Đồng thời, ngành ngân hàng cũng triển khai nhiều giải pháp mở rộng tín dụng phục vụ sản xuất, kinh doanh và nhu cầu đời sống của người dân, doanh nghiệp; qua đó góp phần ngăn chặn, đẩy lùi "tín dụng đen".

Tín dụng lĩnh vực ưu tiên tăng trưởng khá

Theo NHNN Việt Nam, tính đến ngày 17-11-2020, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt 8,8 triệu tỷ đồng, tăng 7,26% so với cuối năm 2019. Tín dụng đối với các lĩnh vực ưu tiên có mức tăng trưởng khá, đến cuối tháng 9-2020, dư nợ cho vay lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn (là nơi dễ phát sinh hoạt động "tín dụng đen") ước đạt 2,12 triệu tỷ đồng với 14,17 triệu khách hàng còn dư nợ, chiếm 24,67% tổng dư nợ tín dụng nền kinh tế, tăng 5% so với cuối năm 2019. Các TCTD cũng đẩy mạnh cho vay phục vụ nhu cầu đời sống, cho vay tiêu dùng, với dư nợ ước tính đến cuối tháng 8-2020 đạt hơn 1,71 triệu tỷ đồng, chiếm 19,98% dư nợ nền kinh tế, tăng 2,37% so với cuối năm 2019...

Mạng lưới TCTD, các công ty tài chính, tổ chức tài chính vi mô phủ khắp các vùng miền được mở rộng và phát triển nhằm gia tăng tiếp cận dịch vụ đến người dân; đáp ứng nhu cầu vay vốn chính đáng, hợp pháp, phục vụ đời sống, tiêu dùng của nhân dân. Chẳng hạn, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Agribank) đã triển khai chương trình tín dụng tiêu dùng 5.000 tỷ đồng, tính đến tháng 9-2020, Agribank đã cho 408.898 lượt khách hàng vay vốn, doanh số cho vay đạt 18.645 tỷ đồng, dư nợ đạt 2.525 tỷ đồng. Bên cạnh nguồn vốn tín dụng thương mại, Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) đang triển khai 20 chương trình tín dụng ưu đãi nhằm đáp ứng nhu cầu vốn sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng cho hộ nghèo, hộ đồng bào dân tộc thiểu số và các đối tượng chính sách với dư nợ đến cuối tháng 8-2020 đạt khoảng 221.515 tỷ đồng, tăng 7,11% so với cuối năm 2019, với hơn 6,5 triệu lượt khách hàng còn dư nợ. 

leftcenterrightdel

 Nguồn vốn tín dụng ưu đãi từ Agribank giúp Công ty Cổ phần Chè Cờ Đỏ Mộc Châu (Sơn La) phát triển sản xuất. Ảnh: VIỆT ANH.

Đồng vốn nhỏ làm nên đổi thay lớn

Trao đổi với chúng tôi, chị Quách Thị Nhung ở xóm Thao Cả, xã Vĩnh Tiến (Kim Bôi, Hòa Bình) cho biết: “Vào năm 2011, gia đình tôi thuộc diện hộ nghèo của xã, phải lo bữa ăn từng ngày, con cái học hành rất vất vả. Vợ chồng tôi rất muốn có được đồng vốn để phát triển kinh tế gia đình, thay đổi cuộc sống khó khăn nhưng lại không biết vay ở đâu. May mắn lúc đó tôi được trưởng xóm, tổ trưởng tổ tiết kiệm và vay vốn cùng với hội phụ nữ của xã đến tuyên truyền và được vay vốn của NHCSXH với số vốn ban đầu 20 triệu đồng trong 3 năm”. Với số vốn đó, gia đình chị Nhung đã mua được hai con bò sinh sản, sau một thời gian đã đủ tiền để trả nợ cho NHCSXH. Sau đó, chị Nhung tiếp tục vay vốn thêm để mở rộng mô hình phát triển kinh tế. Đến nay, chất lượng cuộc sống đã được cải thiện, nâng cao với số tài sản: 7 con bò, thầu 1 đập nước thả hơn 30.000 con cá giống, trồng được hơn 1ha bưởi...

Một điển hình khác trong sử dụng vốn hiệu quả là gia đình ông Bùi Văn Lực, ở xóm Khoang, xã Xuân Thủy (Kim Bôi, Hòa Bình). Đây là hộ vay vốn đi đầu trong mô hình chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi từ trồng lúa sang trồng nhãn và bưởi. Mô hình trồng nhãn, bưởi 2,6ha theo tiêu chuẩn VietGap của ông Lực tạo việc làm thường xuyên cho 4 lao động, vào vụ thu hoạch có 15 lao động làm việc/ngày. Từ hộ gia đình thu nhập trung bình, đến nay gia đình ông Lực có thu nhập bình quân hằng năm đạt 600-800 triệu đồng, nhà cửa đã được xây dựng khang trang, mua xe ô tô hơn 1 tỷ đồng. Gia đình ông Bùi Văn Lực đã vay vốn trên 20 năm tại Agribank Kim Bôi-Hòa Bình, có thời điểm dư nợ lên đến 500 triệu đồng và thường xuyên là khách hàng gửi tiền tại Agribank.

Đẩy lùi "tín dụng đen"

Theo Trung tá Ngô Hồng Vương, Đội trưởng Phòng Trọng án (Cục Cảnh sát hình sự, Bộ Công an), hiện nay lãi suất "tín dụng đen" thường rất cao, có khi lên đến 300-700%/năm. Việc thu hồi nợ, lãi thường gắn với các hành vi đòi nợ, chiếm đoạt tài sản trái pháp luật. Hiện nay nổi lên một số thủ đoạn như: Phát tờ rơi, lập các website, sử dụng mạng xã hội, các ứng dụng điện thoại di động... đăng tin quảng cáo cho vay không cần thế chấp, thủ tục đơn giản, cấp tiền ngay với số tiền vay từ 1 triệu đồng đến vài chục triệu đồng...

Phó thống đốc thường trực NHNN Việt Nam Đào Minh Tú cho biết, trong thời gian tới, ngành ngân hàng sẽ tiếp tục đồng hành và triển khai quyết liệt các giải pháp để đẩy mạnh đầu tư tín dụng có hiệu quả phục vụ sản xuất, kinh doanh, phục vụ nhu cầu đời sống, tiêu dùng chính đáng của người dân, góp phần ngăn chặn, đẩy lùi "tín dụng đen", cụ thể: Chỉ đạo các TCTD tập trung nguồn vốn, đáp ứng kịp thời, đầy đủ nhu cầu vay vốn của nhân dân, doanh nghiệp; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, phát triển các dịch vụ cho vay, thanh toán trực tuyến gắn với cải cách thủ tục hành chính, đơn giản quy trình, thủ tục vay vốn để tạo điều kiện cho mọi tầng lớp nhân dân dễ dàng tiếp cận nguồn vốn tín dụng chính thức với lãi suất ưu đãi, hỗ trợ khôi phục nền kinh tế sau giai đoạn Covid-19; kịp thời xử lý các khó khăn, vướng mắc trong quá trình cho vay.

NGUYỄN ANH VIỆT