QĐND - Có một kiểu học “ngoài trời” đang được các bạn nhỏ thành phố vô cùng thích thú khi tham gia, đó là hình thức trải nghiệm thực tế và phát triển kỹ năng sống. Được nghe giảng, tự tay thực hành, chơi trò chơi và phát triển một số kỹ năng như làm việc nhóm, thuyết trình,... là những gì mà các bạn nhỏ “gặt hái” sau mỗi buổi tham gia.

Về nông thôn… vui Trung thu

7giờ sáng, hơn 100 bạn nhỏ đủ lứa tuổi từ 6 đến 12 có mặt tại điểm xuất phát Trung tâm Kỹ năng sống Superkids ở phố Chùa Láng để có hành trình tới đình làng Thanh Mạc, xã Thanh Đa, huyện Phúc Thọ, Hà Nội vui Trung thu. Các bạn được chia thành các nhóm với những cái tên rất dễ thương: Nhóm Na, nhóm Hồng, nhóm Cốm, nhóm Bưởi.

Đi hết đường quốc lộ, ô tô bon bon trên đường làng, hai bên là những ruộng lúa xanh mướt đung đưa trong nắng sớm, một khung cảnh nên thơ mà ít bạn ở thành phố được chứng kiến. Cả đoàn có mặt tại sân đình Thanh Mạc cổ kính, lung linh sắc màu trung thu: Nào đèn ông sao, ông sư, mặt nạ…

Một buổi học ngoại khóa tập làm bánh chưng của các em nhỏ tại Trung tâm Kỹ năng sống Superkids. Ảnh: Bích Vân

Theo các anh chị phụ trách, các nhóm tỏa đi thăm, giao lưu và tặng những món quà nhỏ do chính các bạn mang theo cho 11 bạn có hoàn cảnh khó khăn nhưng vẫn cố gắng vươn lên trong học tập của thôn Thanh Mạc. Cảm thông, chia sẻ với hoàn cảnh khó khăn, song các bạn lại rất thích thú khi được các gia chủ cho xem chiếc máy tuốt lúa quay vù vù. Có bạn thì đây là lần đầu tiên biết về cây đậu tương từ khi gieo hạt đến khi trở thành những miếng đậu, cốc sữa thơm ngon…

Những hoạt động diễn ra vào buổi chiều mới thực sự là “tâm điểm” của chuyến đi. Nhóm Hồng, nhóm Na gấp cào cào bằng lá dừa và làm chong chóng. Nhóm Bưởi và nhóm Cốm làm mặt nạ giấy. Buổi tối, trăng lên sáng vằng vặc. Lễ hội Trung thu thật rộn ràng với màn múa sư tử độc đáo của các “nghệ sĩ làng”.

Tập làm nông dân

Ngày thứ bảy lắc rắc mưa bay, kiểu thời tiết đẹp cho công việc nhà nông. Địa điểm được "lập trình" là Trung tâm Hữu cơ thuộc Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội. PGS, TS Phạm Tiến Dũng, Phó trưởng khoa Nông học và Thạc sĩ Phạm Phú Long, giảng viên bộ môn Thực vật của Trường Đại học Nông nghiệp trực tiếp giảng bài cho các bạn nhỏ.

Nội dung chương trình rất hấp dẫn: Các thầy giảng cho các bạn nhỏ kiến thức về nông nghiệp hữu cơ, xu hướng phát triển nông nghiệp hiện đại nhất hiện nay. Phần “xắn quần lội ruộng” rôm rả hơn cả. Đầu tiên là cách để làm chất dinh dưỡng cho đất, rồi xới đất, rắc phân đến cách trồng một cây giống, thu hoạch quả đều được các thầy hướng dẫn tỉ mỉ và chính xác. Lần đầu tiên được trồng cây ngoài ruộng, các “bác nông dân” nâng niu những mầm cây nhỏ.

Thư gửi mẹ của một “sĩ quan nhỏ tuổi”

