Kinh nghiệm từ thành công của các dự án

Cán bộ, chiến sĩ Quân khu 9 tham gia chữa cháy rừng U Minh. Ảnh: XUÂN CƯỜNG

Kết quả kiểm toán của Đoàn Kiểm toán Nhà nước đối với các dự án trồng rừng của Bộ Quốc phòng thực hiện trong thời gian qua cho thấy: Các dự án Bộ Quốc phòng thực hiện mang lại hiệu quả rất cao. Tỷ lệ cây sống và phát triển tốt đạt hơn 85%. Quân đội là một trong những đầu mối chủ lực thực hiện dự án trồng mới 5 triệu ha rừng của Chính phủ. Kết quả đó là tiền đề để Bộ Quốc phòng được Chính phủ giao triển khai dự án tổng thể về qui hoạch, phát triển rừng vành đai biên giới...

Thành quả của sự năng động, sáng tạo, quyết tâm

Những năm gần đây, du khách thập phương cùng các nhà đầu tư, chủ doanh nghiệp trong và ngoài nước khi đến Đồng Nai, đều rất ấn tượng trước một vành đai xanh trải dài ngút tầm mắt ở cửa ngõ phía đông lưu vực sông Đồng Nai. Những cánh rừng ấy đã thực sự trở thành lá phổi xanh, góp phần hạn chế sự ô nhiễm môi trường, cân bằng sinh thái ở một vùng đất đang “bê tông hóa” từng ngày, từng giờ. Những người tạo nên màu xanh có giá trị to lớn ấy là cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 309 (Binh đoàn Cửu Long). Đại tá Võ Trọng Hệ, Sư đoàn trưởng cho biết: Khu vực này từng được coi là vùng đất “chết” với vô số những ụ súng, lô cốt, bom, mìn, đường băng... của thời kỳ chiến tranh sót lại. Để ươm được một mầm cây lên đó, bộ đội đã phải dò gỡ, rà phá bom mìn, cạy từng hốc đá, gánh từng thùng nước đi hàng cây số... Vượt lên mọi khó khăn, những mầm cây dưới bàn tay chăm sóc của cán bộ, chiến sĩ đã vươn xanh, vượt lên nắng gió, phát triển thành rừng, tạo thành những tấm thảm xanh bao quanh các khu công nghiệp sầm uất, hiện đại.

Nhờ sự năng động, sáng tạo, quyết tâm cao, Sư đoàn 309 đã trồng, chăm sóc và bảo vệ thành công những cánh rừng vành đai, trở thành một điển hình của tỉnh Đồng Nai, được chọn làm lực lượng nòng cốt trong tổ chức, thực hiện lễ hội “Trồng cây ơn Bác” hằng năm của UBND tỉnh. Đồng chí Võ Văn Một, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai khẳng định: Thành quả trồng rừng của Sư đoàn 309 là động lực nâng cao hiệu quả hoạt động phối hợp giữa UBND tỉnh, các sở, ban ngành với các đơn vị quân đội, tạo thành sức mạnh tổng hợp trong phong trào trồng, chăm sóc và bảo vệ rừng...

Đến các đơn vị ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long như: Sư đoàn 8, Sư đoàn 330 (Quân khu 9), Đoàn KT-QP 959..., chúng tôi được các đồng chí chỉ huy đơn vị dẫn đi tham quan những cánh rừng đủ các chủng loại dọc chiều dài biên giới. Khó khăn lớn nhất trong việc phát triển rừng ở khu vực này là công tác bảo vệ. Vào mùa khô hằng năm, nạn cháy rừng bùng phát ở hầu hết các địa phương, làm thiệt hại hàng vạn ha rừng, điển hình là các trận đại hỏa hoạn ở rừng U Minh Thượng, U Minh Hạ, Vườn Quốc gia Tràm Chim... Tuy nhiên, vượt qua sự thử thách khắc nghiệt của thiên nhiên, những “cánh rừng bộ đội” - theo cách gọi của người dân - vẫn phát triển bền vững. Công tác bảo vệ rừng ở các đơn vị được bảo đảm rất tốt nhờ sự năng động, sáng tạo của bộ đội trong việc tạo đường ranh ngăn lửa và làm vệ sinh, dọn sạch các loại vật liệu dễ cháy vào mùa khô. Nhờ đó, rừng rất ít khi phát cháy và khi có tình huống đều được phát hiện, xử lý kịp thời, không để xảy ra thiệt hại lớn. Các cánh rừng bộ đội dọc theo chiều dài biên giới Tây – Nam, vừa có giá trị lớn về quốc phòng, an ninh, vừa góp phần chống lũ lụt, sạt lở cho các cụm, tuyến dân cư tránh lũ.

