Rời những vùng quê nghèo đến các khu công nghiệp, khu chế xuất (KCN, KCX) tìm việc làm, nhiều cô gái trẻ mang theo những ước mơ thoát khỏi cảnh lam lũ, “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”, có thu nhập, giúp gia đình cải thiện đời sống… Thế nhưng, không phải ước mơ nào cũng trở thành hiện thực. 

Công nhân sôi nổi tham gia Ngày hội giao lưu thể thao văn hóa được tổ chức nhân dịp lễ khánh thành NVH Việt Phúc.

Cuộc sống những nữ công nhân trong KCN, KCX hầu như xoay quanh “ăn-ngủ-làm”, không có thời gian cũng như sức khỏe và cũng không có một kênh thông tin văn hóa nào để giúp họ thư giãn, thu nạp các kiến thức xã hội.

Nguyễn Thị Huyền công nhân KCN Bắc Thăng Long, Hà Nội tâm sự: “Công việc liên tục đòi hỏi tăng ca nên lúc nào được nghỉ, em chỉ muốn ngủ để lấy lại sức làm việc tiếp, chẳng thể nghĩ nổi đến làm việc gì khác”. Không chỉ có thế, xuất thân từ những vùng nông thôn nghèo khó, rồi lại đến làm việc ở những KCN, KCX cách xa các trung tâm văn hóa, vốn hiểu biết về các kiến thức xã hội, kiến thức sức khỏe căn bản của những nữ công nhân rất nghèo nàn. Tại các lớp học về Sức khỏe sinh sản, Phòng chống HIV/AIDS và các bệnh lây nhiễm… có nhiều câu hỏi công nhân đưa ra khiến cho giảng viên bất ngờ bởi sự thiếu hiểu biết của những nữ công nhân đã đủ tuổi trưởng thành. Đa phần họ đều “phó mặc cho số trời” để rồi chấp nhận những bất công tại nơi làm việc hay bạo hành trong gia đình. Hầu như chẳng ai trong số họ biết được có một bộ luật đang bảo vệ họ - đó là Luật Bình đẳng giới.

Với một mong ước sẽ cải thiện đời sống tinh thần cho người lao động, đặc biệt là hướng tới mục tiêu bình đẳng giới, những nhà văn hóa dành cho công nhân, các chương trình đào tạo kỹ năng lao động, các sự kiện giao lưu văn hóa thể thao để tăng khả năng tiếp xúc xã hội trong khuôn khổ dự án có tên gọi “Hỗ trợ cho các lao động nữ trong các KCN tại Hà Nội” (dự án 104.Viet.30m) do quỹ Danida - Đan Mạch tài trợ - Hiệp hội nữ doanh nhân Hà Nội triển khai, đã được tổ chức, chắp cánh cho những ước mơ bình đẳng trở thành hiện thực.

Bà Phạm Thị Loan, Chủ tịch Hiệp hội nữ doanh nhân Hà Nội, đơn vị thực hiện dự án, đã chia sẻ: “Trong cuộc sống không chỉ có công việc, cơm no, áo ấm mà còn cần văn hóa tinh thần để cân bằng cuộc sống. Hiệp hội nữ doanh nhân Hà Nội rất quan tâm tới các hoạt động văn hóa trước tiên là cho những nữ doanh nhân, nữ công nhân và sau đó có sự cảm thông, nhân rộng từ những chị em phụ nữ tới các anh em nam giới và tất cả cộng đồng. 

Tuy mới triển khai được gần một năm, nhưng những gì mà dự án làm được đã mở ra một triển vọng khả quan trong mục tiêu nâng cao đời sống tinh thần người lao động tại các KCN. Nhiều lớp học về kiến thức cơ bản sức khỏe sinh sản, HIV/AIDS; An toàn lao động và phòng chống bệnh nghề nghiệp… đã được tổ chức tại các doanh nghiệp thuộc các KCN, KCX. Đặc biệt, sự kiện khánh thành hai nhà văn hóa cộng đồng dành cho người lao động - Nhà văn hóa Việt Phúc tại KCN Vĩnh Khúc, Hưng Yên (12-12-2009) và Nhà văn hóa Toàn Thắng tại KCN An Xá, Nam Định (28-3-2010) là một bước tiến thiết thực trong việc cải thiện đời sống tinh thần cho người lao động nói chung và nữ công nhân nói riêng tại các KCN này.

Đặng Quỳnh Trang, Tổ trưởng tổ đóng gói, Công ty Việt Phúc, Hưng Yên tâm sự: “Nhà văn hóa đi vào hoạt động, chúng tôi có thêm nhiều sách, báo để đọc, tìm hiểu kiến thức mới và có cơ hội giao lưu, học hỏi lẫn nhau và có thêm sự hiểu biết về sức khỏe sinh sản, các bệnh lây nhiễm…”.

Đây là các mô hình nhà văn hóa dùng chung cho các doanh nghiệp trong KCN, thông qua đó, các nữ công nhân sẽ có cơ hội được giao lưu, chia sẻ các vấn đề mà họ quan tâm.

Bài và ảnh: Hà Vũ