“... Ngày đầu tiên trở thành “sĩ quan nhỏ tuổi”, chúng con cực kỳ ấn tượng với 4 điều. Thứ nhất, chúng con được học  nội vụ: Gấp chăn màn, quần áo. Híc híc, thật khó nhằn để có thể gấp chiếc chăn, chiếc màn giống như chiếc bánh chưng vuông vức. Chúng con đã phải “đánh vật” trước “nhiệm vụ” kha khá lâu. Cuối cùng thì cũng hoàn tất. Nhất định sau 7 ngày ở Trường Đại học Trần Quốc Tuấn, khi  về  đến nhà, chúng con sẽ “trổ tài” cho bố mẹ xem. Khi đó “cô cậu luộm thuộm” sẽ được thay thế bằng “cô cậu sạch sẽ, gọn gàng”. Bữa cơm tập thể cũng để lại trong chúng con nhiều ấn tượng. Chúng con xếp hàng ngay ngắn mang theo bát đũa khi đi ăn, cứ 6 bạn ngồi một mâm. Có phải do có nhiều bạn thấy vui nên chúng con ăn nhanh, ăn khỏe thế không nhỉ? Cũng trong bữa cơm, chúng con đã được học một số điều. Đó là cách xới cơm, múc canh, và để muôi sao cho thật đúng. Bấy lâu nay, chúng con ăn xong cứ mặc chiếc muôi thích nằm úp, nằm ngửa thế nào cũng được. Nhưng vào đây, chúng con được dạy rằng, sau khi lấy cơm canh xong, phải để muôi úp xuống, trông lịch sự hơn nhiều. Một kỹ năng rất nhỏ nhưng rất cần cho chúng con. Và thêm nữa, ăn xong, mỗi người sẽ tự rửa bát cho chính mình. Buổi chiều, chúng con  tắm tập thể. Nước mát lạnh hơn cả ở biển ấy chứ… Buổi tối đến, chúng con được học nhảy. Các trung đội học xong còn thi đấu với nhau để tìm ra đội nhảy đẹp nhất. Điệu nhảy này không chỉ mang lại cho chúng con sự sảng khoái, khỏe khoắn mà còn giúp chúng con thêm đoàn kết, gắn bó. Được tự lập chăm lo cho chính mình, thật tuyệt vời bố mẹ nhỉ!...”.

Dạy con kỹ năng, cho con ký ức

Nhiều năm trở lại đây, những trung tâm dạy kỹ năng sống cho trẻ em đã không còn lạ lẫm với các bậc phụ huynh. Tuy nhiên, trước đây mọi người biết đến những trung tâm kỹ năng với chức năng tư vấn tâm lý hay dạy trẻ tự kỷ bó hẹp trong lớp học, thì hai năm trở lại đây lại nở rộ những trung tâm dạy kỹ năng sống theo phương pháp ngoại khóa. Những trung tâm dạy kỹ năng sống của Cung Văn hóa thiếu nhi Hà Nội, Thành đoàn Hà Nội, Superkids…đã đưa trẻ đến với những miền quê, tập làm nông dân, tới các làng làm nghề truyền thống, gặp gỡ các nghệ nhân… hay những khóa huấn luyện quân sự cùng kết hợp với các đơn vị bộ đội.

Chị Mai Thị Hoa My (Hà Nội) viết thư cảm ơn Trung tâm Kỹ năng sống Superkids: "Tôi cảm ơn các bạn đã làm cho con tôi có những cảm xúc tuổi thơ mà tôi đã từng có, và lớn lao hơn nữa là con tôi đã cảm nhận được giá trị đích thực của cuộc sống. Điều mà trước đây cô bé khi chưa tham gia khóa học chưa bao giờ thể hiện".

Phụ trách Trung tâm Kỹ năng sống Superkids, chị Bích Vân từng nhiều năm trăn trở khi hằng ngày đọc những thông tin về thiếu sân chơi, trẻ em bị bạo hành, đánh nhau, tự kỷ… Lập nên trung tâm, chị tâm niệm rằng, mang đến cho các em nhỏ những ký ức tuổi thơ ngọt ngào, mà các em ở thành thị đang phải đối mặt với việc không có ký ức khi mà suốt ngày chỉ vùi đầu vào sách vở, học thêm, ti vi, trò chơi điện tử…và đặc biệt là ít không gian vui chơi. Ngoài các chương trình dã ngoại ở các làng quê, tập làm nông dân, tới làng nghề truyền thống… thì khóa học “Học viên sĩ quan trẻ tuổi” của trung tâm phối hợp với Trường Đại học Trần Quốc Tuấn được coi là hấp dẫn nhất, mỗi năm thu hút hàng nghìn trẻ em tham gia. Khóa học dành cho độ tuổi từ 9 đến 16, học từ 7 đến 9 ngày. Ngoài những kỹ năng-bài học “cứng” từ phía các thầy giáo quân sự, trung tâm còn đưa các bài học kỹ năng “mềm” vào khóa học như: Kỹ năng phòng, chống bị bắt nạt và xâm hại, học phân biệt các loại cây độc hại, dạy thế võ tự vệ…

Các khóa học kỹ năng tuy chưa được phổ cập nhiều, nhưng ít nhiều đã có tác dụng và góp thêm vai trò định hướng cho trẻ trong nhận thức. Hơn hết, các phụ huynh khi gửi con tham gia các khóa học này mong muốn sẽ đồng hành và kỳ vọng các trung tâm xây dựng những bài học hợp lý, để có thể tạo được hiệu ứng tích cực về mặt tâm lý, khiến trẻ thấm thía được ý nghĩa của những hành vi tích cực của mình, từ đó hồ hởi thực hiện hành vi ấy thường xuyên, thành hệ thống để biến chúng thành những kỹ năng trong cuộc đời.

VƯƠNG HÀ