QĐND - Bảo tàng được ví như nơi lưu giữ tâm hồn của dân tộc. Bảo tàng không bao giờ nên là nơi khép kín, quá chuyên tâm vào việc lưu giữ, bảo tồn mà hơn thế rất cần sự phô bày, quảng bá. Gắn kết các bảo tàng với hoạt động du lịch là một chủ trương đúng, nếu thực hiện tốt sẽ khai thác được hiệu quả của bảo tàng, tăng thêm giá trị cho các sản phẩm du lịch.

Điểm nhấn Bảo tàng Phụ nữ

Trên địa bàn thủ đô Hà Nội có 13 bảo tàng lớn thu hút lượng khách tham quan cao. Bảo tàng Phụ nữ hiện đang đứng trong tốp này. Từ một bảo tàng có lượng khách tham quan khiêm tốn, Ban giám đốc Bảo tàng Phụ nữ đã thực hiện một dự án cải tạo, nâng cấp hệ thống trưng bày và tạo ra những chuyển biến tích cực. Theo thống kê ba tháng đầu năm, lượng khách trong nước và quốc tế đến với bảo tàng tăng khoảng 3 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Cách đây mấy ngày, Vụ Lữ hành (Tổng cục Du lịch) đã tổ chức tọa đàm giữa bảo tàng và doanh nghiệp du lịch nhằm tìm kiếm cơ hội hợp tác, thu hút du khách tham quan. Trong cuộc tọa đàm này, đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch đã nói: “Những sản phẩm của bảo tàng là nguồn tài nguyên cho các doanh nghiệp du lịch khai thác. Các công ty du lịch cần đóng góp và chia sẻ kinh nghiệm thu hút khách du lịch. Bảo tàng và doanh nghiệp lữ hành cần gắn kết với nhau để tìm kiếm lợi ích lâu dài, đồng thời chú trọng đến giới thiệu văn hóa Việt Nam tới bạn bè quốc tế”.

Trong cuộc tọa đàm này đã có sự tham dự của 30 đại diện các công ty lữ hành của Thủ đô. Các doanh nghiệp đều bày tỏ sự quan tâm đặc biệt tới địa điểm du lịch tiềm năng này. Các doanh nghiệp cũng có những ý kiến đóng góp xác đáng: Bảo tàng cần tăng thêm các hoạt động văn hóa như ca nhạc, biểu diễn; đưa vào trưng bày, giới thiệu những hiện vật có sự tương tác cao với khách du lịch; tổ chức những sự kiện văn hóa để thu hút khách tham quan. Có doanh nghiệp du lịch đưa ra gợi ý: Ví dụ khung dệt được trưng bày trong Bảo tàng, có thể đưa các nghệ nhân vào trình diễn dệt vải vừa giới thiệu được hiện vật vừa giới thiệu được những hoạt động lao động sản xuất đậm nét văn hóa của người dân. Về hoạt động trình diễn, được biết Giáo phường Ca trù Thăng Long đã có đề nghị hợp tác với Bảo tàng Phụ nữ. Theo đó, các chương trình trình diễn ca trù của Giáo phường sẽ được trình diễn định kỳ tại bảo tàng hằng tuần.

Khách tham quan Bảo tàng Phụ nữ. Ảnh: Như Hoa

Do đâu mà hoạt động bảo tàng trở nên hấp dẫn các doanh nghiệp du lịch, các tổ chức hoạt động văn hóa đến vậy? Theo bà Nguyễn Thị Bích Vân, Giám đốc Bảo tàng Phụ nữ, có mấy nguyên nhân: Về khách quan, Bảo tàng Phụ nữ tọa lạc ở vị trí rất đắc địa giữa trung tâm Thủ đô (địa chỉ 36, Lý Thường Kiệt), bảo tàng có khuôn viên hướng ngoại, có không gian thân thiện với du khách (điều này có thể thấy ngay qua hệ thống kiến trúc, vườn hoa, cây cảnh, mặt nước động, cũng như các khoảng không gian rộng, có đại cảnh và tiểu cảnh đẹp); nguyên nhân chủ quan đó là sự đổi mới rất ấn tượng của hệ thống trưng bày, trình độ hướng dẫn, giới thiệu của cán bộ nhân viên bảo tàng tốt, cùng với hệ thống máy móc hỗ trợ đạt tiêu chuẩn quốc tế. Bà Vân nói: “Chúng tôi tự tin đánh giá Bảo tàng Phụ nữ có hệ thống trình chiếu, hệ thống trưng bày đạt ngang với các bảo tàng cấp khu vực Đông Nam Á”.

Các doanh nghiệp du lịch nói gì?

Đầu tiên là ấn tượng mạnh. Chị Nguyễn Thanh Thủy, Công ty du lịch Extissimo nói: “Năm ngoái tôi đã hướng dẫn du khách tới Bảo tàng Phụ nữ, tuy nhiên thời điểm đó hệ thống sân vườn chưa được hoàn chỉnh. Tuy nhiên, chúng tôi cũng nhận được phản hồi tích cực từ du khách, họ thích địa điểm du lịch này. Đến nay, khi bảo tàng đã hoàn thành các hạng mục xây dựng, chính tôi cũng bị bất ngờ ngay từ cổng bảo tàng”. Chị Thủy cho biết thêm, khách du lịch châu Âu rất quan tâm đến những địa điểm du lịch như bảo tàng, điều đó xuất phát từ tâm lý mong muốn hiểu biết, khám phá văn hóa của cư dân bản địa. Đại diện của các công ty du lịch như: Phượng Hoàng, Vẻ đẹp Việt, Coulour Viet... đều rất quan tâm và hứa hẹn sẽ mở tua khai thác địa điểm du lịch này.

Tiếp đến là những hy vọng hợp tác lâu dài. Anh Lại Quốc Việt, Giám đốc kinh doanh của Công ty Vẻ đẹp Việt cho biết: “Đối với các công ty du lịch thì hiệu quả kinh tế phải được đặt lên hàng đầu. Chúng tôi mong muốn có nhiều địa điểm có thể khai thác các sản phẩm du lịch tốt như: Bảo tàng Phụ nữ. Trong đó những yêu cầu như gần trung tâm, thuận tiện cho giao thông; có sản phẩm hấp dẫn, cuốn hút du khách tham quan; có sự tương tác giữa người xem với hiện vật... luôn được chú trọng”.  Nhiều đại diện doanh nghiệp cũng cho biết, tiềm năng mở tua du lịch khai thác các địa chỉ bảo tàng tại Hà Nội là rất lớn. Tuy nhiên, các doanh nghiệp cũng hy vọng các bảo tàng đầu tư thêm vào công tác trưng bày, trong đó đặc biệt là những chú dẫn, minh họa trên các hiện vật, video clip giới thiệu hiện vật phải có ngôn ngữ quốc tế.

Bảo tàng trước hết là địa chỉ văn hóa, có nhiệm vụ lưu giữ hiện vật và tuyên truyền quảng bá song nếu được khai thác tốt, bảo tàng sẽ trở thành những đối tác kinh doanh chiến lược của các công ty lữ hành. Sự hợp tác giữa ngành bảo tàng và ngành du lịch để hình thành những mối liên kết cùng nhau khai thác tiềm năng du lịch; cùng nhau hợp tác quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam rất cần được hỗ trợ, khuyến khích.

Lê Đông Hà