Khu dân cư Đồng Hạ, trước đây được gọi là “soi Đồng Hạ”. Từ đầu những năm 80 của thế kỷ 20, nhiều người dân ở các xã thuộc hai huyện Thanh Hà và Kim Thành rủ nhau về khai khẩn đất hoang, trồng lúa và hoa màu, rồi định cư và hình thành khu dân cư cho đến ngày nay.
Từ soi Đồng Hạ đến trung tâm xã và huyện tuy không xa nhưng cách trở sông nước nên việc đi lại của bà con ở đây cực kỳ vất vả. Đò là phương tiện duy nhất nối nhịp cầu giữa những người dân ở đây và xã hội bên ngoài. Vào thuở mới khai hoang lập nghiệp, mỗi hộ gia đình đều sắm một con đò để chủ động qua sông, nhưng trong quá trình mưu sinh, nhiều rủi ro xảy ra trên mỗi chuyến đò ngang, nên sau đó, các hộ trong soi cùng nhau mở bến đò, cử một gia đình chuyên phục vụ việc đi lại của nhân dân và được trả công 50kg thóc/vụ. Hằng ngày, con đò chở hàng trăm lượt người với hàng chục chuyến mặc dù nó đã trở nên cũ kỹ và không có hệ thống phao cứu hộ an toàn. Con đò cũ nát lẽ ra chỉ chở được 25 người, lại phải gồng lên chở tới 60 người qua sông để kịp giờ học của các em học sinh và giờ làm việc của cán bộ, công nhân.
Từ khi khu dân cư Đồng Hạ được thành lập đến nay, người dân vẫn “không điện chiếu sáng, không trường học, không trạm xá”. Gia đình nào có công to, việc lớn, điều kiện kinh tế khá giả, thì thuê máy phát điện, bình ắc-quy, bằng không, phải tranh thủ “ánh sáng tự nhiên” và… nến. Do không có cán bộ y tế, nên những người đau ốm dù ngày hay đêm, vẫn phải “liều mình” trên chuyến đò quen thuộc để sang bên kia sông điều trị. Riêng về trường lớp, những năm trước, nơi đây đã từng có nhà mẫu giáo, nhưng do không có giáo viên nên đến nay phòng học vẫn trong tình trạng “cửa đóng then cài”. Thế là các cháu học sinh mẫu giáo hằng ngày vẫn phải qua đò và đi bộ gần 2km để đến trường mầm non của xã! Một lẽ đương nhiên, vì không có điện nên hệ thống loa truyền thanh cơ sở cũng… không, mỗi khi cần tuyên truyền nội dung gì mới, cán bộ thôn, xã phải đi từng nhà hoặc dùng “loa tay” thông báo. Đến nay, Đồng Hạ vẫn chưa có nghĩa trang nhân dân. Do vậy, mỗi khi có người qua đời, dân trong khu lại phải chuyển người quá cố… lên đò, đưa sang sông an táng vào nghĩa trang của xã.
Trao đổi với phóng viên, ông Trưởng khu Nguyễn Văn Vinh tâm sự: Nhân dân soi Đồng Hạ chúng tôi mong mỏi chính quyền địa phương quan tâm, tạo điều kiện để cuộc sống, sinh hoạt bớt đi nhọc nhằn, vất vả. Chúng tôi tha thiết đề nghị các cơ quan chức năng của huyện, của tỉnh đầu tư xây dựng một cây cầu nối hai bờ để người dân đi lại thuận tiện và đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng tối thiểu như điện, điện thoại, trạm y tế. Trước mắt, cần nâng cấp, cải tạo bến đò để bảo đảm an toàn cho học sinh và người dân qua lại khu vực này trong mùa mưa lũ năm 2009.
Nguyện vọng chính đáng của người dân Đồng Hạ từ hơn 30 năm nay vẫn chỉ là ước mơ. Rất mong sớm được sự hồi âm của các cơ quan chức năng huyện Thanh Hà và tỉnh Hải Dương.
NGUYỄN THANH HÀ