Tại buổi tiếp Đoàn cán bộ, học viên Học viện Quốc phòng về tham quan, tìm hiểu thực tế, các đồng chí trong Ban Giám đốc Nhà máy Z125 (Tổng cục CNQP) nhấn mạnh mục tiêu: “Mở rộng thị trường, tạo việc làm, tăng thu nhập, nâng cao đời sống cán bộ, công nhân viên và người lao động”. Để thực hiện được mục tiêu ấy với Z125 là cả một “cuộc cách mạng”. Từ chỗ làm nhiệm vụ sản xuất, sửa chữa quốc phòng thuần túy trong những năm chiến tranh, trước áp lực của cơ chế thị trường làm sao để chuyển đổi cơ cấu sản phẩm, kết hợp quốc phòng với kinh tế? Đó là câu hỏi lớn mà nhiều thế hệ lãnh đạo nhà máy phải trăn trở.

Vận hành sản xuất sản phẩm CNC ở nhà máy Z125, Tổng cục CNQP.

Chuyển đổi sản xuất bắt đầu từ chuyển đổi nhận thức. Khác với nhiều đơn vị, trong giáo dục nhiệm vụ cho cán bộ, công nhân viên và người lao động, lãnh đạo Z125 không vẽ ra viễn cảnh tươi sáng mà làm cho mọi người thấu hiểu những khó khăn đang gặp phải, những mâu thuẫn cần tháo gỡ. Vấn đề đặt ra đối với nhà máy sau giải phóng là vừa đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ quốc phòng, vừa nhanh chóng chuyển đổi cơ cấu mặt hàng phục vụ công nghiệp và dân sinh. Trong khi trình độ khoa học công nghệ trên thế giới phát triển như vũ bão thì công nghệ của nhà máy lại lạc hậu, trang thiết bị kĩ thuật xuống cấp. Cơ cấu lao động cũng mất cân đối, số công nhân viên có trình độ tay nghề, giàu kinh nghiệm thì tuổi đã cao, sức sáng tạo hạn chế; đội ngũ lao động trẻ nhiệt tình, trách nhiệm nhưng lại non kinh nghiệm v.v.. Trong bối cảnh ấy, muốn tồn tại, phát triển Nhà máy Z125 chỉ có một con đường phải tranh thủ thời cơ, khai thác mọi tiềm năng, cải tiến công nghệ, lao động sáng tạo, hiệu quả.

Đẩy mạnh phong trào thi đua được Đảng ủy, Ban Giám đốc nhà máy xác định là biện pháp cơ bản khích lệ lòng nhiệt tình, trách nhiệm, sức sáng tạo của cán bộ, công nhân viên, người lao động. Tìm hiểu công tác thi đua của nhà máy năm 2009 tôi thực sự ấn tượng với đợt thi đua mang chủ đề: Quản lí tốt, chất lượng cao, xây dựng đơn vị an toàn và văn minh doanh nghiệp. Không chỉ ở sức lan tỏa rộng mà tính hiệu quả đã cho thấy phong trào thi đua ở Z125 thực sự có chiều sâu, tạo ra bước chuyển toàn diện từ cơ quan đến cơ sở sản xuất, trên mọi mặt công tác. Đại tá Hoàng Văn Dũng, Giám đốc nhà máy chia sẻ kinh nghiệm: “Muốn phong trào thi đua thực sự là động lực thúc đẩy sản xuất thì việc chấm điểm, bình xét phải chặt chẽ, dân chủ, khách quan, xây dựng phải kết hợp với nhân rộng điển hình, nêu gương trước tập thể phải đi kèm với phần thưởng về kinh tế”. Ngoài hơn 250 triệu đồng thưởng các tập thể, cá nhân tiêu biểu, năm qua, nhà máy còn chi hơn 60 triệu đồng thưởng các đề tài nghiên cứu, sáng kiến cải tiến kĩ thuật.

