Hạ tầng đô thị hiện đại, xứng tầm

Mấy năm gần đây, diện mạo đô thị Đồng Nai chuyển biến mạnh mẽ với các dự án hạ tầng quy mô lớn đang bước vào giai đoạn tăng tốc đầu tư. Một trong những dự án thể hiện rõ nét tinh thần của Nghị quyết 16 là xây dựng Trung tâm Chính trị-Hành chính TP Đồng Nai.

HĐND thành phố đã thông qua nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 15.000 tỷ đồng, quy mô hơn 102,5ha tại khu vực phường Trấn Biên (trên nền Khu công nghiệp Biên Hòa 1 đã chuyển đổi công năng). Dự án gồm các hạng mục chính: Tổ hợp khối trung tâm hành chính, tòa nhà liên cơ quan, tòa nhà hành chính công, trung tâm hội nghị quốc tế 1.500 chỗ ngồi và hệ thống tiện ích ven sông, quảng trường, công viên.

 Một góc đô thị phường Trấn Biên (Đồng Nai). Ảnh: NGÔ PHƯỚC

Theo đồng chí Trương Thị Hương Bình, Giám đốc Sở Tài chính TP Đồng Nai, công trình hướng đến hình thành một trung tâm hành chính hiện đại, tập trung, chuyên nghiệp, xứng tầm quy mô, vị thế của thành phố; được đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành phát triển kinh tế-xã hội và phục vụ người dân.

Sau khi hợp nhất với tỉnh Bình Phước, Đồng Nai đối mặt với thách thức quản lý một cấu trúc đô thị đa cực, trải dài và mật độ phát triển không đồng đều. Nếu tiếp tục phát triển đô thị theo “vết dầu loang” truyền thống, chi phí đầu tư hạ tầng sẽ rất lớn và quỹ đất sẽ bị phân tán. Bởi vậy, Đồng Nai chủ trương phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) giúp định hình lại các cực tăng trưởng thành các cụm đô thị nén, tập trung xung quanh các đầu mối giao thông.

Thành phố đang khẩn trương hoàn thành việc lập quy hoạch chung đô thị Biên Hòa, Trảng Bom, Long Thành, Nhơn Trạch, Đồng Xoài; triển khai lập Chương trình phát triển đô thị và Đề án phát triển đô thị thông minh TP Đồng Nai. Bên cạnh đó, Đồng Nai định hướng sẽ hình thành khu đổi mới sáng tạo gắn với khu công nghệ cao và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại đô thị sân bay Long Thành, tạo nền tảng phát triển kinh tế tri thức, công nghệ cao và khởi nghiệp sáng tạo.

Trong phương án phát triển đô thị, Đồng Nai đặt mục tiêu đến năm 2030 có 22 đô thị, gồm 3 đô thị loại II là Biên Hòa, Long Khánh và Đồng Xoài; cùng 19 đô thị loại III. Các đô thị lớn sẽ được mở rộng phạm vi bao phủ toàn bộ địa giới hành chính của các phường sau sắp xếp; một số đô thị được hình thành từ các thị trấn cũ thuộc các xã sau sắp xếp, đồng thời mở rộng phạm vi quản lý nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển mới. Hành lang chủ đạo phát triển: TP Hồ Chí Minh-đô thị Biên Hòa-đô thị Long Thành-khu bến cảng Phước An là hành lang hàng không-cảng biển-logistics-dịch vụ hiện đại; đô thị Biên Hòa-Dầu Giây-Tân Phú-Tây Nguyên là hành lang kết nối công nghiệp, nông nghiệp, du lịch sinh thái, năng lượng, dịch vụ; đô thị Phước Long-Đồng Xoài-Chơn Thành-Hoa Lư-Campuchia-ASEAN lục địa là hành lang cửa khẩu, biên mậu, logistics xuyên biên giới, công nghiệp phụ trợ; đô thị Long Thành-Lâm Đồng-duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên là hành lang liên kết hàng không-cảng biển-cao nguyên-duyên hải. Song song với đó, thành phố phát triển đô thị dịch vụ tổng hợp sân bay Long Thành, giữ vai trò hạt nhân dịch vụ thương mại, logistics, hàng không và du lịch; đồng thời nghiên cứu hình thành khu thương mại tự do, nhằm thu hút đầu tư và nâng cao vị thế trung tâm dịch vụ quốc tế của khu vực.

