QĐND -  Rau sam còn có tên là Mã xỉ hiện, tên khoa học là Portulaca Oleracea L. thuộc họ rau sam Portulacea. Đây là một loại rau mọc hoang mà nhân dân ta vẫn sử dụng làm thức ăn.

Từ lâu y học dân gian nước ta thường dùng rau sam làm thuốc sát trùng trong những chứng lở loét ngoài da, làm tiêu nhọt độc và làm lợi tiểu trong chứng tiểu buốt, tiểu rát, một số nơi còn dùng rau sam để trị bệnh ho, lao phổi, giải độc rắn hoặc côn trùng cắn. Còn y học hiện đại chỉ rõ, rau sam có tác dụng ngăn chặn sự phát triển của vi trùng lỵ và thương hàn. Dịch chiết rau sam bằng cồn ê-ti-lích có hiệu quả rõ rệt đối với trực khuẩn cô-li, kiết lỵ và thương hàn.

Theo Viện Vệ sinh Hà Nội (năm 1972), trong rau sam có chứa 1,4% prô-tít, 3% glu-xít, 85mg% ca-li, 5,6mg% phốt-pho, 1,5mg% sắt, 26mg% vi-ta-min C, 0,32mg% ca-rô-ten, 0,03%mg vi-ta-min B1, 0,11mg% vi-ta-min B2, 0.07%mg vi-ta-min PP. Ngoài ra, trong rau sam còn chứa nhiều potasium nitrate và calcium oxalate. Mới đây, các nhà khoa học Mỹ và Ô-xtrây-li-a đã tìm thấy trong rau sam có chứa nhiều a-xít  béo omega-3- có tác dụng ngăn ngừa bệnh tim mạch và tăng cường sức miễn dịch của cơ thể. Sau đây là một số bài thuốc từ rau sam mà dân gian vẫn thường dùng:

Bài thuốc chữa kiết lỵ cấp tính: Rau sam tươi 100g, giã nát vắt lấy nước, đun nóng, cho thêm một chút mật ong hoặc đường đen vào để uống.

Bài thuốc chữa mụn nhọt: Lấy một nắm rau sam tươi đem giã nát đắp lên mụn nhọt, băng lại. Chỉ sau vài lần đắp, mụn nhọt sẽ khỏi.

Bài thuốc chữa xơ vữa động mạch, làm hạ độ cholesterol trong máu:Rau sam tươi 100g; gừng sống 3 lát. Có thể luộc hoặc nấu canh ăn hằng ngày. Ăn mỗi đợt từ 5 đến 7 ngày.

Bài thuốc chữa viêm cầu thận, viêm bàng quang, niệu đạo: Rau sam tươi 600g; gừng sống 7 đến 9 lát. Lấy 400cc nước đun sôi, sau đó cho cả rau và gừng sống vào. Đảo qua lại vài lần, sau 7 đến 10 phút là có thể chắt nước ra uống được. Thời gian nấu nhanh có thể bảo đảm được tối đa hoạt chất và chất bổ dưỡng. Chia ra uống làm nhiều lần trong ngày và nên cho thêm một chút muối. Mỗi lần cách nhau khoảng 2 hoặc 3 giờ.  

Hoàng Yến