Đi đôi với tổ chức tốt các dây chuyền sản xuất hàng quốc phòng, từ sau giải phóng đến năm 1985, Nhà máy Z125 đã mở ra sản xuất hàng chục vạn bộ clê khẩu; kéo cắt dây thép KC7; bầu cặp mũi khoan; hàng trăm máy ép thủy lực từ 30 đến 500 tấn; hàng nghìn chi tiết máy tiện T616; lắp ráp hoàn chỉnh máy tiện TT60, SU 50A theo dây chuyền mới... Hòa vào dòng chảy của công cuộc đổi mới và thực hiện Nghị quyết 05 của Bộ Chính trị về phát triển ngành CNQP, từ năm 1986 đến nay, Z125 đã đẩy mạnh ứng dụng, tiếp thu khoa học công nghệ mới, phát huy sáng kiến cải tiến kĩ thuật. Riêng năm 2009, Nhà máy Z125 đã cho ra đời 6 công trình sản phẩm; thực hiện 270 đề tài nghiên cứu, sáng kiến cải tiến kĩ thuật. Cùng với tham gia nghiên cứu và chế thử nhiều sản phẩm mới trang bị cho quân đội, Z125 đã chủ động tiếp cận thị trường đưa vào sản xuất nhiều mặt hàng kinh tế có tính kĩ thuật cao phục vụ các ngành công nghiệp. Đáng chú ý như: Cụm kích thủy lực 1000 tấn; cụm phân phối dòng BM 70A cho xí nghiệp liên doanh dầu khí Vietsovpetro; máy ép thủy lực ngang và đứng từ 60 đến 350 tấn… Năm 2009, tuy gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế nhưng nhà máy đã tích cực tìm kiếm, mở rộng thị trường, kí kết nhiều hợp đồng, tổ chức sản xuất đồng bộ, đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm đối với một số bạn hàng lớn và truyền thống, tổng trị giá hơn 60.000 triệu đồng. Nhà máy đã ổn định việc làm cho 100% công nhân, nâng thu nhập bình quân của người lao động từ 2,967 triệu đồng năm 2008 lên 4,2 triệu đồng/tháng năm 2009, tăng 141,5%; năm 2010, phấn đấu đạt mức thu nhập bình quân 4,7 triệu đồng/tháng.

Thượng tá Nguyễn Văn Liền, Chính ủy nhà máy cho rằng: Tiềm năng của nhà máy, sức sáng tạo của cán bộ, công nhân viên chỉ được phát huy trong một môi trường làm việc thuận lợi. Từ tư duy ấy, khi đã có “bát ăn, bát để” nhà máy luôn chăm lo đến công tác chính sách hậu phương quân đội, chính sách xã hội, cải thiện môi trường sống, điều kiện làm việc. Nhiều cán bộ, công nhân viên của nhà máy đã được vay tiền theo phương thức trả chậm để sửa chữa, nâng cấp nhà ở, vay vốn phát triển kinh tế gia đình (tổng số tiền cho vay năm 2009 là hơn 620 triệu đồng). Nhà ăn ca của công nhân được xây dựng mới khang trang với diện tích sử dụng hơn 800m2. Nhà làm việc của các phân xưởng được cải tạo, nâng cấp. Chất lượng ăn ca và bồi dưỡng phòng, chống độc hại của người lao động được nâng lên. Môi trường làm việc bảo đảm chính quy, xanh, sạch, đẹp, an toàn và văn minh. Ngoài trích quỹ vốn đơn vị và quỹ vì người nghèo trợ cấp cho 22 lượt cán bộ, công nhân viên, người lao động có hoàn cảnh đặc biệt, nhà máy còn tặng quà Tết cho cán bộ, công nhân viên, người lao động bình quân hơn 1.000.000 đồng/người; ủng hộ các quỹ: “Đền ơn đáp nghĩa”; “Vì công nhân lao động nghèo”… hàng trăm triệu đồng; xây dựng 3 nhà tình nghĩa tặng đối tượng chính sách trị giá 150 triệu đồng… Nhà máy Z125 đang đầu tư nhiều dự án theo hướng hiện đại hóa công nghệ, cải thiện cơ sở hạ tầng, nâng cao chất lượng sản phẩm hiện có, mở rộng sản xuất các mặt hàng mới v.v.. Với hướng đi ấy, chắc chắn tiềm năng, thế mạnh hiện có của nhà máy sẽ tiếp tục được phát huy.

Bài và ảnh: KIM NGỌC và ĐÀO HỮU