Theo chuyến tàu khách từ cảng Sa Kỳ, chúng tôi ra huyện đảo Lý Sơn - một trong những địa bàn thiệt hại nặng nhất của tỉnh Quảng Ngãi do cơn bão số 9 gây ra. Tàu vừa tiếp cận đảo, chúng tôi chứng kiến cảnh tượng khủng khiếp khi từng mảng bê tông hàng chục người khiêng bị gió bão bốc hất lên bờ. Cầu cảng bị gió bão đánh sập, tàu khách phải loay hoay gần một giờ mới cập được bến vào bờ.
Từ các ngả đường của xã An Vĩnh và xã An Hải, lực lượng Bộ đội Biên phòng và lực lượng thường trực Ban CHQS huyện đảo Lý Sơn, DQTV trên đảo đang tấp nập giúp nhân dân dọn vệ sinh môi trường, kè đá làm lại đường giao thông, giúp trường học, nhân dân lợp lại tôn, ngói khắc phục hậu quả sau bão. Tại xã An Vĩnh (xã thiệt hại nặng nhất), chúng tôi chứng kiến cảnh tan hoang, các trường học hầu như không còn mái che, những đống đổ nát của những ngôi nhà dựng lại những túp lều che nắng. Nhiều bà con không có tiền mua vật liệu sửa nhà đành mượn tạm bạt che nắng qua ngày chờ giá vật liệu hạ mới sửa sang.
 |
| Bộ đội tham gia dọn dẹp vệ sinh môi trường trên đảo Lý Sơn |
Trao đổi với chúng tôi, ông Võ Xuân Huyện, Chủ tịch UBND huyện đảo Lý Sơn cho biết: Ngày 27-9, bão số 9 tuy còn cách đất liền 470km, nhưng trên đảo Lý Sơn đã có gió mạnh cấp 8, cấp 9 và có mưa rất to. Từ 17 giờ ngày 28-9 đến 16 giờ ngày 29-9 trên địa bàn huyện đảo có gió mạnh cấp 12, cấp 13, giật cấp 14-15, lượng mưa trên 300mm, sóng biển cao từ 6 đến 8m. Đây là một cơn bão rất mạnh, đến nhanh và có sức tàn phá lớn, nhân dân Lý Sơn đã chống chọi 2 ngày, 1 đêm với cơn bão số 9, nhưng gió bão và sóng biển rất lớn đã gây thiệt hại lớn đối với toàn huyện. Lý Sơn có 2 người chết do sập mái tôn và đá đè, 11 người bị thương do tôn bay, tường sập. Ba xã của huyện đảo có 52 căn nhà kiên cố sập hoàn toàn; khoảng 90% số nhà trong toàn huyện bị hư hỏng, tốc mái. Trước bão, mặc dù ngư dân đã đưa ghe, thuyền vào nơi ẩn nấp và đưa lên bờ neo đậu nhưng do sóng to gió lớn phủ lên bờ đánh chìm và làm hư hỏng 36 chiếc tàu lớn, nhỏ. Toàn huyện có 164ha hành bị gió bão làm dập nát, 5 ha rau màu bị dập nát và ngập úng thiệt hại 100%; 241ha đất của nhân dân đã cải tạo chuẩn bị cho vụ Đông Xuân đã bị gió bão thổi bay. Hầu hết các chuồng trại chăn nuôi bị sập, cây ăn quả, cây lâm nghiệp bị ngã đổ khoảng 80%. Nhiều đoạn đường giao thông bị sạt lở, bị cuốn trôi với tổng chiều dài khoảng 4km. Cầu cảng Lý Sơn bị hư hại gần như hoàn toàn. Đường dẫn ra cầu cảng bị hư hỏng khoảng 30%. Tất cả các khu vực xung quanh đảo bị nước mặn xâm thực sâu vào từ 3 đến 10m. Các cơ quan hành chính, sự nghiệp, quân sự, công trình điện lực, bưu điện, truyền thanh… đều hư hỏng nặng. Thiệt hại do cơn bão số 9 gây ra với huyện đảo là rất lớn. Cán bộ, chiến sĩ và nhân dân trên đảo Lý Sơn đã tập trung mọi khả năng hiện có nhằm khắc phục hậu quả nhưng hiện nay khó khăn đủ bề. Cầu cảng Lý Sơn là nơi giao thông huyết mạch nối đất liền với huyện đảo để vận chuyển người, lương thực, thực phẩm và vật liệu xây dựng nhưng đã hư hỏng nặng, tàu thuyền ra vào không thể cập cảng được. Vật tư xây dựng để sửa chữa nhà (tôn, ngói, tấm lợp, gạch, xi măng, cát, sỏi…), các đại lý trên huyện đảo đã hết, trong khi đó cầu cảng chưa sửa chữa kịp gây khó khăn cho công tác vận chuyển tiếp tế cho đảo. Nhiều nóc nhà, trường học, bệnh viện, cơ quan còn trống, hoặc tạm bợ, nếu có đợt gió tiếp theo thì nhà cửa nhân dân sẽ hư hại gấp bội lần. Nông nghiệp bị mất trắng, đất cát nhân dân đã chuẩn bị cho vụ tỏi 2009 (1 năm 1 vụ) đã bị bão gió thổi bay chỉ còn trơ nền sỏi, gây khó khăn cho nông dân khi sản xuất, dẫn đến tái nghèo và đói. Đội ngũ bác sĩ thiếu và yếu, vật tư y tế, cơ số thuốc dự trữ thiếu thốn sẽ gặp nhiều khó khăn trong công tác phòng, chống dịch bệnh sau bão. Huyện ủy, UBND huyện đã chỉ đạo Ban chỉ huy PCLB huyện, các đơn vị lực lượng vũ trang, thanh niên xung kích, UBND các xã đang tập trung giúp nhân dân khắc phục hậu quả. Huyện xuất ngân sách dự phòng để kịp thời thăm hỏi gia đình có người chết, nhà sập…
Sau bão, huyện đã tổ chức triệu tập 3 cuộc họp khẩn cấp bàn giải pháp khắc phục khó khăn và tiếp nhận tiền, hàng hỗ trợ. Hiện nay, vật liệu xây dựng khan hiếm hàng và đẩy giá thành lên cao. Huyện đã cử Phòng kinh tế đi kiểm tra và nghiêm cấm nạn đầu cơ tăng giá. Huyện đang bố trí tàu thuyền, cử đại lý vào bờ để mua vật liệu xây dựng. Huyện đã giao nhiệm vụ cho Ban quản lý cảng và Trạm Kiểm soát Biên phòng duy trì trật tự, sắp xếp tàu thuyền. Các trụ điện, cột viễn thông bị gãy đổ chưa có trụ thay thế, huyện khắc phục bằng các cột tạm để chống đỡ. Bình ắc-quy ở huyện đảo sạc rất đắt, mỗi giờ 10 nghìn đồng, nếu sạc đầy bình phải mất 5 giờ đồng hồ…
Hiện nay, khó khăn nhất vẫn là vấn đề khắc phục cầu cảng, nhân dân huyện đảo Lý Sơn đang nỗ lực gồng mình khắc phục hậu quả cơn bão, thế nhưng vẫn rất cần sự chi viện tích cực, hiệu quả từ đất liền…
Bài và ảnh: ANH GIANG HÀ