Cuối tháng 8, mưa lũ tràn qua Yên Bái đã gần nửa tháng, nhưng hậu quả của nó đang hiển hiện khắp nơi. Những cánh đồng lúa vùng Trấn Yên chỉ còn trơ mầu đất, nhiều nơi biến thành cánh đồng cát sỏi và bùn đất. Những mái nhà vùng thượng huyện Yên Bình lợp tạm bằng lá cọ còn nguyên mầu xanh bên cạnh cả khối đất đỏ loét, mà dưới đó là ngôi nhà cũ cùng tài sản đã bị vùi lấp.

Các lực lượng quân đội sát cánh cùng đồng bào dựng nhà, đắp đê, khôi phục lại hệ thống giao thông. Lũ trẻ cắp sách buổi đầu tiên đến trường, như báo hiệu một sự sống mới đang hồi sinh trở lại.

Thôn Cửa Ngòi, xã Âu Lâu (Trấn Yên) nơi lũ tràn qua cuốn phăng theo 7 nhà dân cùng 11 nhà khác bị sập, khiến toàn bộ dân trong thôn trong tình cảnh màn trời chiếu đất. Ngay sau khi nước rút, địa phương đã nhanh chóng trợ cấp, bố trí quỹ đất tập trung cho 18 hộ tái định cư mới sớm ổn định đời sống cho dân. Trên mảnh đất vừa được nhận làm nhà, anh Hồ Văn Luận cho biết: Lũ về nhanh, trong khi đi giúp chạy đồ đạc cho hàng xóm phía ngoài bãi, lúc quay về nhà mình thì nước đã ngập ngang đầu, chả chạy được cái gì, trôi mất sạch anh ạ. Ðược quân đội trợ giúp năm triệu đồng, chính quyền trợ giúp năm triệu đồng cộng với các nguồn hỗ trợ khác, gia đình đi mua một nhà gỗ cũ hết 4,5 triệu đồng, nay về dựng nhà để sớm ổn định đời sống. Con thứ hai vừa tròn sáu tuổi của anh Luận được gửi tại nhà bà nội trong xóm trên, kịp đi học lớp một năm học này.

Ðúng 7 giờ 30 phút sáng ngày 3-9, trường THCS xã Y Can, huyện Trấn Yên tổ chức khai giảng năm học mới 2008 - 2009. Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Giáo dục và Ðào tạo Nguyễn Thiện Nhân dẫn đầu đoàn công tác của Chính phủ, cùng lãnh đạo tỉnh Yên Bái tham dự khai giảng. Ðồng chí Triệu Ðình Quang, Chủ tịch UBND xã cho biết: Là một trong 21 xã của huyện Trấn Yên bị thiệt hại nặng do mưa lũ gây ra, làm 108/225 ha lúa toàn xã ngập nặng có nguy cơ mất trắng; có hơn 400 gia đình học sinh bị sập nhà và mất tài sản do lũ gây ra, Y Can có hơn 40% dân số là dân tộc Dao đang đối mặt cái đói, sự thiếu học và dịch bệnh xảy ra bất cứ lúc nào. Nhưng với quyết tâm không để các cháu trong độ tuổi thất học do lũ gây ra, chúng tôi đã triển khai đến các bí thư chi bộ, trưởng thôn bản phải đến từng nhà có trẻ em trong độ tuổi vận động tới lớp. Do vậy, hôm nay có đủ 613 em học sinh trong xã dự khai giảng, kể cả em Trần Thị Hằng học sinh lớp 4 bị liệt cả tứ chi cũng đi xe lăn đến trường tham dự. Tiếng trống trường khai giảng năm học mới cùng quyết tâm của toàn ngành giáo dục với các khẩu hiệu "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực", "Mỗi thầy, cô giáo là một tấm gương đạo đức cho học sinh noi theo", phấn đấu cho học sinh mỗi ngày đến trường là một ngày vui, như giúp trẻ em vùng lũ vững tin hơn vào một năm học mới.

Theo báo cáo của Sở Giáo dục và Ðào tạo tỉnh Yên Bái, mưa lũ vừa qua đã làm 64 trường học bị thiệt hại do ngập úng và sụt sạt đất (18 trường mầm non, 19 trường tiểu học, 13 trường trung học cơ sở) ước thiệt hại hơn sáu tỷ đồng. Có 361 gia đình giáo viên bị mất nhà, bị ngập úng và mất hết tài sản, ước thiệt hại 2,5 tỷ đồng. Có 6.878 học sinh phải cứu trợ (tiểu học 3.492 em; trung học cơ sở 2.914 em; THPT 572 em). Bước đầu, ngành tham mưu cho tỉnh cấp cho số học sinh diện gia đình nghèo đủ sách, vở, bút; các diện khác hỗ trợ 10 cuốn vở, một cặp sách, 10 bút, với tổng số tiền hơn một tỷ đồng, bảo đảm ngày khai giảng các em đủ điều kiện học tập.Vào năm học này, toàn tỉnh có 227.311 học sinh theo học ở 597 trường học các cấp. Cho dù tỷ lệ tốt nghiệp THPT lần một năm học 2007 - 2008 ở mức thấp (đạt 52,39%), nhưng không vì thế mà những người làm công tác "trồng người" của Yên Bái nản chí, buông lỏng công tác giáo dục. UBND tỉnh tiếp tục thực hiện chính sách hỗ trợ, khuyến khích học sinh là người dân tộc thiểu số theo học THPT, với định suất cấp 15 kg gạo/học sinh/tháng; tiếp tục đẩy mạnh chương trình kiên cố trường, lớp học và nhà ở cho giáo viên, với số vốn 78 tỷ đồng phải giải ngân xong trong năm 2008 (đặc biệt với các trường thuộc vùng đặc biệt khó khăn thì không nhất thiết phải đấu thầu, mà định thầu nhằm đẩy nhanh tiến độ xây lắp, nhưng phải bảo đảm chất lượng công trình). Theo ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân, yêu cầu tỉnh Yên Bái phải bảo đảm đủ gạo ăn cho học sinh, kiên quyết không để cho học sinh nào bỏ học do thiếu đói, bỏ học vì rét do không có cái mặc. Chính phủ và Bộ Giáo dục và Ðào tạo sẽ có cơ chế hỗ trợ cho các xã đặc biệt khó khăn về vấn đề trên; trước mắt chuyển tặng 200 bộ đồ dùng học tập cho giáo viên; hai nghìn bộ đồ dùng học tập học sinh; hai nghìn bộ sách giáo khoa tiểu học cùng 100 suất học bổng trị giá 50 triệu đồng cho học sinh vùng lũ. Ðồng thời sẽ chọn Yên Bái làm điểm về công tác luân chuyển cán bộ, giáo viên theo tinh thần Nghị quyết của T.Ư, từ đó rút kinh nghiệm sẽ nhân rộng ra toàn quốc.

Theo quyết định mới nhất của UBND tỉnh Yên Bái, toàn bộ học sinh vùng lũ có gia đình bị thiệt hại được trợ cấp 45 kg gạo trong ba tháng, bảo đảm cho 100% trẻ được đến trường không vì đói mà bỏ học. Công đoàn ngành đã kịp thời giúp gia đình giáo viên bị thiệt hại do mưa lũ gây ra mỗi hộ 500 nghìn đồng, ngoài ra đang phát động phong trào tương thân tương ái "lá lành đùm lá rách" nhằm giúp học sinh nghèo, cán bộ giáo viên vùng lũ cùng vượt khó đi lên.
ND