Nông thôn thiếu việc làm nghiêm trọng

Thu hoạch lúa. Ảnh: Internet

Thủ tướng đã có Chỉ thị 11/2006/CT-TTg yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có quy hoạch về chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp, chủ động xây dựng kế hoạch hỗ trợ dạy nghề, tạo việc làm và vay vốn giải quyết việc làm cho người lao động ngay trong quá trình xây dựng quy hoạch và kế hoạch thu hồi đất nông nghiệp... Tuy nhiên, hiện nay tình trạng thiếu việc làm ở nông thôn rất nghiêm trọng.

Theo số liệu thống kê của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, từ năm 1990 đến năm 2003, diện tích đất bị thu hồi để phục vụ các mục đích xây dựng các khu công nghiệp lên tới 697.410ha. Trung bình mỗi năm cả nước mất khoảng 50 nghìn héc-ta đất nông nghiệp cho các nhu cầu phi nông nghiệp. Tính bình quân cứ 1ha đất bị thu hồi sẽ làm cho 13 lao động nông nghiệp bị mất việc; riêng vùng đồng bằng sông Hồng là 15 người. Giai đoạn từ 2006-2010, tổng diện tích đất nông nghiệp sẽ bị thu hồi để xây dựng các khu công nghiệp, khu đô thị, xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, nhu cầu công cộng và lợi ích quốc gia sẽ là 192.212ha và theo đó sẽ có 2.498.756 lao động nông thôn mất việc. Điều đáng chú ý trong số những người bị mất việc, nhóm người bị ảnh hưởng nhiều nhất ở độ tuổi từ 35 trở lên, đó là nhóm người thường có trách nhiệm tạo thu nhập chính cho gia đình và ở độ tuổi của họ vấn đề học và chuyển đổi nghề mới không dễ dàng.

Chị Nguyễn Thị Loan ở huyện Quốc Oai, tâm sự: “Gia đình chúng tôi chỉ trông chờ vào mấy sào ruộng, thời vụ qua cũng chẳng có việc gì làm thêm, chúng tôi lên đây mong kiếm được chút tiền chi tiêu trong gia đình. Thời buổi cái gì cũng lên giá, nếu không làm thêm, không khéo chi tiêu thì đời sống người nông dân như chúng tôi sẽ vô cùng khó khăn. Còn anh Mạnh, người xã Phương Trung, huyện Thanh Oai chỉ tủm tỉm cười nói: “Ngày trước nón làng Chuông được các bà, các cô ưa chuộng, chúng tôi còn có nghề phụ để làm. Nhưng giờ đây, nón làng Chuông bị “thất sủng”. Chỉ còn vài gia đình trong làng làm nón để phục vụ khách du lịch. Hầu hết thanh niên trong làng phải ra thành phố để kiếm việc.

Việc đẩy mạnh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập sâu vào nền kinh tế thế giới, việc xây dựng các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu đô thị... nhằm đáp ứng các nhu cầu phát triển là một thực tế khách quan. Tuy nhiên, quá trình trên cũng đã và đang làm nảy sinh nhiều vấn đề rất bức xúc ở các địa phương, trong đó vấn đề việc làm của người nông dân sau khi bị thu hồi đất được coi là vấn đề bức xúc nhất. Trong những năm qua, Nhà nước đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ cho người dân những vùng bị thu hồi đất như chính sách định cư tại chỗ, hỗ trợ đào tạo nghề, chuyển đổi nghề, nhưng do nhiều yếu tố khách quan và chủ quan mà số lượng nông dân mất việc làm, thiếu việc làm vẫn chưa thể khắc phục. Người nông dân hiện vẫn làm các công việc mang tính chất thủ công và thời vụ. Đúng vụ sản xuất nông nghiệp thì công việc của họ là làm ruộng, ngoài thời vụ kể trên phần lớn là họ chuyển sang các lao động phổ thông khác như gia công hàng thủ công truyền thống, buôn bán nhỏ, tham gia các chợ lao động… Do tính chất công việc phổ thông, mang tính thời vụ, nên thu nhập của họ thấp và không ổn định. Thực trạng trên nếu không được khắc phục sớm sẽ trở thành lực cản đối với tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn...

Để cải thiện nếp nghĩ của người nông dân các cơ quan chức năng cần tuyên truyền, phổ cập chương trình giáo dục quốc gia và thường xuyên tổ chức các chương trình tập huấn cả về kỹ thuật sản xuất, kinh doanh nông nghiệp. Với chương trình tư vấn, phương thức phát triển kinh tế và hỗ trợ các khóa đào tạo kỹ năng, kiến thức kinh tế ứng dụng cơ bản thì người nông dân sẽ nhanh chóng thoát khỏi cuộc sống đói nghèo.

HÀ VŨ

(Hà Nội)