Vừa qua, Đường dây nóng báo Quân đội nhân dân nhận được ý kiến phản ánh của bạn đọc về tình trạng “nhân bản” thành công loại chảo có khả năng thu phát 60 kênh với giá xuất xưởng chỉ vài trăm nghìn đồng ở làng Rùa, xã Thanh Thùy, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Tây. Nhóm phóng viên phòng Bạn đọc và Cộng tác viên đã về làng Rùa để tìm hiểu một số vấn đề liên quan đến mặt hàng này.

Hàng lậu... lãi lớn

Trong vai người đi tìm nguồn hàng ăng ten chảo về kinh doanh, chúng tôi đã tìm về làng Rùa, xã Thanh Thùy, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Tây. Mới đến đầu làng, chúng tôi đã được một số người dân địa phương nhiệt tình giới thiệu đến một "đại gia" có tên Hiển Do. Men theo con đường nhỏ ven cánh đồng, qua mấy lối rẽ, cuối cùng chúng tôi cũng đến được ngôi nhà "có cửa sắt màu xanh, mái tôn màu đỏ", xung quanh tường bao cao vút. Ông chủ Hiển Do, một thanh niên chỉ ngoài 30 tuổi, lúc đầu đón chúng tôi với thái độ dè dặt, nhưng sau một hồi trò chuyện đã không ngần ngại giới thiệu về cơ sở sản xuất của mình: "Hàng của gia đình thường cung cấp đi các tỉnh vùng cao và làm theo đơn đặt hàng. Vừa qua, nghe tiếng cơ sở sản xuất, mấy anh trên đài Truyền hình trung ương cũng về tham quan và khuyên đăng ký chất lượng, bản quyền. Nhưng với phạm vi nhỏ hẹp và hạn chế về điều kiện nên công việc vẫn trong giai đoạn xúc tiến".

Anh Hiển Do cho biết thêm, nghề kim khí là nghề cha truyền con nối của dòng họ. Cách đây 5 năm, khi một số người đi Lạng Sơn về kháo nhau có một loại thiết bị thu phát tín hiệu của Trung Quốc đang được ưa chuộng, anh quyết định đầu tư nghiên cứu, sản xuất thử. Sau một thời gian mày mò, sản phẩm của cơ sở anh được thị trường chấp nhận. Với ưu thế nhân công rẻ lại không phải thuê mặt bằng, kho bãi, nên giá cả rất cạnh tranh, nổi tiếng trong Nam ngoài Bắc, thậm chí đánh bật được cả hàng Trung Quốc. Hiện nay, gia đình anh Hiển Do có tới 30 công nhân làm việc ngày đêm, trung bình mỗi ngày xuất xưởng 700 đến 1.000 chảo mà vẫn không đáp ứng đủ nhu cầu. Ăng ten chảo sản xuất ở đây gồm hai loại với đường kính là 600mm và 650mm. Sau khi hoàn chỉnh, các chảo này được chuyển đến kho đóng thành phẩm để thêm các thiết bị điện tử thu phát cùng với bao bì, nhãn mác đi kèm.

So với hàng Trung Quốc, sản phẩm do cơ sở anh Hiển Do sản xuất có ưu điểm nổi trội do độ bền cao, ít bị gỉ sét, bởi chất lượng tôn ở đây được mạ theo công nghệ của Nhật. Để tăng tính cạnh tranh, anh đang chuẩn bị đầu tư sản xuất chảo cỡ nhỏ hơn (loại 550mm) với giá “mềm hơn”. Anh cũng đầu tư hơn 2,5 tỷ đồng để trang bị thêm máy dập và dây chuyền sơn tĩnh điện… Nhờ vậy, sản phẩm do cơ sở của anh sản xuất luôn được các thương lái ở Thanh Hóa, Thái Nguyên, thậm chí Lạng Sơn đến mua… Giá đổ cho thương lái mỗi chiếc chảo ăng ten khuếch đại thu phát 60 kênh này tại xưởng chỉ có giá trên dưới 700.000 đồng. Thế nhưng khi bán ra thị trường có giá 1,5 triệu đến 2 triệu đồng/bộ. Chính vì lãi quá lớn, nên hiện nay ở Thanh Thùy, ngoài các xưởng sản xuất cũ, người dân đua nhau hùn vốn, xúc tiến mở xưởng.

Cần quản lý chặt

Xã Thanh Thùy, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Tây từ lâu được biết đến với mặt hàng kim khí. Cả xã chỉ có 5% dân số thuần nông. Toàn xã như một nhà máy cơ khí cỡ lớn. Tiếng dập, khoan, cắt, tiện của máy móc chạy ầm ào suốt đêm ngày, mang đến cho người dân một đời sống khá hơn hẳn các làng quê khác, với thu nhập bình quân đầu người 9 triệu đồng/năm. Sản xuất phát triển, xe cộ vào ra “ăn hàng” tấp nập không kể ngày đêm. Thế nhưng khi chúng tôi hỏi, thì ông Nguyễn Mạnh Đoạt, chủ tịch xã Thanh Thùy lại trả lời: "Cũng nghe loáng thoáng mặt hàng này nhưng ở gia đình nào thì chưa nắm được. Làng nghề giờ cũng phải sản xuất theo nhu cầu thị trường. Ăng ten chảo làng Rùa mang tiếng là hàng lậu nhưng cũng là hàng tốt đấy chứ, chẳng qua chưa đi kiểm định để đăng ký thương hiệu và đóng thuế cho Nhà nước đấy thôi".

Nếu căn cứ vào câu trả lời của ông chủ tịch xã thì việc sản xuất ăng ten chảo có khả năng thu 60 kênh ở làng Rùa nằm ngoài tầm kiểm soát của chính quyền địa phương. Tuy nhiên dư luận vẫn đặt ra câu hỏi, có phải chính quyền địa phương không quản lý được hay cố tình làm ngơ trước cung cách làm ăn trên của một số hộ dân trong xã? Câu trả lời xin nhường cho các cơ quan chức năng. Về phần mình chúng tôi thấy, với giá bán như hiện tại, ăng ten chảo làng Rùa đang góp phần làm náo loạn thị trường ăng ten chảo cả nước. Các cơ sở sản xuất thiết bị thu phát chính thống của Nhà nước sẽ bị ảnh hưởng. Ngoài ra, nó còn gây thất thu một nguồn thuế lớn cho Nhà nước.

Vì cuộc sống, người dân làng Rùa đã không ngần ngại tìm hiểu, nắm bắt cái mới, cái tiến bộ. Hiện tại, người dân làng Rùa đã nhanh chóng nắm bắt các công nghệ hiện đại, cho ra đời các thiết bị điện tử ngày càng tinh vi... đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước. Do vậy, chính quyền địa phương cần phải có chính sách cụ thể trong việc quản lý, mở rộng… phát huy nguồn lực này, giúp người dân đăng ký thương hiệu, mở rộng và công khai sản xuất thay vì làm lậu, tiêu thụ chui như hiện nay. Từ đó cũng tăng một nguồn thu nhập chính đáng cho người dân trong xã và tăng nguồn thu ngân sách địa phương.

KIM DUNG, THU ANH