Hơn 40 tấn đậu xanh của Công ty TNHH Sơn Phương (trụ sở tại phường Hàng Bột, quận Đống Đa, Hà Nội) đã bị UBND huyện Văn Lãng (Lạng Sơn) thu giữ vì nghi là “nhập lậu”. Đáng nói là ngay sau đó doanh nghiệp xuất trình đúng, đủ giấy tờ, các cơ quan chức năng xác nhận không phải hàng nhập lậu, nhưng số hàng trên vẫn bị tịch thu. Hơn 2 năm qua, Công ty TNHH Sơn Phương lao đao theo kiện. 

Hàng hợp pháp... vẫn bị tịch thu?

Ngày 8-3, bà Cao Thị Sáu là Giám đốc Công ty TNHH Sơn Phương mang theo rất nhiều hồ sơ, tài liệu đến gặp phóng viên Báo Quân đội nhân dân. Trước khi trình bày sự việc, bà Sáu nói trong nước mắt: Tối 6-3, khi xem chương trình truyền hình trực tiếp tôn vinh 100 nữ doanh nhân tiêu biểu nhân ngày Quốc tế Phụ nữ, tôi đã khóc vì sự oan ức của mình...

Sau hơn hai năm theo kiện và bị thiệt hại nặng nề về kinh tế, tinh thần, bà Cao Thị Sáu đang chờ sự công minh của pháp luật.

Theo các tài liệu bà Sáu cung cấp, sáng ngày 9-10-2007, ô tô chở 40.850kg hạt đậu xanh của Công ty TNHH Sơn Phương trên đường từ cửa khẩu Tà Lùng (Cao Bằng) về Hà Nội, qua địa bàn huyện Văn Lãng (Lạng Sơn) thì bị đội chống buôn lậu của địa phương này kiểm tra. Do trước đó nhân viên của Công ty TNHH Sơn Phương đưa nhầm bộ giấy tờ hàng hóa cho lái xe là lô hàng đậu tương mà công ty nhập trước đó ít ngày, nên đội chống buôn lậu giữ xe lại. Nhận được tin, đúng 15 giờ 30 phút cùng ngày, bà Sáu đã mang đầy đủ bản chính giấy tờ của lô hàng (gồm: Lệnh điều động hàng hoá; phiếu xuất kho; Biên lai thu lệ phí hải quan; Tờ khai hàng hoá nhập khẩu; Giấy nộp tiền vào ngân sách nhà nước; Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật) xuất trình với đội chống buôn lậu huyện Văn Lãng. Các giấy tờ, thủ tục trên đều do cơ quan có thẩm quyền của tỉnh Cao Bằng cấp vào ngày 8-10-2007.

Mặc dù đã có đủ giấy tờ hợp pháp, nhưng đội chống buôn lậu huyện Văn Lãng vẫn lập biên bản sai phạm trong lĩnh vực thương mại và sau đó, Chủ tịch UBND huyện Văn Lãng đã ra Quyết định xử phạt số 1684 (ngày 11-10-2007) và Quyết định số 2185 (ngày 25-11-2007) với mức xử phạt là 15 triệu đồng; phạt bổ sung: Tịch thu, sung công quỹ Nhà nước 40.850kg đậu xanh xuất xứ Trung Quốc của Công ty Sơn Phương!

