Nằm trên xa lộ Hà Nội (tức xa lộ Biên Hòa cũ) cách trung tâm TP Hồ Chí Minh 7km là cầu Rạch Chiếc, một trong ba cây cầu quan trọng nhất ở cửa ngõ phía đông thành phố. Trong dòng người và xe cộ tấp nập ra vào thành phố hôm nay không ít người (nhất là các bạn trẻ) không hề biết rằng họ đã và đang đi qua một cây cầu lịch sử. Nơi đây hơn 32 năm về trước đã diễn ra những trận đánh khốc liệt trong những ngày cuối cùng của sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Trong chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử tháng 4-1975, được lệnh của Bộ chỉ huy chiến dịch: Phải nhanh chóng đánh chiếm, giữ cho được cầu Rạch Chiếc bằng mọi giá, các đơn vị d81, Z22, Z23 thuộc lữ đoàn đặc công biệt động 316 đã chiến đấu hết sức ngoan cường, dũng cảm trong những điều kiện hết sức khó khăn, ác liệt: Tiến công vào cụm phòng thủ kiên cố của địch với binh hỏa lực mạnh hơn hẳn, ở giữa địa hình trống trải, lại không có thời gian điều tra trinh sát, không có lực lượng tiếp tế lương thực thực phẩm, thuốc men, đạn dược. Các đơn vị đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ giữ vững cây cầu cho đại quân tiến vào sào huyệt cuối cùng của địch. Nhưng để có được chiến công đó, 52 cán bộ, chiến sĩ đặc công đã anh dũng hy sinh nơi đây.
Khu vực cầu Rạch Chiếc ngày nay trong công cuộc kiến thiết đất nước đã và đang thay da đổi thịt mỗi ngày. Thành phố đang xúc tiến thực hiện dự án xây dựng nơi đây thành khu liên hợp thể dục thể thao - công viên - giải trí (cấp thành phố) rộng 227ha với vốn đầu tư hơn 100 triệu đô-la Mỹ. Một cây cầu mới “đàng hoàng hơn, to đẹp hơn” cũng đang được xây dựng. Nhưng cũng thật tiếc thay nơi đây vẫn chưa có một công trình nào dù chỉ là một tấm bia để ghi công những người con đã dũng cảm hy sinh cho đất nước, để có cầu Rạch Chiếc hôm nay. Cầu Rạch Chiếc bây giờ là điểm giáp ranh của ba quận: 2, 9, Thủ Đức. Thực ra quận 2 cũng đã có ý định xây dựng nơi đây một cụm tượng đài. Suốt từ năm 1998 đến nay quận cùng một số cơ quan chức năng của thành phố đã tổ chức đến 10 cuộc hội thảo về chiến thắng Rạch Chiếc và dự án xây dựng cụm tượng đài chiến thắng. Thậm chí ngày 3-11-2004 Sở Văn hóa - Thông tin TP Hồ Chí Minh đã chính thức thông báo việc xây dựng cụm tượng đài chiến thắng Rạch Chiếc, theo đó thì công trình sẽ khởi công vào ngày 28-4-2005. Thế nhưng chẳng hiểu vì sao đã hơn 2 năm trôi qua công trình vẫn chỉ là những ý tưởng… trên giấy.
Theo ông Nguyễn Văn Thuật, nguyên là Tham mưu trưởng tiểu đoàn 81 (thuộc đoàn đặc công biệt động 316)-người đã từng chỉ huy trận đánh này và hiện nay gia đình ông đang ở ngay cạnh chân cầu-thì thỉnh thoảng vẫn có những gia đình lặn lội từ miền Bắc vào Rạch Chiếc để mong tìm được mộ con nhưng không có hy vọng gì, cũng chẳng có chỗ để thắp hương họ đành ngậm ngùi đứng trên cầu khấn người đã khuất và hằng năm cứ đến ngày 27-4 là các cán bộ, chiến sĩ đã từng tham gia trận đánh ngày ấy lại tụ về đây để tưởng nhớ đến những đồng đội đã hy sinh. Thương nhớ đồng đội họ cũng chỉ biết thắp nén hương rồi thả hoa xuống dòng nước. Tất cả trong số họ, những người đến đây để tìm mộ người thân hay tưởng nhớ đồng đội đều không khỏi bùi ngùi bịn rịn với cây cầu, chứng tích của những ngày máu lửa. Vậy mà cũng không lâu nữa cầu Rạch Chiếc cũng sẽ ra đi.
Xây dựng một cụm tượng đài hay chỉ là một tấm bia nhỏ với diện tích đất chừng dăm, bảy mét vuông không chỉ là nỗi chờ mong của những người lính đã từng chiến đấu nơi đây mà còn là ước nguyện của người dân thành phố Hồ Chí Minh. Để tri ân những người đã hy sinh xương máu cho ngày toàn thắng và cũng là để giáo dục cho thế hệ con cháu mai sau, mong sao chính quyền quận 2 và các ngành hữu quan của TP Hồ Chí Minh quan tâm hơn đến ước nguyện cháy bỏng đó.
THANH TÙNG(HT: 3KC 1282 Phước Bình, Quận 9, TP Hồ Chí Minh)