Mùa hè, cần cảnh giác bệnh viêm não Nhật Bản

QĐND Online – Hiện nay, trong khi dịch sởi ở nước ta đang giảm thì nhiều dịch bệnh khác, đặc biệt kể đến bệnh viêm não Nhật Bản (còn được gọi là viêm não mùa hè, viêm não B) đang có chiều hướng gia tăng.

Tính đến thời điểm này, theo thống kê của Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế), đã có 258 trường hợp mắc bệnh viêm não và 4 trường hợp tử vong do căn bệnh này. So với cùng kỳ năm ngoái, số người mắc bệnh đã tăng lên 9% và dự báo còn tiếp tục tăng trong thời gian tới.

TS Trần Đắc Phu, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cho biết: Ở nước ta, khoảng thời gian từ tháng 5 đến tháng 9 âm lịch (lúc cây quả phát triển, mưa nhiều, nhiệt độ cao, muỗi tăng) là thời điểm phát triển viêm não Nhật Bản ở trẻ em. Đỉnh cao dịch bệnh là tháng 6 và tháng 7. Từ tháng 10 trở đi, mật độ muỗi giảm xuống và dịch kết thúc.

Bệnh viêm não Nhật Bản gặp chủ yếu ở trẻ em dưới 15 tuổi, đặc biệt, nhóm nguy cơ cao nhất là trẻ ở lứa tuổi 2-6. Viêm não Nhật Bản là một bệnh nhiễm khuẩn cấp tính do Arbovirus có tên là virus viêm não Nhật Bản gây ra. Bệnh lây truyền sang người do muỗi đốt. Hai loài muỗi vằn Culextritaeniorhynchus và Culex vishnui bị nhiễm bệnh, khi đốt sẽ gây bệnh cho người. Nguồn chứa mầm bệnh trong tự nhiên chủ yếu là các loài chim lội nước và hầu hết gia súc (như trâu, bò, dê, cừu, chó, lợn...) đều có thể là ổ chứa mầm bệnh, trong đó, lợn có khả năng làm lan rộng virus dễ truyền bệnh cho người nhất. Vì thế, sự lan truyền virus xảy ra chủ yếu ở nông thôn. Nhưng ở một số vùng của châu Á, trong đó có Việt Nam, bệnh có thể xảy ra gần các trung tâm đô thị.

Hầu hết người bị nhiễm virus viêm não Nhật Bản ở thể ẩn, nghĩa là không có triệu chứng lâm sàng. Một vài nghiên cứu cho biết: Có dưới 1% số người bị nhiễm virus viêm não Nhật Bản biểu hiện bệnh trên thực tế với các dấu hiệu biểu hiện giống như cảm cúm, sốt, đau đầu… Chính điều này khiến các bậc phụ huynh rất dễ nhầm lẫn, chủ quan không đưa con đến viện ngay.

Biểu hiện chính của bệnh là có sốt cao và kèm theo các triệu chứng liên quan đến tổn thương hệ thần kinh trung ương như: Nhức đầu dữ dội, buồn nôn và nôn, cứng cổ, lú lẫn, co giật, đờ đẫn, hôn mê... trẻ nhỏ thóp phồng (nếu còn thóp), khóc tăng lên khi trẻ thay đổi tư thế hoặc gồng cứng người.

Con đường duy nhất khiến lây nhiễm bệnh viêm não Nhật Bản là do muỗi đốt. Ảnh: Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương.

Trong khi đó, cho đến nay, vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu bệnh viêm não Nhật Bản. Việc điều trị chủ yếu là hồi sức cấp cứu và điều trị triệu chứng như chống phù não, an thần chống co giật, kiểm soát nhiệt độ, hỗ trợ tuần hoàn, hô hấp, ngăn ngừa bội nhiễm và dinh dưỡng, chống loét... Theo đó, bệnh nhân cần vệ sinh răng miệng, xoay trở để tránh loét do tư thế nằm lâu; nếu có bội nhiễm, cần điều trị bằng kháng sinh. Bệnh nhân cũng cần được cung cấp dinh dưỡng đầy đủ nhằm nâng thể trạng.

Bệnh viêm não Nhật Bản là bệnh nặng, có thể tử vong hoặc biến chứng nặng. Có đến 70-80% trẻ bị viêm não Nhật Bản mang những di chứng thần kinh - tâm thần. Dù được cứu chữa kịp thời và tích cực, những di chứng rất "nghiệt ngã" với nhiều mức độ vẫn xảy ra như: Bại liệt, cấm khẩu, mất trí nhớ, cử động dị thường ngoài ý muốn, run rẩy, uốn éo, lắc lư, gồng cứng người, động kinh.

NGUYỄN THẢO