Bà Sáu nghẹn ngào: "Sau khi tịch thu hàng của công ty, UBND huyện Văn Lãng đã tổ chức phát mại. Bà Nguyễn Thị Vân (Lạng Sơn) trúng thầu mua lô hàng với giá 408 triệu đồng, sau đó bà Vân bán số đậu xanh trên cho bà Oanh (Hà Nội). Cuối cùng, tôi vẫn phải mua lại với giá 540 triệu đồng để bàn giao cho khách hàng; đồng thời công ty của tôi còn phải chịu thêm khoản phạt 150 triệu đồng do chậm giao hàng theo hợp đồng. Thiệt hại kinh tế nghiêm trọng đã đành, nhưng đau nhất là chúng tôi bị chụp cái mũ buôn lậu. Rõ ràng là công ty có đầy đủ bản chính các giấy tờ hợp pháp của lô hàng, trong đó có chứng từ đã nộp đủ 5.430.432 đồng tiền thuế. Hơn nữa, ngày 23-10-2007, công an huyện Văn Lãng đã cử cán bộ lên cửa khẩu Tà Lùng, tỉnh Cao Bằng xác minh hồ sơ lô hàng hơn 40 tấn hạt đậu xanh của chúng tôi là đúng, hoàn toàn không phải hàng lậu. Vậy mà vẫn bị tịch thu".

Mong toà xét xử công minh

Không chịu “nỗi oan buôn lậu”, ngày 21-12-2007, bà Sáu khởi kiện Quyết định của Chủ tịch UBND huyện Văn Lãng ra tòa án nhân dân huyện, nhưng gần một năm sau (tháng 9-2008) TAND huyện Văn Lãng mới đưa ra xét xử với bản án bác đơn của bà Sáu. Bà Sáu đề nghị phúc thẩm và có đơn khiếu nại lên Tổng cục Hải quan.

Kháng nghị số 12 của Viện KSNDTC nêu rõ: “Việc Chủ tịch UBND huyện Văn Lãng viện lý do Công ty TNHH Sơn Phương không xuất trình hóa đơn, chứng từ tại thời điểm kiểm tra để cho rằng lô hàng đậu xanh của công ty là hàng lậu và xử phạt vi phạm hành chính như trên là không đúng quy định của pháp luật”.

Ngày 18-12-2008, Tổng cục Hải quan có văn bản trả lời: Xác định số hàng  hóa 40.850kg đậu xanh hạt nhập khẩu theo tờ khai hàng hóa số 736 và 737 ngày 8-10-2007 được làm thủ tục nhập khẩu tại Chi cục Hải quan cửa khẩu Tà Lùng của Công ty TNHH Sơn Phương là đúng theo quy định của pháp luật. Thế nhưng, tại bản án phúc thẩm số 04 ngày 22-12-2008, TAND tỉnh Lạng Sơn vẫn giữ nguyên quyết định xử phạt hành chính của Chủ tịch UBND huyện Văn Lãng đối với Công ty TNHH Sơn Phương?

Bà Sáu tiếp tục khiếu nại và ngày 28-4-2009, Viện KSNDTC đã có Quyết định số 12, kháng nghị đối với bản án số 04 của TAND tỉnh Lạng Sơn theo thủ tục giám đốc thẩm. Tiếp đó, ngày 22-9-2009, Toà án NDTC đã có quyết định giám đốc thẩm số 18/2009. Theo đó, Tòa án NDTC quyết định hủy bản án hành chính sơ thẩm số 01 và bản án hành chính phúc thẩm số 04 của TAND huyện Văn Lãng và TAND tỉnh Lạng Sơn; giao hồ sơ vụ án cho TAND huyện Văn Lãng xét xử sơ thẩm lại theo quy định của pháp luật.

 Bị tịch thu hàng hoá trị giá hơn 500 triệu đồng, bị đối tác phạt 150 triệu đồng do chậm hợp đồng, lại mất hơn 2 năm long đong theo kiện nên bà Sáu và Công ty TNHH Sơn Phương thiệt hại rất lớn cả về vật chất, tinh thần, uy tín… Rất mong lần này, vụ việc tịch thu hơn 40 tấn đậu xanh có đủ giấy tờ hợp pháp của Công ty TNHH Sơn Phương sẽ được các cơ quan chức năng xét xử lại bảo đảm công minh, đúng quy định của pháp luật, tránh oan sai dẫn đến khiếu kiện kéo dài.

Bài và ảnh: Quang Anh