QĐND - Tiếng là cư dân thành phố trực thuộc Trung ương, đô thị loại I nhưng gần 10 năm nay, hơn 70 hộ dân sinh sống tại rạch Xẻo Tre (thuộc Khu vực 4, phường Ba Láng, quận Cái Răng, TP Cần Thơ) vẫn chưa được thụ hưởng điện lưới quốc gia một cách trọn vẹn. Muốn có điện sinh hoạt, người dân phải vận dụng hình thức đấu nối, tự dẫn điện về nhà dù họ ý thức rất rõ nó không an toàn và rất nguy hiểm…

Ở rạch Xẻo Tre, đằng sau mỗi công tơ thế này có 5 đến 7 hộ sử dụng điện.

 

Phập phồng với “điện dân lo”

Cựu chiến binh Phạm Văn Hy (Sáu Hy) năm nay gần 80 tuổi, nhớ lại cái thời người dân rạch Xẻo Tre sôi sục quyết tâm đưa điện về xóm: "Điện lưới quốc gia về đây hơn chục năm rồi, nhưng cách xóm tôi khoảng 1,3km thì dừng lại, chẳng biết sao ngành điện họ chỉ triển khai trụ điện tới đó. Ham cái điện lắm, kêu hoài mà chẳng thấy ai quan tâm thì chúng tôi tự lo, đồng lòng hùn tiền mua sắm vật tư, cùng nhau kéo điện về". Ông Sáu Hy cho biết thêm, vì là “điện dân lo” nên quá trình triển khai chẳng theo một quy trình, quy tắc an toàn nào cả. Mạnh ai người ấy làm, đưa điện về nhà mình bằng con đường ngắn nhất nhằm tiết kiệm chi phí mua dây dẫn và cột làm trụ điện. Chính vì vậy nên có tình trạng dây điện chằng chịt, len lỏi trong vườn cây. Dọc theo các lối đi, dây điện chùng xuống ngang thắt lưng người lớn, có nơi nằm hẳn xuống mặt đường rất đáng sợ. Trao đổi với chúng tôi, ông Đỗ Văn Xứng, Tổ trưởng Tổ tự quản số 3, Khu vực 4 cho biết: " Người dân ở đây cất nhà dọc theo hai bên bờ rạch Xẻo Tre dài khoảng 1.500m, thế nhưng họ phải đăng ký lắp đặt công tơ điện tận ngoài đầu rạch. Mỗi công tơ của một hộ chính, còn kéo thêm 5 đến 7 hộ “câu đuôi”. Đường truyền quá dài nên tỷ lệ điện hao hụt từ 30% đến 40%. Bởi vậy, dòng điện cũng yếu dần". Một người dân khác là bà Thạch Hồng Nga thì than vãn: "Lúc mới có điện thắp sáng thì phấn khởi, nhưng bây giờ nghĩ tới mà phát rầu. Mùa mưa bão, chúng tôi chẳng an tâm mỗi khi đi ra đường, vì lo không biết dây điện sẽ đứt, rớt lúc nào. Ban ngày, dọn vườn cũng phải cẩn thận đề phòng, dây điện cũ nát rồi, vướng vào thân cây là bong tróc hở mạch". Chỉ tay ra bụi chuối trước nhà, phía trên là dây điện giăng mắc, bà Nga khẳng định: “Chỉ cần có mưa rào hoặc không khí ẩm ướt, ai đứng dưới đám chuối này cũng cảm nhận được dòng điện chạy rần rần, tê tê trong người”. Theo ông Xứng, tuy chưa xảy ra trường hợp gây thương tích hoặc chết người do tai nạn điện, nhưng hầu như cả xóm rạch Xẻo Tre, nhà nào cũng có người ít nhất một lần “bỗng dưng” bị điện giật; còn tình trạng chập, cháy nhỏ thì xảy ra thường xuyên.

Kiến nghị và… chờ đợi

Lo cho sự an toàn của người dân rạch Xẻo Tre, ông Đỗ Văn Xứng và ông Phạm Văn Hy thường rủ nhau đi tuần tra, kiểm tra, nhắc nhở bà con những nơi đường điện có dấu hiệu nguy hiểm. “Dây điện rơi xuống đường hoài, chúng tôi dùng cây chống đỡ tạm. Khi đứt dây, muốn an toàn sửa chữa phải nhờ người của điện lực vào ngắt điện, mỗi lần như vậy đều bồi dưỡng cho họ hai  trăm ngàn đồng”, ông Hy nói. Ông Đỗ Văn Xứng cho biết: "Trụ điện dân tự túc đa số bằng cây gỗ tạp, qua vài năm là mục gẫy. Vừa rồi, chúng tôi vận động mỗi hộ đóng góp 70.000 đồng làm được 7 trụ điện bê tông, muốn nhiều hơn cũng không được vì phần lớn bà con thuộc diện nghèo và cận nghèo, cuộc sống chủ yếu dựa vào ruộng lúa, làm thuê".

Đi khắp rạch Xẻo Tre, tới đâu chúng tôi cũng nghe người dân bày tỏ nguyện vọng được nâng cấp “hệ thống” điện đồng bộ, đúng kỹ thuật. Do không đủ tiền nên họ trông chờ vào chính quyền địa phương. Xác nhận tình trạng mạng lưới điện tại rạch Xẻo Tre là không an toàn và rất nguy hiểm nhưng ông Trần Văn Sự, Phó trưởng Khu vực 4 cũng chịu thua: "Hệ thống điện trong khu vực do Chi nhánh Điện lực quận Cái Răng quản lý, thu phí, chưa bao giờ họ cử đại diện tới trực tiếp lắng nghe dân, chỉ thỉnh thoảng có người đến hỏi han rồi thôi. Mỗi lần đại biểu Hội đồng nhân dân xuống tiếp xúc cử tri, bà con đều trình bày rất rõ tâm tư nguyện vọng của mình. Về phía địa phương, chúng tôi chỉ biết kiến nghị lên cấp phường". Chúng tôi đã gặp ông Phạm Văn Hiếu, Phó chủ tịch UBND phường Ba Láng thì được biết: "UBND phường Ba Láng có văn bản tiếp tục đề nghị Chi nhánh điện lực Cái Răng đáp ứng nhu cầu bức xúc về điện của bà con rạch Xẻo Tre. Ngành điện cho biết đã tiến hành khảo sát, dự kiến sẽ kéo điện cho bà con sử dụng. Tuy nhiên, chưa biết bao giờ và khi nào?".

Cũng theo ông Phó chủ tịch UBND phường, thì chính quyền địa phương đã thể hiện hết tinh thần trách nhiệm của mình. Vì vậy, người dân rạch Xẻo Tre vẫn không thể biết ngày nào Điện lực TP Cần Thơ, mà trực tiếp là Chi nhánh điện lực Cái Răng thực hiện lời hứa với dân? 

Bài và ảnh: HỒNG BỈNH HIẾU