Mấy năm gần đây, trên địa bàn cả nước xuất hiện nhiều vụ án nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng, gây dư luận xấu trong xã hội, tạo tâm lý hoang mang, bất an, lo sợ cho người dân. Điều đáng nói là thủ phạm gây ra những vụ trọng án này không chỉ là những đối tượng giang hồ, “xã hội đen”, nhiều tiền án, tiền sự..., mà còn có rất nhiều đối tượng phạm tội lần đầu, nhân thân tốt. Có thể kể ra những vụ án từng làm xôn xao Hà Nội như vụ Lê Ngọc Chung đã sát hại cả gia đình (gồm ba người) anh Đỗ Quốc Hùng tại số nhà 888, Minh Khai với mục đích cướp tài sản. Khi phạm tội, Chung mới 16 tuổi, vừa rời ghế nhà trường, trước đây là thanh niên tốt, chưa phạm tội lần nào. Hay như vụ giết người cướp tài sản tại số nhà 70 phố Quán Sứ, cụ bà Cao Thị Xuân bị giết chết tại phòng ngủ ở tầng hai và bị cướp đi toàn bộ số nữ trang trên người gồm nhẫn, dây chuyền và hoa tai. Các dấu vết hiện trường và tình tiết vụ án cho thấy vụ cướp được sắp đặt theo một kịch bản khá chuyên nghiệp, bọn tội phạm tỏ ra rất liều lĩnh và manh động. Tuy nhiên, khi tìm ra, thì thủ phạm lại là một phụ nữ mới 20 tuổi chưa từng có tiền án, tiền sự, đang sống ở Hà Tĩnh.
Đây có thể coi là một hiện tượng tội phạm mới mang tính chất tâm lý xã hội. Con đường dẫn đến phạm tội của các đối tượng thường rất nhanh và dường như không thể lường trước được, nhân cách con người đã bị lệch chuẩn và biến thái. Các vụ án như vậy thường gây ra rất nhiều khó khăn cho các cơ quan chức năng trong việc điều tra, truy tìm thủ phạm. Vì thông thường khi điều tra những vụ trọng án, cơ quan chức năng chỉ tập trung vào những đối tượng lưu manh côn đồ, có tiền án, tiền sự...
Để ngăn chặn tình trạng này, góp phần làm trong sạch lành mạnh xã hội, nên chăng ngoài việc tăng cường hơn nữa công tác giáo dục tri thức, pháp luật, cũng cần có cơ quan chuyên dự báo các loại hình tội phạm để sớm có biện pháp ngăn ngừa. Coi trọng công tác giáo dục đạo đức, nhân cách, làm cho con người có nhận thức đúng về giá trị tư tưởng đạo đức, tâm lý vững vàng, không bị sa ngã trước những cạm bẫy cuộc đời có tầm quan trọng số một.
CAO THANH ĐÔNG (HT: 3KC - 890 Hà Lầm, Hạ Long, Quảng Ninh)