QĐND - Tháng 3, dải đất duyên hải miền Trung tạm yên ả sau mùa mưa gió. Tại Đà Nẵng, Hội đồng quản lý Quỹ Hỗ trợ phòng tránh thiên tai miền Trung đã có cuộc gặp với đại diện các nhà tài trợ, chính quyền địa phương, các cơ quan báo chí để cùng nhìn lại 3 năm sau ngày thành lập Quỹ (3-2009). Đó không chỉ là con số hàng trăm tỷ đồng tài trợ, hàng chục công trình nhà cộng đồng được hoàn thành, hàng nghìn suất quà đã trao… mà chính là nỗ lực không ngừng để chung tay xây dựng một cộng đồng an toàn.

Hành trình bắc cầu nhân ái

Nói chính xác hơn thì Quỹ Hỗ trợ Phòng tránh thiên tai miền Trung đã được “ươm mầm” trong ý tưởng của ông Phan Diễn, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng từ đầu năm 2008. Sau khi nghỉ hưu năm 2007, ông Phan Diễn đã tích cực tham gia kêu gọi các nhà tài trợ, hảo tâm đóng góp tài chính, vật chất giúp đỡ bà con miền Trung chịu thiệt sau những trận bão lớn. Những đợt quyên góp đó cho thấy tinh thần tương thân, tương ái, sức mạnh sẻ chia của người Việt Nam.

Giờ học tại Trường Mẫu giáo Đại Hòa, Đại Lộc, Quảng Nam.

Đầu năm 2008, ông Phan Diễn gặp các doanh nghiệp để bàn bạc việc thành lập một Quỹ để hoạt động lâu dài, căn cơ hơn chứ không phải những việc cứu trợ nhất thời theo mùa vụ như trước. Những người đã tham gia nhiệt tình từ ngày đầu để thành lập và duy trì hoạt động của Quỹ phải kể đến ông Phạm Văn Quý, Anh hùng LLVT nhân dân, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần tập đoàn Thái Bình Dương; ông Hồ Huy, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần tập đoàn Mai Linh; ông Thân An, Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Nam Việt Á; ông Hồ Văn Đắc, Phó giám đốc Công ty Cổ phần Truyền thông Thanh niên…

Sau khi hoàn tất thủ tục, đến tháng 9-2008, Bộ Nội vụ đã có quyết định cho phép thành lập Quỹ là tổ chức phi chính phủ, phi lợi nhuận hoạt động quyên góp, tài trợ cho 14 tỉnh duyên hải miền Trung từ Thanh Hóa tới Bình Thuận… Hội đồng quản lý Quỹ được thành lập, bầu ông Phan Diễn làm Chủ tịch, ông Nguyễn Đăng Lâm (trước là Phó chủ tịch tỉnh Quảng Nam) làm giám đốc…

Tháng 3-2009, Quỹ Hỗ trợ Phòng tránh thiên tai miền Trung chính thức ra mắt và đi vào hoạt động. Năm 2010, hội đồng có thêm 2 Phó chủ tịch nữa, đại diện phía Bắc là Thiếu tướng Lê Phúc Nguyên, Tổng biên tập Báo Quân đội nhân dân, phía Nam là ông Trần Thế Tuyển, Tổng biên tập Báo Sài Gòn giải phóng... Cuộc hành trình bắc nhịp cầu nhân ái đến miền Trung đã bắt đầu như vậy!

Nâng cao kỹ năng phòng tránh cho cộng đồng

Ông Nguyễn Đăng Lâm, giám đốc Quỹ cho biết, trong 3 năm (từ 2009 đến hết năm 2011), Quỹ Hỗ trợ PTTT miền Trung đã vận động tài trợ được hơn 97,6 tỷ đồng, 1.500 tấn xi măng, 400 triệu đồng gạch ốp lát, 50 thuyền cứu hộ composite, 120.000 chai nước uống… cùng nhiều vật chất khác. Đầu năm 2012, Quỹ đã nhận được cam kết ủng hộ 35,2 tỷ đồng từ các nhà tài trợ. Đến nay, Quỹ đã tài trợ xây dựng 53 công trình cộng đồng phòng tránh thiên tai (gồm trường học, trạm y tế và nhà sinh hoạt cộng đồng), trong đó 47 công trình đã hoàn thành, đưa vào sử dụng có hiệu quả. Quỹ cũng đã tổ chức trồng thành công 26ha rừng phòng hộ ven biển, tổ chức 8 lớp tập huấn nâng cao năng lực phòng tránh thiên tai cho cán bộ thôn, xã và kỹ năng cứu hộ, cứu nạn cho các đội xung kích… Đồng thời đã tổ chức cứu trợ hơn 6.700 suất quà cho đồng bào vùng lũ…

Có thể nhận thấy một điều rất rõ trong tôn chỉ, mục đích hoạt động, mục tiêu của Quỹ Hỗ trợ Phòng tránh thiên tai miền Trung đó là việc tập trung chính vào các giải pháp phòng tránh, xây dựng kỹ năng ứng phó với thiên tai cho người dân hơn là những cứu trợ, khắc phục hiệu quả. Ông Phan Diễn, Chủ tịch Quỹ cho biết, trong các hướng hoạt động chính thì 80% nguồn kinh phí được tập trung cho việc xây dựng nhà cộng đồng tránh lũ gồm trường học (tiểu học và mầm non), trạm y tế và nhà sinh hoạt cộng đồng. Các công trình này đều được thiết kế, thi công trên cơ sở công trình đa năng để có thể sử dụng làm nơi tránh, trú khi có thiên tai xảy ra. Trong tháng 3-2012, dự kiến sẽ có thêm 10 công trình được khởi công xây dựng và hết năm nay sẽ có tổng số 72 công trình cộng đồng được hoàn thành đưa vào sử dụng. Không chỉ có ý nghĩa đối với công tác an sinh xã hội, phát triển giáo dục, y tế, văn hóa, phòng tránh thiên tai, những công trình cộng đồng này chính là nhân tố đóng góp vào việc xây dựng diện mạo nông thôn mới cho các địa phương vùng duyên hải miền Trung…

Công cuộc phòng tránh thiên tai còn rất nhiều việc phải làm mà khả năng, sức lực của Quỹ có hạn, chính vì vậy theo Thiếu tướng Lê Phúc Nguyên, Phó chủ tịch Hội đồng quản lý Quỹ, thời gian tới, cần đẩy mạnh hơn nữa hoạt động truyền thông để thực sự nâng cao tầm vóc, uy tín, khả năng hoạt động của Quỹ, kỹ năng, hiểu biết phòng tránh thiên tai cho người dân vùng ven biển. Đặc biệt, cần nhân rộng mô hình hoạt động của Quỹ ra tất cả các vùng miền trong cả nước, kêu gọi sự tham gia tài trợ của cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức, cá nhân, các nhà hảo tâm trong nước và ngoài nước, sự chung tay, góp sức của toàn xã hội nhằm chuẩn bị tốt nhất cho cộng đồng phòng tránh, giảm nhẹ tác động của thiên tai.

Bài và ảnh: HOÀNG TRƯỜNG GIANG