QĐND - Tôm sú và tôm thẻ chân trắng thả nuôi trên đầm Ô Loan (Tuy An, Phú Yên) chưa được một tuần đã chết sạch, trong khi đó, rau câu phát triển dày đặc nhưng giá… bèo. Điều đó khiến nông dân khốn đốn…

Trên các tuyến đường nông thôn ven đầm Ô Loan từ xã An Cư qua xã An Ninh Đông (huyện Tuy An) trong những ngày này tràn ngập rau câu (tên khoa học là Gracilaria). Người dân vớt loài tảo thân giòn có màu đỏ hay hơi vàng này từ đầm phơi kín cả lối đi, có nơi chất cao như… núi mà lòng buồn se sắt vì tôm thả nuôi dưới đầm chết sạch.

Rau câu phơi dày trên đầm Ô Loan nhưng giá…bèo.

Ngồi bên đống rau câu ngập quá đầu người, bà Huỳnh Thị Nhung (xã An Cư) cho biết: “Chẳng hiểu sao năm nay rau câu phát triển nhanh và dày đặc chưa từng có. Chỉ cần bơi ra đầm vớt khoảng 15 phút là đầy xuồng. Những ngày đầu, thấy rau câu xuất hiện bà con ai cũng phấn khởi, đổ xô đi vớt về phơi khô đem bán. Nhưng giá hiện chỉ có 2.500đồng/kg nên bây giờ không ai muốn vớt nữa”. Còn bà Nguyễn Thị Hồng (thôn 8, xã An Ninh Đông), chia sẻ: “Rau câu năm nay nhiều quá nên bị thương lái ép giá. Công chị, công anh dầm mình trong nước vớt từng bó, khi phơi phải lựa bỏ rong bám vào vậy mà họ còn chê ỏng, chê eo, cò kè bớt từng đồng”.

Qua tìm hiểu chúng tôi thấy rõ một thực tế, rau câu xuất hiện nhiều có thể mang lại nguồn thu không đáng kể, song lại gây nên tình trạng ô nhiễm đầm Ô Loan, khiến tôm nuôi bị chết với số lượng lớn. Hộ ông Nguyễn Văn Dũng (xã An Cư) đầu tư hơn 7 triệu đồng, thả 30 vạn tôm sú, 18 ngày sau tôm chết sạch. Ông Nguyễn Xuân Hương, thả nuôi 50 vạn con tôm sú, 14 ngày sau tôm trồi đầu lên, chết không còn một con, tổn thất hơn 11 triệu đồng tiền giống.

Đầm Ô Loan có diện tích mặt nước gần 1.250ha. Hằng năm, ngư dân 5 xã ven đầm (An Cư, An Ninh Đông, An Hải, An Hòa và An Hiệp), thả nuôi trên 360ha tôm sú và tôm thẻ chân trắng, trong đó xã An Cư có diện tích nuôi tôm lớn nhất với 130ha. Còn hiện tại, sau khi tôm chết hàng loạt, tất cả hồ nuôi đều bỏ hoang. Dọc quanh đầm, bợn (chất nhờn) nổi lên mùi hôi tanh nồng nặc. Nhiều người lâm nợ, hằng ngày lội bùn vớt rau câu đem bán nhưng chẳng được là bao.

Ông Nguyễn Phụng Ngoạn, Quyền Chủ tịch UBND huyện Tuy An cho biết, nguyên nhân tôm chết đồng loạt là do cửa biển An Hải không thoát được nước, nên đầm bị ô nhiễm. Chính sự ô nhiễm nước đầm làm cho rau câu phát triển nhanh kéo theo rong giẻ, rong nhớt mọc dày. Sau một thời gian lứa rong này già chết rục dưới đầm làm nước càng ô nhiễm nặng.

Mặt khác, trong năm 2012 không có lũ lớn, cửa biển An Hải không mở, nên nước trong đầm không thoát ra ngoài được. Hiện đã có chủ trương và triển khai dự án khai thông (trong đó giai đoạn đầu thi công tiểu dự án cầu Long Phú, sau đó mới thi công tiếp). Tuy nhiên, đây là dự án do Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Phú Yên làm chủ đầu tư, phải triển khai nhiều hạng mục và phải thi công nhiều năm. Trong khi nhân dân đang ngày đêm mong muốn dự án triển khai nhanh, để sớm khơi thông dòng chảy trả lại môi trường nước trong sạch cho đầm Ô Loan. Đó là cách tốt nhất góp phần bảo vệ các loài hải sản có giá trị kinh tế cao trong đầm, để người dân có điều kiện làm ăn, phát triển kinh tế, tăng thu nhập, nâng cao đời sống, không tái nghèo….

Bài và ảnh: XUÂN HIẾU – TÙNG LÂM