QĐND - Khu công nghiệp Tân Hương (tỉnh Tiền Giang) được UBND tỉnh dành nhiều ưu đãi cho chủ đầu tư, được hỗ trợ 77,5 tỷ đồng, được vay 77,5 tỷ đồng không lãi suất từ ngân sách, nhưng hiệu quả thấp. Chủ đầu tư không chịu trả tiền đúng tiến độ…

Khu công nghiệp bỏ hoang

Khu công nghiệp Tân Hương thuộc huyện Châu Thành được thành lập từ năm 2004, có diện tích 138ha. Đến tháng 9-2006, công tác bồi thường giải tỏa 784 hộ dân trong khu công nghiệp đã hoàn thành. Theo "dự đoán" thì đến năm 2009, các dự án lấp đầy khu công nghiệp Tân Hương và giải quyết việc làm cho từ 15.000 đến 20.000 lao động. Tuy nhiên đến nay, sau 5 năm thành lập, khu công nghiệp này mới có 9 dự án đi vào hoạt động với diện tích đất thuê khoảng 16ha, số công nhân làm việc trong các nhà máy chỉ hơn 500 người.

Tháng 8-2010, chúng tôi ghé thăm khu tái định cư của các hộ dân KCN Tân Hương để tìm hiểu về cuộc sống của những người dân đã bị giải tỏa đất để làm khu công nghiệp, điều thật lạ lùng là không thấy ai đi làm, nhiều thanh niên mặc quần đùi, áo may ô ngồi bó gối đuổi ruồi, tán gẫu. Chị Trần Thị Thu Hà than thở:

- Vợ chồng tôi có 3 con, từ ngày bị thu hồi đất, được bố trí ra khu tái định cư, không có ruộng để sản xuất nữa nên đời sống rất khó khăn. Chúng tôi xin vào KCN làm việc mà người ta không nhận, ba đứa con không có tiền học phải ở nhà.

Một góc khu công nghiệp Tân Hương.

 

Ông Phạm Văn Đực, 61 tuổi thì phản ánh, nhà ông bị giải tỏa 764m2, được đền bù với giá 99.000 đồng/m2, nhưng khi mua đất khu tái định cư với giá “ưu đãi” thì phải trả 200.000 đồng/m2. Ông phải vay mượn thêm tiền để xây nhà mới cho 7 nhân khẩu ở. Nhưng hiện nay, điều làm ông lo lắng nhất là không có công ăn việc làm. Con trai, con gái, con dâu đều phải ra thành phố đi làm thuê cho người ta để kiếm sống.

Nhiều phụ nữ trong khu tái định cư của khu công nghiệp lấy nghề đan nón để mưu sinh. Chị Bùi Thị Ốm cho biết, mỗi ngày đan lát chỉ kiếm được khoảng 7.000 đồng, chỉ đủ mua gạo sinh sống qua ngày. Một số phụ nữ khác lên thành phố đi giúp việc nhà, làm công nhân; số chị em còn trẻ đi bán cà phê, phục vụ quán nhậu…

Khi chuyển ra khu tái định cư, bà con đều hy vọng sẽ được trở lại khu công nghiệp làm việc, thoát cảnh “chân lấm, tay bùn” để trở thành công nhân. Nhưng thực tế thì tại khu công nghiệp hiện nay mới có lèo tèo vài doanh nghiệp với số lượng công nhân vài trăm người thì làm sao đến lượt người dân khu tái định cư vào làm?

Nôn nóng ưu đãi sai

Năm 2005, UBND tỉnh Tiền Giang vay vốn Bộ Tài chính 150 tỷ đồng với thời hạn một năm (lãi suất 0,15%/tháng) nhằm chi giải tỏa để xây dựng KCN Tân Hương. Tháng 9-2006, ngay sau khi hoàn thành việc đền bù, giải tỏa, UBND tỉnh có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ xin thay đổi chủ đầu tư từ Công ty phát triển hạ tầng các KCN Tiền Giang sang Công ty TNHH Nhựt Thành Tân (Nhựt Thành Tân), trụ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh. Công văn nêu rõ: “Chủ đầu tư thiếu vốn nên việc triển khai dự án chậm tiến độ, trong khi nhiều nhà đầu tư đến xin thuê đất nhưng KCN chưa có mặt bằng hoàn chỉnh để cho thuê”. UBND tỉnh đề nghị: “Sau khi có chủ trương của tỉnh, nhiều nhà đầu tư đã gửi hồ sơ xin được làm chủ đầu tư KCN Tân Hương. Qua xem xét năng lực tài chính, Công ty TNHH Nhựt Thành Tân là đơn vị có đủ điều kiện thực hiện dự án”. 

Công ty TNHH Nhựt Thành Tân, được đánh giá như vậy, nhưng bắt đầu xây dựng hạ tầng khu công nghiệp, lại gặp những khó khăn về vốn khiến tiến độ dự án bị chậm lại. Đến lúc này lãnh đạo tỉnh Tiền Giang đã gỡ khó cho doanh nghiệp bằng hình thức ưu đãi hỗ trợ vốn phát triển hạ tầng. Tổng số tiền doanh nghiệp được ứng trước là 155 tỷ đồng. Tuy nhiên, đến ngày phải trả nợ tiền ứng thì Công ty Nhựt Thành Tân mới trả được 21 tỷ đồng.

Dư luận nhân dân đặt câu hỏi: Vì sao tỉnh lại ưu đãi cho doanh nghiệp như vậy?

Tại kỳ họp thứ 21 Hội đồng nhân dân tỉnh Tiền Giang khóa VII tháng 7 vừa qua, ông Nguyễn Văn Khang, Phó chủ tịch thường trực UBND tỉnh Tiền Giang đã giải trình và xin nhận khuyết điểm về việc ban hành Quy định về khuyến khích, ưu đãi đầu tư nhưng chưa thông qua HĐND tỉnh về kinh phí hỗ trợ bồi thường, giải tỏa và chậm đề xuất hoàn vốn tạm ứng giải tỏa KCN Tân Hương”. UBND tỉnh đã báo cáo với Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính xem xét trình Thủ tướng Chính phủ xin hỗ trợ 70 tỷ đồng về chi phí giải tỏa bồi thường KCN Tân Hương để hoàn lại chi phí tạm ứng ngân sách đầu tư KCN này. Phần còn lại 7,5 tỷ đồng, UBND tỉnh trình HĐND tỉnh cho bố trí vốn ngân sách để thanh toán. Về khoản 77,5 tỷ đồng, công ty Nhựt Thành Tân phải thanh toán theo tiến độ đã cam kết sẽ không tính lãi nếu trả đúng thời hạn… 

Hiện khu công nghiệp Tân Hương đã hoàn thành các hạng mục như: San nền, trải nhựa các tuyến đường chính, hàng rào, hệ thống khai thác nước ngầm, trạm cấp nước. Tuy nhiên, dù được ưu đãi, hạ giá thuê đất từ 35USD xuống còn 30USD/m2 trong 46 năm nhưng vẫn không thu hút thêm được dự án đầu tư nào. Đây là bài học cho sự nôn nóng đầu tư khu công nghiệp không chỉ của tỉnh Tiền Giang mà còn nhiều nơi khác dẫn đến những sai phạm trong thực hiện các quy định của Nhà nước. Điều quan trọng hơn cả, trong khi đất khu công nghiệp để hoang hóa, cỏ mọc tràn lan, thì những người nông dân bị giải tỏa không có đất để trồng lúa và không biết làm nghề gì để mưu sinh…

Bài và ảnh: Nam Việt