhân không những hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của nông trường, được Công ty tặng thưởng nhiều danh hiệu khác như: Lao động sản xuất giỏi, Đảng viên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, được Đảng bộ Công ty, Đảng bộ Khối doanh nghiệp và Chủ tịch UBND tỉnh Kon Tum tặng bằng khen thực hiện tốt các phong trào thi đua. Không những thế, họ còn được Nông trường giao cho trọng trách là tổ trưởng công đoàn của các tổ sản xuất, là những người đại diện cho công nhân “được phép” kiến nghị lên lãnh đạo cấp trên những bức xúc của người lao động... Nhưng họ bị đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, chỉ vì “tội” đã làm đơn đề nghị Công ty giải thích cho họ hiểu vì sao không được hưởng các chế độ hiện hành...

Anh Lê Huy Hùng bày tỏ: “Khi cầm tờ quyết định mà lãnh đạo nông trường trao cho, chúng tôi không hiểu vì sao mình lại rơi vào hoàn cảnh như vậy. Là người đảng viên, người lao động chỉ biết bám vào cây cao su để kiếm sống. Chúng tôi luôn luôn chấp hành tốt mọi chủ trương của nông trường cũng như của công ty. Nhưng chỉ vì kiến nghị lên Công ty những bức xúc của công nhân ở nông trường mà chúng tôi buộc phải thôi việc là chưa thỏa đáng. Đáng lẽ những thắc mắc và yêu cầu của công nhân phải được lãnh đạo Công ty giải thích cho công nhân hiểu. Nhưng trái lại, Công ty không những không giải đáp thắc mắc cho công nhân, mà còn làm quyết định buộc thôi việc đối với chúng tôi. Ngoài quyết định buộc thôi việc, chúng tôi còn bị khai trừ khỏi Đảng. Tất cả hồ sơ và giấy tờ liên quan mang tính quyết định đến cuộc sống của chúng tôi hiện đang bị Công ty CSKT “giam” tại cơ quan. Đã không ít lần chúng tôi lên rút lại hồ sơ để xin làm việc tại các cơ quan khác, nhưng Công ty CSKT không giải quyết và cũng không giao lại hồ sơ cho chúng tôi”.

Những việc làm khuất tất

Theo nội dung trình bày của tập thể công nhân (có chữ ký của tập thể công nhân nông trường) các tổ sản xuất thuộc Nông trường CSYC phản ánh trong những lá “đơn kêu cứu”, đã hơn 10 năm trôi qua, kể từ ngày bước chân vào làm công nhân ở nông trường, họ không được hưởng các chế độ mà Luật Lao động quy định. Cụ thể: Làm việc ngoài giờ, trong ngày nghỉ lễ, tết không được tính thêm lương. Hằng năm công nhân nông trường không được nghỉ phép theo quy định của ngành (15 ngày/năm); không được cấp phát đầy đủ các trang, thiết bị, dụng cụ bảo hộ lao động và các tiêu chuẩn chế độ độc hại theo định mức của ngành. Nông trường CSYC chi trả công cho người lao động chỉ bằng 67% so với quy định của Tổng công ty Cao su Việt Nam (nay là Tập đoàn Cao su Việt Nam); thu mua sản phẩm mủ cao su của công nhân quá thấp so với quy định của Công ty CSKT. Cụ thể, đơn giá mủ nước của Công ty CSKT tại thời điểm tháng 8-2003 là 372 đồng/lít, nhưng Nông trường CSYC chỉ thanh toán cho công nhân là 304 đồng/lít; tại thời điểm tháng 9-2003 Nông trường CSYC chỉ thu mua của công nhân là 356,56 đồng/lít, trong khi giá của Công ty CSKT là 436 đồng/lít. Theo quy định của Tổng công ty Cao su Việt Nam, người lao động làm việc trong môi trường nặng nhọc và độc hại được hưởng mức tiền bồi dưỡng là 3.000 đồng/ngày công, nhưng trên thực tế công nhân làm việc trong môi trường độc hại và nặng nhọc ở Nông trường CSYC không được hưởng số tiền này...

Với những việc làm “trái luật” nêu trên có thể thấy rõ Nông trường CSYC đã không thực hiện đúng cam kết với người lao động, gây bức xúc trong tập thể công nhân thuộc nông trường. Sự việc như vậy mà Công ty CSKT chỉ nghe phản ảnh từ phía Nông trường CSYC, để buộc những tổ trưởng công đoàn, phụ nữ đã dũng cảm đấu tranh phải thôi việc và khai trừ khỏi Đảng đối với họ là chưa thỏa đáng.

Đề nghị sớm giải quyết dứt điểm vụ việc

Trao đổi với chúng tôi, các anh Lê Huy Hùng, Nguyễn Bá Nho, chị Lê Thị Tuyết bày tỏ, mặc dù sự việc xảy ra cách đây gần bốn năm, đã có hàng chục lá đơn được gửi đến các cơ quan chức năng các cấp có thẩm quyền, nhưng tất cả chỉ nằm trong im lặng. Công ty CSKT không thanh toán tiền bảo hiểm cho những trường hợp thôi việc theo quy định của Nhà nước, cũng không giao lại hồ sơ cho những công nhân này (tuy trong bốn năm qua họ đã nhiều lần lên gặp lãnh đạo công ty xin rút hồ sơ) nên họ không thể tìm được việc làm mới.

Vì quyền lợi chính đáng của công nhân lao động, chúng tôi đề nghị các cơ quan chức năng xem xét giải quyết ngay, trả lại công bằng cho số công nhân trên.

TRẦN ĐẶNG