QĐND - Trước sự lộn xộn của việc vận tải hành khách trên các tuyến xe khách, đặc biệt sự biến tướng và “nhờn” luật của hàng loạt “bến cóc, xe dù”, ngày 24-6-2010, Bộ Giao thông Vận tải ban hành Thông tư 14/2010/TT-BGTVT quy định về tổ chức và quản lý hoạt động vận tải bằng xe ô tô trong đó có nhiều điểm dành cho vận tải hành khách. Tuy nhiên, sau một thời gian thông tư có hiệu lực thi hành, nhiều quy định vẫn chưa được thực hiện.

Quy định một đằng, thực hiện một nẻo

 Tại Điều 19, chương 2, mục 1, thông tư quy định: “Lái xe thực hiện đúng biểu đồ vận hành đã được cơ quan quản lý tuyến chấp thuận; thực hiện đúng hành trình, lịch trình, đón hành khách tại bến xe nơi đi, trả hành khách tại bến xe nơi đến, không đón trả hành khách dọc đường”. Điều 18 quy định: “Áp dụng các biện pháp kiểm tra, giám sát phương tiện trên hành trình nhằm thực hiện quy định về việc đón trả hành khách tại bến xe, không đón trả khách dọc đường”.

Mặc dù quy định như vậy, nhưng nhiều xe khách không thực hiện đúng quy định này. Tại bến xe Mỹ Đình (Hà Nội) sáng 7-11, chúng tôi quan sát thấy, tình trạng xe khách bắt khách ngay tại đường Phạm Hùng (đường chạy qua trước cửa bến xe Mỹ Đình) là phổ biến. Riêng tại tuyến đường Phạm Văn Đồng, đoạn giao cắt với đường Hoàng Quốc Việt, tất cả các xe chạy tuyến Hà Nội-Quảng Ninh, Hà Nội-Phú Thọ, Hà Nội-Yên Bái, Hà Nội-Thái Nguyên, Hà Nội-Tuyên Quang-Hà Giang… đều dừng tại đây để bắt khách, riêng các xe đi Phú Thọ còn dừng lại đây rất lâu để chờ khách. Đường Phạm Văn Đồng vốn đã đông đúc lại càng ùn tắc bởi các xe khách cứ nằm chềnh ềnh ra giữa đường chờ “thượng đế”.

Tại bến xe Lương Yên sáng 8-11, các xe tuyến Hà Nội-Thái Bình đều bắt khách ngoài bến. Xe khách Hoàng Hà tuyến Hà Nội-Thái Bình, vốn là một hãng có tên tuổi nhưng bắt khách suốt từ trước cửa bến đến tận… Thái Bình. Xe Hà Nội-Hải Phòng, Hà Nội-Quảng Ninh, Hà Nội-Bắc Giang cũng tương tự, thậm chí có xe bắt khách suốt đoạn đường tới gần cầu Chương Dương (đây là đường cấm dừng xe bắt khách). Theo nhiều người dân, tình trạng các xe bắt khách ngoài bến, sai bến vẫn là phổ biến và dường như các lái xe không quan tâm đến những quy định cấm nêu trên.

Cảnh sát Giao thông kiểm tra xe khách chấp hành các quy định về an toàn giao thông đường bộ.

Cần bám sát cuộc sống

Việc các xe khách chưa thực hiện nghiêm Thông tư 14 diễn ra công khai giữa thanh thiên bạch nhật, không hiểu các cơ quan chức năng có biết, hay biết nhưng cứ làm ngơ? Ở đây chúng tôi xin bàn tới những điểm bất cập, không phù hợp với thực tế trong điều kiện giao thông hiện nay ở nước ta. Xin nêu ví dụ, trên địa bàn Hà Nội, các bến xe nằm rất xa trung tâm, các điểm xe trung chuyển hành khách đến bến xe không có. Thông tư này điều chỉnh toàn bộ hoạt động vận tải hành khách chứ không riêng một địa bàn nào, bởi thế những tuyến đường dài Bắc-Nam cũng phải thực hiện. Một xe khách Bắc-Nam không thể chỉ được đón khách tại một bến đi ở ngoài Bắc và trả khách ở một bến đến trong Nam, hoặc ngược lại. Với các lái xe, có khách lên xe là “điều kiện” sống còn với hoạt động vận tải của họ, bởi thế việc họ bắt khách ở bất cứ đâu là điều dễ hiểu.

Việt Nam là một quốc gia có tỷ lệ tai nạn giao thông cao, trong đó xe khách là “thủ phạm” góp phần không nhỏ vào con số tai nạn này. Trong các nguyên nhân gây ra tai nạn ở xe khách, 70% được thống kê là do lấn đường, vượt ẩu để tranh giành khách, tình trạng xe khách chèn ép nhau để giành khách cũng rất đáng quan ngại. Vì vậy cần có những quy định chấn chỉnh nghiêm lĩnh vực này. Tuy nhiên, quy định ban hành như thế nào là hợp lý thì cần phải có sự nghiên cứu rất cụ thể, chặt chẽ và có tính khả thi. Chúng tôi cho rằng, Thông tư 14 nên được sửa đổi. Tuy nhiên, trong quá trình sửa đổi, bổ sung cần phải bám sát  thực tế cuộc sống, có như vậy một văn bản quy phạm pháp luật ban hành mới có sức sống và nhanh chóng đi vào cuộc sống./.        

Bài và ảnh: Tuấn Nguyễn