Một khu nhà trọ ở xã Trung Văn, huyện Từ Liêm, Hà Nội. 

 Chuyện các sinh viên ngoại tỉnh đang sinh sống và học tập ở Hà Nội liên tục thay đổi chỗ ở, nhà trọ và chưa từng biết đến việc đăng kí tạm trú, tạm vắng từ lâu đã trở thành “chuyện thường ngày ở huyện”. Cách cư trú “nay đây mai đó” của không ít sinh viên đã nảy sinh nhiều vấn đề phức tạp trong việc quản lí hành chính, giữ gìn an ninh trật tự trên địa bàn.

Một lần có việc đi qua phố Trần Duy Hưng (Hà Nội), chợt nhớ tới cậu em họ tên Minh đang thuê trọ gần đó, tôi liền gọi điện thoại định vào thăm tình hình học tập, ăn ở của em. Sau vài câu chào hỏi, biết ý định của tôi, Minh cười khùng khục: Em “bùng” khỏi cái “tổ quỷ” ấy lâu rồi. Sau khi chuyển khỏi đấy, em còn chuyển phòng thêm hai lần nữa rồi. Giờ em đang ở trên khu Dịch Vọng.

Theo lời chỉ dẫn, sau vài lần hỏi thăm, tôi cũng tìm đến được khu trọ mà Minh đang cư trú. Nhìn vào căn phòng bừa bộn, với những “tàn tích” của cuộc nhậu đêm trước còn chưa kịp thu dọn, tôi nhăn mặt hỏi: “Sao khu trọ trước đây vừa thoáng, vừa an toàn, lại gần trung tâm em không ở, lại “chui” tít vào đây?”. Trước câu hỏi có vẻ gay gắt của tôi, Minh gãi đầu cười trừ: “ Tại ở đó bà chủ khó tính, suốt ngày thúc ép làm giấy tạm trú tạm vắng. Sốt cả ruột. Công an khu vực lại kiểm tra liên tục, rắc rối lắm. Tự do là hơn hết anh ạ! Ở đây xa và hơi khó đi, nhưng được cái không phải ở cùng chủ nhà, lại ít bị kiểm tra tạm trú tạm vắng, nên bạn bè tha hồ tụ tập, cả hội có thể chơi game thâu đêm suốt sáng mà không bị hỏi thăm”.

Quả thật tôi bị choáng trước lí giải của Minh. Tôi càng choáng hơn khi Minh cho biết, hầu hết số sinh viên ngoại tỉnh trọ học ở Hà Nội đều… ngại đăng kí tạm trú tạm vắng. Rồi rất vô tư, Minh hướng dẫn cho tôi “vài chiêu” để né thủ tục này. Sau khi nghe chuyện cậu em họ kể, tôi tìm hiểu và nhận ra rằng: Nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên không chỉ từ phía các cô, cậu sinh viên, mà còn có cả trách nhiệm từ phía… các chủ nhà trọ. Tại làng Phùng Khoang (Trung Văn-Từ Liêm), nơi được coi là “làng sinh viên ngoại tỉnh”, người ta vẫn nhắc nhiều về vợ chồng bà Hoa, nhà có hơn 20 phòng trọ, lúc nào cũng tuyên bố: Khoản tạm trú tạm vắng, khỏi lo! Hoàng Quân, sinh viên năm thứ tư Trường Đại học Kiến trúc đang ở trọ tại đây, tiết lộ: Cứ khi nào nghe ngóng thấy công an chuẩn bị đến kiểm tra là bà chủ trọ lại hớt hải gõ cửa từng phòng đề nghị: “Đứa nào chưa có tạm trú tạm vắng, tạm lánh đi chỗ khác. Cô sẽ có cách đối phó”. Thế là, cánh sinh viên lại mò vào các quán game, vào quán ăn đêm hoặc “alô” đến ngủ nhờ chỗ bạn bè.

Theo quy định của pháp luật, khi thuê nhà, nghỉ nhờ… phải có hợp đồng thuê nhà, đăng kí tạm trú, có giấy tạm vắng. Quy định này áp dụng cho tất cả các đối tượng, kể cả học sinh, sinh viên. Nếu ở chung nam-nữ phải có giấy chứng nhận là anh, chị em; hoặc nếu là vợ chồng thì phải có giấy đăng kí kết hôn. Song trên thực tế, khá nhiều chủ hộ bỏ qua các thủ tục này. Hệ lụy của sự “phớt lờ” đó đã gây không ít khó khăn trong việc quản lí hành chính, bảo đảm an ninh trật tự trên địa bàn. Những tệ nạn xã hội, nạn trộm cắp đồ đạc, cờ bạc thâu đêm… xảy ra liên tục.  

Một công an xã Trung Văn tâm sự: “Nhiều khi có vụ việc cần xác minh đối tượng, hỏi chủ nhà trọ xem có đúng đối tượng cư trú ở phòng này không, chủ cũng không biết! Còn chuyện các chủ trọ không nhớ nhà mình đang có bao nhiêu sinh viên cư ngụ thì là chuyện thường”. Rồi anh cho biết thêm: “Chính quyền địa phương đã tạo điều kiện tối đa để các chủ trọ, sinh viên có thể đến đăng kí tạm trú thuận lợi, rồi áp dụng các biện pháp nhắc nhở, tuyên truyền, giáo dục, nhưng để làm triệt để thì khá khó khăn. Đề nghị các trường có sinh viên thuê trọ ở ngoài kí túc xá, cần phối hợp với chính quyền địa phương để quản lí chặt chẽ số sinh viên ngoại trú”.

Được biết, sắp tới, Bộ Giáo dục- Đào tạo sẽ có văn bản cụ thể, quy định bắt buộc đối với việc đăng kí tạm trú của sinh viên ngoại trú. Đây là tín hiệu mừng, giúp cho các cơ quan chức năng quản lí chặt chẽ sinh hoạt, học tập của sinh viên. Tin rằng đây sẽ là cơ sở để giảm thiểu những tệ nạn, nhức nhối phát sinh từ lối sống buông thả của một bộ phận sinh viên, làm dịu đi những vấn đề “nóng” về an ninh trật tự tại các đô thị lớn trong cả nước.

Bài và ảnh: NGUYỄN VĂN CHIỂN