Vừa qua, Báo Quân đội nhân dân nhận được đơn kiến nghị của ông Trương Văn Thành ở phố Mía, phường Ninh Khánh, thành phố Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình phản ánh: Gia đình ông bị chiếm phần ngõ đi chung, chính quyền phường bao che cho những việc làm sai trái…
Theo đơn của ông Trương Văn Thành: “Năm 1990 gia đình ông và bà Đỗ Thị Đào có mua lại thửa đất của ông Trịnh Hoàng Thực tại xóm 5, thôn Cam Giá, xã Ninh Khánh, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình (nay là phố Mía, phường Ninh Khánh, thành phố Ninh Bình). Năm 1992, gia đình bà Phạm Thị Hiến (tức Mãi) chiếm phần ngõ đi chung của hai gia đình ông Thành và bà Đào. Không có lối đi, gia đình ông phải đi nhờ ở ngõ bên cạnh. Từ năm 1992 đến nay, gia đình ông đã nhiều lần gửi đơn đề nghị can thiệp nhưng chính quyền phường mãi “im lặng” không giải quyết. Đây là hành vi tiếp tay cho việc lấn chiếm của gia đình bà Hiến...”.
Sau khi nhận được đơn, chúng tôi đã về địa phương tìm hiểu và được biết: Ngày 2-8-1996, UBND xã Ninh Khánh (nay là phường Ninh Khánh) có tổ chức họp, lập biên bản quyết định cắt 30m² đất đường đi chung cho nhà ông Trương Văn Thành và nhà bà Đỗ Thị Đào, yêu cầu phần đường đi này do UBND xã quản lý để làm đường đi chung, không được hộ dân nào xây dựng lấn chiếm. Tuy nhiên, gia đình ông Trương Văn Thành và gia đình bà Phạm Thị Hiến, gia đình bà Lê Thị Loan cùng lấn chiếm ngõ đi chung này. Mặc dù có lấn chiếm ngõ đi chung, ông Thành vẫn đi khiếu kiện vì ông cho rằng, ngõ đi chung đó là thuộc phần đất của gia đình ông, còn hai gia đình bà Hiến, bà Loan mới là bên lấn chiếm. Trước sự việc trên, ngày 22-6-2007, UBND phường Ninh Khánh ra thông báo số 23/TP-UBND về kết quả giải quyết đơn kiến nghị của ông Trương Văn Thành: Công nhận diện tích đất hợp pháp của gia đình ông Thành là 280m² (diện tích mà ông Thành đã mua của ông Trịnh Hoàng Thực đã được cấp có thẩm quyền công nhận). UBND phường yêu cầu 3 gia đình lấn chiếm ngõ đi chung phải giải tỏa các công trình vi phạm trước ngày 30-6-2007. Cụ thể: Gia đình ông Thành phải giải tỏa phần công trình xây dựng trái phép trên phần ngõ đi chung và rãnh thoát nước với diện tích là 5,7m²; gia đình bà Phạm Thị Hiến phải trả lại diện tích rãnh thoát nước và cổng đi chung với diện tích 7m²; gia đình bà Lê Thị Loan phải trả lại diện tích cổng đi chung và rãnh thoát nước với diện tích là 9m². Thế nhưng, tất cả các gia đình đều không thực hiện, phía chính quyền phường cũng làm ngơ?
Về vấn đề này, bà Đinh Thị Xuân Hương, Chánh Thanh tra thành phố Ninh Bình, khẳng định: “Ngay sau khi có dự án mở rộng Quốc lộ 1A, thành phố Ninh Bình đã tiến hành đền bù các gia đình trong diện bị thu hồi đất. Nhưng việc đền bù cũng chưa được thống nhất, có hộ đã nhận tiền, có hộ chưa nhận tiền đền bù. Bên cạnh đó, do chính quyền địa phương không làm quyết liệt, nên dẫn đến việc cả hộ đã nhận tiền và chưa nhận tiền đều không di dời, bàn giao mặt bằng cho dự án. Hiện nay, trên dọc tuyến đường theo dự án PUM1, còn khá nhiều hộ nằm trong diện bị thu hồi đất vẫn chưa giải tỏa được”. Tiếp đó, bà Đinh Thị Xuân Hương còn giới thiệu với chúng tôi về kế hoạch giải quyết vấn đề vướng mắc trên của phường Ninh Khánh. Cụ thể là, chính quyền phường Ninh Khánh xây dựng kế hoạch giải tỏa, chậm nhất đến ngày 26-4-2010, các gia đình trên phải di dời theo quyết định trả lại mặt bằng để thực hiện dự án. Nếu quá thời hạn trên, các gia đình không thực hiện di dời theo quy định thì chính quyền địa phương sẽ tiến hành cưỡng chế theo quy định của pháp luật. Nhưng đến nay (5-5-2010), tất cả vẫn giẫm chân tại chỗ.
Trong thông báo số 60/TB-UBND ngày 7-4-2010 của UBND thành phố Ninh Bình trả lời khiếu nại của ông Trương Văn Thành có ghi rõ: “Sau khi thực hiện dự án cải tạo, mở rộng Quốc lộ 1A giai đoạn 1 năm 1991, giai đoạn 2 năm 1994, Ban giải phóng mặt bằng Quốc lộ 1A huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình đã tiến hành kiểm kê tài sản và quyền sử dụng đất của các hộ bị ảnh hưởng của dự án PMU1 để đền bù, trong đó có các gia đình bà Hiến, bà Loan, ông Mạnh đã được Nhà nước đền bù về quyền sử dụng đất và tài sản trên đất theo quy định, các hộ gia đình đã hết đất sử dụng. Căn cứ vào kết luận này, rõ ràng sau khi thực hiện dự án giải phóng mặt bằng PUM1 năm 1994 để mở rộng Quốc lộ 1A, UBND xã Ninh Khánh (nay là phường Ninh Khánh) vẫn để cho hộ gia đình bà Hoa, ông Mạnh (là con bà Hiến) và bà Lê Thị Loan sử dụng xây dựng nhà ở trên diện tích đất đã thu hồi là sai. Mặc dù, UBND thành phố Ninh Bình yêu cầu UBND phường Ninh Khánh vận động, thuyết phục các gia đình tự giác tháo dỡ tài sản xây dựng trái phép, bàn giao lại mặt bằng cho dự án, nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết triệt để”.
Chúng tôi cho rằng: Tất cả sự việc này lỗi chính thuộc về phía chính quyền phường sở tại. Vấn đề này sẽ không quá phức tạp nếu như ngay từ đầu khi dự án triển khai, chính quyền địa phương làm đúng theo quy định: Đền bù đất, các công trình xây dựng của người dân trên phần đất bị thu hồi và tiến hành giải tỏa, trả lại mặt bằng cho dự án. Khi có vướng mắc nảy sinh, khẩn trương khắc phục, thì sự việc đã không phức tạp như hiện nay. Mặt khác, chúng tôi thấy, các gia đình đều sai, đều lấn chiếm ngõ đi chung. Chính vì vậy, các gia đình cần phải nghiêm chỉnh tuân thủ quy định của pháp luật, phá dỡ phần lấn chiếm, trả lại nguyên trạng của ngõ đi chung. Không nên vì một số lợi ích nhỏ có tính chất cá nhân mà gây mất trật tự ở địa phương.
Nhóm phóng viên Phòng Bạn đọc - Cộng tác viên