Vừa qua, dư luận xã hội rất quan tâm đến công tác quản lý giá thuốc chữa bệnh, có những ý kiến khác nhau chung quanh vấn đề này. Vậy thực chất diễn biến giá thuốc cùng việc thực hiện các giải pháp bình ổn thị trường, cũng như việc quản lý thị trường dược phẩm nói chung và thị trường thuốc chữa bệnh nói riêng như thế nào?

Các cuộc thanh tra cho thấy những gì?

Theo Cục Quản lý dược Việt Nam (Bộ Y tế) thì trong hai tháng 8 và 9 vừa qua, Bộ y tế thành lập hai đoàn thanh tra ở Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh, tập trung vào hoạt động của các cơ sở bán lẻ trong các cơ sở khám, chữa bệnh, ban hành văn bản chỉ đạo các sở y tế tiếp tục thanh tra, kiểm tra việc thực hiện chức năng quản lý nhà nước về giá thuốc những tháng cuối năm này.

Các cuộc thanh tra được tiến hành tại 16 nhà thuốc (có 13 nhà thuốc bệnh viện do khoa dược quản lý, 3 nhà thuốc thuộc sở hữu của cơ sở khác) và 14 nhà thuốc xung quanh khu vực bệnh viện. Kết quả cho thấy: Hầu hết các nhà thuốc bệnh viện có hóa đơn tài chính theo đúng quy định. Chỉ có một nhà thuốc tại Bệnh viên đa khoa tư nhân, có khoảng một nửa số thuốc chưa có hóa đơn loại này. Tất cả các nhà thuốc trong khu vực bệnh viện thực hiện nghiêm quy định niêm yết giá thuốc, bán đúng giá, giá thấp hơn so với các nhà thuốc ngoài khu vực bệnh viện. Hầu hết các nhà thuốc định giá bán trên cơ sở giá nhập cộng thêm khoảng 5% đối với thuốc giá trị cao và từ 15 đến 20% với thuốc giá trị thấp hoặc thuốc thông thường.

So sánh 151 loại thuốc bán tại các nhà thuốc trong khuôn viên bệnh viện so với các nhà thuốc bên ngoài thì thấy: 92,1% mặt hàng giá bán thấp hơn hoặc bằng giá trung bình; 7,9% giá bán cao hơn khoảng từ 3 đến 5% giá trung bình; giá tương đối ổn định, chỉ một số ít thuốc nội và thuốc nhập khẩu biến động, cũng chỉ với mức tăng, giảm giá khoảng 1%. Giá giữa các nhà thuốc trong bệnh viện khác nhau khoảng từ 3 đến 5%.

Nhìn chung trong tháng 8, thị trường thuốc tương đối ổn định vì có sự kiểm tra, kiểm soát việc niêm yết giá, các khâu lưu thông phân phối. Do đó, không có sự tăng giá bất hợp lý, cân đối được cung-cầu của thị trường, đáp ứng đủ thuốc cung cấp cho điều trị và phòng bệnh. Đáng chú ý là trong khi chỉ số giá tiêu dùng nói chung tăng 6,78% thì chỉ số tăng giá của nhóm hàng dược phẩm, y tế là 4,6%, đứng thứ 6 trong 10 nhóm mặt hàng thiết yếu nhất. Nhưng sang tháng 9, thị trường thuốc có một số biến động nhẹ. Việc điều chỉnh tăng giá thuốc chủ yếu là với thuốc kháng sinh của các xí nghiệp dược phẩm trong nước hoặc liên doanh với nước ngoài. Nhiều nhà sản xuất nêu lý do: Giá nguyên liệu đầu vào tăng, tập trung vào một số loại nguyên liệu các nhóm kháng sinh, hạ nhiệt, giảm đau… lại phải xây dựng cơ sở đạt nguyên tắc, tiêu chuẩn mới theo lộ trình.

Theo Tổng cục Thống kê thì: Chỉ số giá nhóm hàng dược phẩm, y tế từng tháng trong suốt 9 tháng đều thấp hơn chỉ số giá tiêu dùng nói chung. Nếu 9 tháng đầu năm, chỉ số giá tiêu dùng tăng 7,32% thì chỉ số nhóm hàng dược phẩm, y tế tăng 5,20%, đứng thứ 4 trong tổng số 10 nhóm hàng trọng yếu. Nhìn chung, việc cung cấp thuốc chữa bệnh cho thị trường trong nước tiếp tục ổn định, bảo đảm có đủ thuốc phục vụ công tác khám, chữa bệnh ở các cơ sở y tế và nhu cầu của người dân.

Nhưng nhìn chung giá cả vẫn ở mức tương đối ổn định.

Có thể yên tâm về sự ổn định của thị trường thuốc

Theo nhận xét của dư luận thì trong tháng 9, nhiều biện pháp được triển khai như thực hiện Thông tư liên bộ về quản lý giá thuốc, tăng cường quản lý, thanh tra, kiểm tra và sự ổn định của giá nguyên liệu, nên giá tương đối ổn định. Do đó, nhìn chung cả 9 tháng, thị trường thuốc chữa bệnh diễn biến phù hợp với thị trường, giá cả hàng hóa thế giới và trong nước. Theo Tổng cục Thống kê thì: Chỉ số giá nhóm hàng dược phẩm, y tế từng tháng trong suốt 9 tháng đều thấp hơn chỉ số giá tiêu dùng nói chung. Nếu 9 tháng đầu năm, chỉ số giá tiêu dùng tăng 7,32% thì chỉ số nhóm hàng dược phẩm, y tế tăng 5,20%, đứng thứ 4 trong tổng số 10 nhóm hàng trọng yếu. Nhìn chung, việc cung cấp thuốc chữa bệnh cho thị trường trong nước tiếp tục ổn định, bảo đảm có đủ thuốc phục vụ công tác khám, chữa bệnh ở các cơ sở y tế và nhu cầu của người dân.

Cục Quản lý dược Việt Nam đưa ra nhận xét rằng: Trong những tháng cuối năm nay, thị trường dược phẩm trong nước về cơ bản tiếp tục ổn định, cung- cầu không có biến động lớn, thuốc vẫn bảo đảm được so với nhu cầu sử dụng của nhân dân. Thuốc thành phẩm nhập khẩu nhìn chung ít thay đổi, chỉ điều chỉnh một số mặt hàng kháng sinh theo sự thay đổi của giá nguyên liệu, tỷ giá ngoại tệ. Nhưng với một số mặt hàng thuốc kháng sinh sản xuất trong nước vẫn có thể tăng nhẹ do giá nguyên liệu nhập từ nước ngoài tăng lên.

Mặc dù vậy, qua kết quả và kinh nghiệm của công tác quản lý, điều hành giá cả, thị trường thuốc từ đầu năm đến nay, chúng ta tin rằng sẽ lập lại được trật tự lưu thông, tiêu dùng thuốc chữa bệnh, góp phần cung ứng đủ thuốc cho nhân dân với chất lượng tốt, giá cả hợp lý và sử dụng an toàn, hiệu quả cao.

VIỆT THÚY HẰNG