UBND TP Đồng Nai và Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam ký kết hợp tác phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Ảnh: NGÔ PHƯỚC

Theo đồng chí Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Sở Xây dựng TP Đồng Nai: Bám sát chủ trương của Bộ Chính trị và Thành ủy Đồng Nai, thành phố xác định phát triển đô thị là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm khai thác hiệu quả các lợi thế mới từ quá trình liên kết vùng và sự hình thành sân bay Long Thành. Đến năm 2030, Đồng Nai phấn đấu đạt tỷ lệ đô thị hóa 65%, từng bước hình thành hệ thống đô thị phát triển đồng bộ, có khả năng cạnh tranh cao, đáp ứng yêu cầu phát triển của một trung tâm công nghiệp, dịch vụ và logistics quan trọng của vùng Đông Nam Bộ.

Đầu tư hạ tầng số và hạ tầng khoa học, công nghệ

Không chỉ đột phá hạ tầng giao thông, trong hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị, TP Đồng Nai còn chú trọng đầu tư hạ tầng số và hạ tầng khoa học, công nghệ để bảo đảm tính toàn diện của đô thị, hướng đến nâng cao chất lượng sống của người dân và đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững. Giữa tháng 4-2026, UBND tỉnh Đồng Nai (nay là TP Đồng Nai) đã quyết định ban hành Khung kiến trúc số tỉnh Đồng Nai nhằm xác lập một khung kiến trúc thống nhất, đồng bộ và dài hạn cho toàn bộ tiến trình phát triển Chính quyền số-Kinh tế số-Xã hội số-Đô thị thông minh, bảo đảm sự phù hợp, tuân thủ và kế thừa có hệ thống các khung kiến trúc chủ đạo ở cấp quốc gia.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ TP Đồng Nai, hiện tại, hạ tầng viễn thông, trung tâm dữ liệu, mạng truyền số liệu chuyên dùng và các hệ thống thông tin trọng yếu được duy trì vận hành ổn định, bảo đảm kết nối thông suốt giữa các cơ quan, đơn vị từ thành phố đến cấp xã, đáp ứng yêu cầu chỉ đạo, điều hành và cung cấp dịch vụ công trên môi trường số.

 Một góc đô thị ven sông thuộc phường Long Hưng (Đồng Nai). Ảnh: PHƯỚC TUẤN

Để đẩy mạnh phát triển hạ tầng số, trong tháng 6-2026, UBND TP Đồng Nai đã ký thỏa thuận hợp tác với Tổng công ty Viễn thông MobiFone và Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030 nhằm phát huy tối đa thế mạnh của các bên trong huy động nguồn lực thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển hạ tầng khoa học, công nghệ.

Ông Ngô Diên Hy, Phó tổng giám đốc Tập đoàn VNPT cho biết: Theo văn bản thỏa thuận, tập đoàn sẽ hợp tác xây dựng các chiến lược, đề án, quy hoạch dài hạn về chuyển đổi số và đô thị thông minh; hợp tác phát triển hạ tầng, tạo nền móng cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời đẩy mạnh hợp tác về phát triển chính quyền số, kinh tế số, xã hội số.

Việc đẩy mạnh hợp tác về hạ tầng số, khoa học, công nghệ sẽ mở ra giai đoạn phát triển mới với tầm nhìn dài hạn, nội dung hợp tác sâu rộng hơn, hướng tới mục tiêu đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng TP Đồng Nai trở thành trung tâm công nghiệp-đô thị-dịch vụ hiện đại, thông minh và phát triển bền vững. Trong quá trình phát triển đô thị, phấn đấu đến năm 2030, 100% khu đô thị mới, khu tái định cư, khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu logistics, đô thị sân bay Long Thành được đầu tư đồng bộ hạ tầng viễn thông thụ động, bảo đảm sẵn sàng triển khai mạng băng rộng thế hệ mới.

Bên cạnh đó, việc triển khai Trung tâm Giám sát, điều hành (IOC), nền tảng dữ liệu dùng chung và hệ thống báo cáo kinh tế-xã hội (LRIS); phát triển các nền tảng GIS (hệ thống thông tin địa lý), giao thông thông minh và các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) phục vụ công tác quản lý, điều hành cho thấy Đồng Nai chú trọng xây dựng chính quyền số, phát triển hạ tầng số và đô thị thông minh.

Đồng chí Nguyễn Minh Quang, Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Đồng Nai, chia sẻ: Đồng Nai định hướng hình thành khu đổi mới sáng tạo gắn với đô thị sân bay Long Thành, phát triển hệ sinh thái nghiên cứu-ứng dụng-thương mại hóa công nghệ, thu hút các tập đoàn lớn trong lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và năng lượng xanh. Với tầm nhìn dài hạn và các giải pháp đồng bộ, đột phá phát triển hạ tầng, Đồng Nai kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến mạnh mẽ trong phát triển kinh tế-xã hội thời gian tới.

(còn nữa)