Nền tảng để tăng trưởng xanh, bền vững cho nông nghiệp và môi trường

Chương trình hành động được xây dựng bài bản, có trọng tâm, trọng điểm, hướng tới tăng trưởng xanh và đột phá về thể chế, khoa học-công nghệ.

Phát triển nông nghiệp sinh thái, nâng chất lượng đời sống nông dân

Trên cơ sở Nghị quyết số 01/NQ-CP và Nghị quyết số 02/NQ-CP của Chính phủ, Bộ NN-MT đã ban hành Chương trình hành động với mục tiêu xuyên suốt là phát triển nông nghiệp theo hướng sinh thái, hiện đại, có trách nhiệm, đồng thời quản lý, khai thác hiệu quả tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường bền vững.

Một trong những điểm nhấn quan trọng của chương trình là hệ thống mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể, lượng hóa rõ ràng trên cả 3 trụ cột: Kinh tế, xã hội và môi trường. Năm 2026, toàn ngành phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GDP 3,7%, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 73-74 tỷ USD, tiếp tục khẳng định vai trò trụ đỡ của nền kinh tế trong bối cảnh nhiều biến động. Cùng với đó, phát triển kinh tế tập thể được chú trọng, với mục tiêu có 16.000 hợp tác xã nông nghiệp xếp loại khá, tốt, tạo nền tảng cho sản xuất hàng hóa quy mô lớn, bền vững.

Hoạt động quảng bá, giới thiệu sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP tại Hội chợ mùa xuân lần thứ nhất năm 2026.

Song song với mục tiêu tăng trưởng, chương trình hành động đặt trọng tâm nâng cao chất lượng đời sống nông dân và phát triển nông thôn bền vững. Theo báo cáo của Bộ NN-MT, các chỉ tiêu xã hội như giảm tỷ lệ hộ nghèo đa chiều từ 1 đến 1,5%, nâng tỷ lệ xã đạt chuẩn nông thôn mới tối thiểu 15%, bảo đảm 62% hộ dân nông thôn được sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn cho thấy định hướng phát triển lấy con người làm trung tâm, không đánh đổi tiến bộ xã hội lấy tăng trưởng đơn thuần.

Trong lĩnh vực môi trường và tài nguyên, Bộ NN-MT xác định rõ yêu cầu phát triển bền vững gắn với bảo vệ hệ sinh thái. Việc duy trì ổn định tỷ lệ che phủ rừng 42,02%, nâng tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt đô thị lên 95% và kiểm soát, giám sát trực tuyến 100% hồ chứa thủy điện lớn đang vận hành thể hiện quyết tâm quản lý chặt chẽ tài nguyên, chủ động phòng ngừa rủi ro môi trường. Đáng chú ý, khoảng 700 công trình hồ chứa thủy điện, thủy lợi sẽ được xác định và công bố dòng chảy tối thiểu sau đập, góp phần hài hòa lợi ích giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường sinh thái hạ du.

Đột phá thể chế, tạo động lực phát triển

Để hiện thực hóa các mục tiêu nêu trên, theo đồng chí Lê Văn Thành, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch-Tài chính, Bộ NN-MT, Chương trình hành động năm 2026 của Bộ được xây dựng công phu, bám sát chủ đề điều hành của Chính phủ, với hệ thống mục tiêu, chỉ tiêu và nhiệm vụ được lượng hóa rõ ràng. Trọng tâm là 12 nhóm nhiệm vụ, giải pháp then chốt, trong đó đặc biệt nhấn mạnh cải cách thể chế, cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi mô hình tăng trưởng nông nghiệp theo hướng xanh-số-tuần hoàn và đầu tư hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu. Việc cắt giảm, đơn giản hóa 100% điều kiện đầu tư kinh doanh không cần thiết; giảm 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ so với năm 2024 được xem là giải pháp mang tính đột phá, tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân tham gia đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn và lĩnh vực môi trường.

Cùng với đó, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tiếp tục được xác định là động lực then chốt. Đầu tư hạ tầng nông nghiệp, nông thôn thích ứng với biến đổi khí hậu; tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quản lý tài nguyên, giám sát môi trường và vận hành công trình thủy lợi, thủy điện là những giải pháp có tính khả thi cao, phù hợp với yêu cầu phát triển hiện nay.

Để bảo đảm chương trình được triển khai hiệu quả, Bộ NN-MT phân công rõ trách nhiệm cho người đứng đầu các đơn vị trực thuộc, tăng cường theo dõi, giám sát và đánh giá định kỳ. Đối với địa phương, yêu cầu đặt ra là chủ động xây dựng chương trình hành động phù hợp điều kiện thực tiễn, lựa chọn các mô hình trọng tâm, bố trí nguồn lực hợp lý và nhân rộng cách làm hiệu quả.

Với cách tiếp cận toàn diện, mục tiêu rõ ràng và giải pháp cụ thể, Chương trình hành động năm 2026 của Bộ NN-MT được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng xanh, bền vững, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nông nghiệp Việt Nam và cải thiện chất lượng môi trường sống trong giai đoạn phát triển mới.

Đồng chí Trần Đức Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ NN-MT nhấn mạnh: Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 01/NQ-CP và Nghị quyết số 02/NQ-CP phải được triển khai với tinh thần kỷ cương, trách nhiệm, hành động quyết liệt và hiệu quả, lấy kết quả thực chất làm thước đo. Đồng chí Trần Đức Thắng yêu cầu toàn ngành tập trung chuyển mạnh tư duy từ “quản lý” sang “kiến tạo, phục vụ”, thúc đẩy phát triển nông nghiệp theo hướng sinh thái, hiện đại, có giá trị gia tăng cao; đồng thời quản lý chặt chẽ tài nguyên, bảo vệ môi trường, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, không để bị động trong mọi tình huống.