Theo thống kê của Cục Kinh tế (Bộ Quốc phòng), đến nay toàn quân đã và đang triển khai 11 dự án trồng và bảo vệ rừng; trồng mới được 9.341ha; chăm sóc 14.175ha; bảo vệ an toàn 104.806 lượt ha; khoanh nuôi tái sinh hơn 20.000 lượt ha; xây dựng hơn 200km đường ranh ngăn lửa; lập được 9 vườn ươm giống cây rừng...

Các dự án trồng, chăm sóc và bảo vệ rừng của Bộ Quốc phòng đều được thực hiện tại những địa bàn có vị trí quan trọng về nhiệm vụ quốc phòng-an ninh. Phần lớn các khu vực trồng rừng nằm ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới hải đảo, điều kiện khí hậu khắc nghiệt, đi lại khó khăn... Mặc dù vậy, các đơn vị đã chủ động khắc phục khó khăn, trồng đủ diện tích được giao, bảo đảm đúng cơ cấu, mật độ cây trồng và dự toán theo kế hoạch; hằng năm đều tổ chức tốt công tác kiểm tra, rà soát, đánh giá kết quả. Các dự án đã đạt được các mục tiêu đề ra: Tạo dải rừng bằng các chủng loại cây lâu năm dọc các tuyến biên giới, vừa phục vụ nhiệm vụ an ninh-quốc phòng, vừa có tác dụng phòng hộ đầu nguồn; bảo vệ môi trường sinh thái; tạo điều kiện cho việc di dân ra sát biên giới được thuận lợi. Nhân dân trong các vùng dự án yên tâm sản xuất, ổn định cuộc sống, góp phần thực hiện có hiệu quả công tác xóa đói, giảm nghèo.

Thiếu tướng Phùng Thế Quảng, Cục trưởng Cục Kinh tế (Bộ Quốc phòng) cho biết: Với kết quả thực hiện các dự án trồng, chăm sóc và bảo vệ rừng từ năm 1999 đến nay, các đơn vị Quân đội đã khẳng định rõ vai trò, năng lực trong việc tham gia dự án trồng mới 5 triệu ha rừng và các dự án thuộc chương trình, mục tiêu quốc gia. Qua công tác kiểm tra, khảo sát, kiểm toán, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Kiểm toán Nhà nước... đã đánh giá rất cao hiệu quả các mô hình, dự án trồng, chăm sóc và bảo vệ rừng của Bộ Quốc phòng. Xác định tốt nhiệm vụ, xây dựng ý chí quyết tâm cao cho mọi cán bộ, chiến sĩ, coi bảo vệ rừng như bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân, năng động, sáng tạo trong thực hiện nhiệm vụ... chính là những bài học thành công của các đơn vị Quân đội.

Trách nhiệm mới của các đơn vị quân đội

Từ thành công của các dự án trồng, chăm sóc và bảo vệ rừng những năm qua, Bộ Quốc phòng đã được Chính phủ giao nhiệm vụ triển khai dự án tổng thể qui hoạch phát triển rừng vành đai biên giới. Các cơ quan chức năng Bộ Quốc phòng đang tích cực, khẩn trương phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tiến hành khảo sát, lập dự án tổng thể. Theo kế hoạch, năm 2009 sẽ hoàn thành dự án tổng thể trình Chính phủ phê duyệt.

Chỉ đạo các đơn vị tham gia dự án, Thượng tướng Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng nêu rõ: Mục tiêu của chương trình là phủ xanh các diện tích đất trống, đồi trọc trong vùng dự án, tạo tiền đề kết hợp củng cố thế trận quốc phòng-an ninh. Đây là một dự án lớn, thể hiện niềm tin của Chính phủ; khẳng định trách nhiệm, năng lực của các đơn vị Quân đội trong chương trình trồng mới 5 triệu ha rừng. Các đơn vị đóng quân trong vùng dự án nêu cao tinh thần trách nhiệm, tham gia tích cực, đúng tiến độ, bảo đảm cho dự án đạt hiệu quả cao nhất.

PHAN TÙNG SƠN