Thực hiện Cuộc vận động “Nói không với tiêu cực trong thi cử, bệnh thành tích trong giáo dục, đào tạo” và thi đua “Dạy thực chất, học thực chất, nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo”, Trường sĩ quan Lục quân 1 đã áp dụng nhiều biện pháp hiệu quả đánh giá kết quả thi và kiểm tra của học viên. Cùng với việc thành lập, quản lý nghiêm ngân hàng đề thi, đáp án và tăng cường kiểm tra huấn luyện, nhà trường có những quy định chặt chẽ, cụ thể trong tổ chức thi và kiểm tra.
Đối với hình thức thi viết, các giảng viên chỉ được nhận đề thi ngay trước buổi thi. Bài thi của học viên khi hết giờ làm bài được thu ngay về Ban Kiểm tra huấn luyện (Phòng Đào tạo); sau khi đánh số phách sẽ chuyển lại để giáo viên chấm. Tiếp đó, các khoa giáo viên gửi kết quả thi cho Ban Kiểm tra huấn luyện để ghép phách, vào điểm. Kết quả thi và bài thi được giảng viên trả trực tiếp để mỗi học viên có thể tự kiểm tra, đánh giá, so sánh với bài thi của các học viên khác. Đối với thi vấn đáp và thực hành, học viên được nghe công bố điểm và ký xác nhận kết quả thi vào biên bản thi ngay tại bàn thi. Học viên thi xong được theo dõi nội dung trả lời câu hỏi của các học viên khác và nghe nhận xét của cán bộ chấm thi. Cách tổ chức thi, kiểm tra “công khai” như trên góp phần đánh giá thực chất, nâng cao chất lượng giáo dục-đào tạo. Giảng viên đề cao trách nhiệm trong nhận xét, đánh giá, cho điểm khi có sự “giám sát” của học viên, dựa trên chất lượng trả lời câu hỏi của học viên, bảo đảm khách quan, trung thực, khắc phục hiện tượng “xin, cho” điểm.
Tuy nhiên, về phía giáo viên, ở một số trường, việc đánh giá kết quả giảng dạy có lúc, có nơi chưa thực sự chuẩn xác. Thực tế là cùng một nội dung giảng dạy, có giáo viên giới thiệu thì học viên cảm thấy bài giảng “khô khan”, kiến thức “khó vào”, nhưng cùng nội dung đó, giáo viên khác lên lớp người học cảm thấy hấp dẫn, nắm kiến thức nhanh và chắc.
Việc đánh giá kết quả giảng dạy của giáo viên nếu chỉ dựa trên kết quả học tập của học viên cũng chưa hoàn toàn chuẩn xác, bởi một môn học thường có nhiều giáo viên tham gia giảng dạy. Việc thi giáo viên dạy giỏi là rất cần thiết, song cũng chưa đánh giá hết vai trò chủ động tích cực của học viên, bởi thi giáo viên dạy giỏi thường chỉ trong một số giờ học, buổi học và được chuẩn bị kỹ lưỡng, trong khi mỗi giáo viên hằng năm lên lớp hàng trăm buổi với hàng nghìn tiết dạy. Ở các nước phát triển và một số trường đại học lớn của nước ta đã lắp đặt hệ thống ca-mê-đa tới các lớp học để cán bộ quản lý đào tạo nắm bắt thông tin trực tiếp trên lớp, biết được người dạy có nhiệt tình, giảng dạy có phù hợp với đối tượng học viên và chấp hành đúng thời gian không, thái độ học tập của học viên ra sao?
Thực tế cho thấy, các học viên đều mong muốn đóng góp ý kiến chân thành với giáo viên (trực tiếp hoặc thông qua cán bộ các phòng, ban chức năng, ban giám hiệu nhà trường…). Tuy nhiên, cần đổi mới phương pháp đóng góp ý kiến để học viên thêm tự tin, hưởng ứng tích cực, bởi nếu không sẽ ít hoặc không có các ý kiến đóng góp chân thành, cởi mở.
Để thực hiện tốt, có hiệu quả việc học viên đóng góp ý kiến, góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên, kết quả học tập của học viên, các trường cần lập tổ công tác, có biểu mẫu đóng góp ý kiến ngắn gọn, rõ ràng, khoa học, gồm các câu hỏi dạng trắc nghiệm và đề xuất ý kiến với khoa, nhà trường (nếu có). Tổ công tác lấy ý kiến qua “phiếu trắc nghiệm” ở từng lớp, từng phân đội học viên, tổng hợp, báo cáo thủ trưởng, ban giám hiệu nhà trường, đồng thời chắt lọc những thông tin có ích thông báo đến học viên.
Những thông tin đóng góp trung thực, chính xác, có giá trị sẽ được ban giám hiệu nhà trường kết luận, qua đó đánh giá chính xác hơn năng lực, trách nhiệm, khả năng sư phạm… của đội ngũ giáo viên để có những điều chỉnh cho phù hợp. Làm được như vậy, ý thức trau dồi về chuyên môn của giáo viên sẽ nâng cao, bình xét thi đua khen thưởng bảo đảm chính xác, công bằng hơn, tạo sự phấn khởi, tích cực hưởng ứng phong trào “Dạy tốt, học tốt” trong đội ngũ giảng viên và đông đảo học viên.
NGUYỄN DUY và PHAN VĂN HẢI