Bước đột phá trong thủ tục xuất, nhập cảnh

Lực lượng chức năng làm thủ tục xuất nhập cảnh tại Hà Nội. Ảnh: ANH MINH 

Thuận lợi cho công dân trong nước

Hiện nay, công tác cải cách thủ tục hành chính trong QLXNC đang được triển khai mạnh mẽ, có những bước đột phá, như thủ tục đề nghị cấp hộ chiếu đã được đơn giản hóa, người dân chỉ cần mang chứng minh nhân dân, đến làm tờ khai đề nghị cấp hộ chiếu theo mẫu. Về giá trị của hộ chiếu thì trước đây quy định trong 5 năm, nay có giá trị 10 năm. Công dân Việt Nam sau khi được cấp hộ chiếu có thể đi tất cả các nước trên thế giới không cần khai báo mục đích. Hình thức nộp hồ sơ làm hộ chiếu đã có đến 3 phương án để người dân lựa chọn: Đến nộp hồ sơ trực tiếp; ủy thác qua công ty, doanh nghiệp mà công dân đang làm việc hoặc thông qua để đi xuất khẩu lao động; ủy thác cho cơ quan bưu điện. Công dân có thể nộp hồ sơ đề nghị cấp hộ chiếu và nhận hộ chiếu thông qua bưu điện mà không cần đến trực tiếp trụ sở cơ quan QLXNC. Về thời gian cấp hộ chiếu trước đây quy định là 15 ngày làm việc, hiện nay rút xuống còn 8 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ.

Thiếu tướng Lê Xuân Viên, Cục trưởng Cục QLXNC cho biết, qua một thời gian triển khai thì tỷ lệ trả hộ chiếu đúng thời hạn đạt gần 100%. Đặc biệt, hiện đã có những quy định đối với một số trường hợp còn có thể nộp hồ sơ và nhận hộ chiếu ngay trong ngày như: Người cần đi nước ngoài để chữa bệnh; người có thân nhân ruột thịt ở nước ngoài bị tai nạn, bệnh tật, bị chết, cần phải đi gấp để giải quyết...

Thời gian qua, thực hiện chỉ đạo của Bộ Công an, Tổng cục An ninh, Cục QLXNC đã phối hợp với Công an Hà Nội và Công an TP Hồ Chí Minh thí điểm tổ chức cho người dân khai đề nghị cấp hộ chiếu qua mạng điện tử và nhận hộ chiếu qua đường bưu điện. Điểm mới của hình thức nộp hồ sơ này là người dân sẽ khai hồ sơ, nộp lệ phí và đặt lịch hẹn làm việc trên trang điện tử của Cục QLXNC. Cùng với đó, người dân có thể chọn dịch vụ chuyển hộ chiếu hoàn thiện đến tận nhà thông qua bưu điện chỉ trong 7 ngày sau khi đăng ký. Qua 1 năm thực hiện thí điểm, Bộ Công an đã sơ kết về vấn đề này và đánh giá mang lại nhiều lợi ích cho người dân cũng như cơ quan QLXNC, được nhân dân đồng tình, ủng hộ. Như ở TP Hồ Chí Minh, tỷ lệ người dân nộp hồ sơ qua mạng chiếm 85% tổng số người làm hồ sơ, tại Hà Nội là hơn 90%.

Về lộ trình, dự kiến cuối năm 2016, hệ thống sẽ được đưa vào áp dụng trên toàn quốc. Bộ trưởng Bộ Công an đã ký Thông tư hướng dẫn thi hành Nghị định số 136/2007/NĐ-CP của Chính phủ về xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam và Nghị định số 94/2015/NĐ-CP của Chính phủ về Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 136/2007/NĐ-CP. Trong đó đã quy định những cơ sở pháp lý về việc đề nghị cấp, sửa đổi, bổ sung hộ chiếu qua hệ thống điện tử của cơ quan QLXNC.

Thực tế cho thấy, những cải cách thủ tục hành chính như hiện nay mang đến nhiều lợi ích, giúp người dân chủ động kê khai thông tin, giảm thời gian chờ đợi làm thủ tục, số lần đi lại... Với lực lượng chức năng, những cải cách này giúp tăng cường sự thống nhất, tập trung từ Trung ương đến địa phương khi thông tin người XNC khai báo được đưa vào một hệ thống chung, cơ quan XNC ở địa phương nào cũng có thể truy cập. Đồng thời cải cách hành chính còn giúp tiết kiệm nhân lực các cơ quan QLXNC; giảm mật độ người dân đến các cơ quan làm thủ tục XNC, nhất là các dịp Tết Nguyên đán, dịp nghỉ hè... Bên cạnh đó, hệ thống còn được kết nối với kho dữ liệu chứng minh nhân dân, thẻ căn cước công dân nên có thể giúp cơ quan chức năng phát hiện, kiểm soát được những giấy tờ giả.

Thuận lợi cho người nước ngoài đến Việt Nam

Theo đánh giá của Cục QLXNC, điểm nhấn về cải cách hành chính trong QLXNC với người nước ngoài cũng có nhiều thay đổi để tạo điều kiện cho người nước ngoài vào làm ăn, sinh sống và du lịch tại Việt Nam. Thời hạn cấp thị thực cho người nước ngoài nâng lên tối đa là 5 năm hoặc thẻ tạm trú cũng được nâng thời hạn lên 5 năm, trong khi trước đây chỉ có thời hạn 1 năm. Ký hiệu thị thực trước đây chỉ có 10 loại thì giờ nâng lên 20 loại. Diện người nước ngoài được cấp thị thực ở cửa khẩu được mở rộng. Nâng thời hạn tạm trú tại khu kinh tế cửa khẩu từ 7 ngày lên 15 ngày và vào khu hành chính-kinh tế đặc biệt từ 15 ngày lên 30 ngày. Người nước ngoài nhập cảnh vào huyện đảo Phú Quốc được miễn thị thực 30 ngày...

Cũng theo thông tin từ Cục QLXNC, Bộ Công an đang phối hợp với các cơ quan, ban, ngành xây dựng hệ thống tiếp nhận, xét duyệt và cấp thị thực điện tử cho người nước ngoài. Đây là bước tiến mới trong triển khai ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý nhà nước, lĩnh vực XNC. Hệ thống mạng lưới điện tử ra đời và vận hành thì tất cả các thủ tục của người nước ngoài vào Việt Nam đều thực hiện trên mạng điện tử, còn trước đây phải thông qua các Đại sứ quán. Đồng thời, Bộ Công an xây dựng hệ thống khai báo và tiếp nhận đăng ký tạm trú cho người nước ngoài trên mạng internet và triển khai mọi biện pháp bảo mật thông tin cho công dân trong nước và người nước ngoài. Trước đây, người nước ngoài phải thông qua chủ cơ sở lưu trú để khai báo tạm trú với cơ quan Công an trong vòng 24 tiếng từ khi nhập cảnh. Khi triển khai hệ thống này thì chủ cơ sở lưu trú có thể vào mạng để khai thông tin đăng ký tạm trú cho người nước ngoài thuận tiện hơn.

Xây dựng hình ảnh qua ứng xử, giao tiếp

Trong quá trình nâng cao hiệu quả công tác QLXNC cũng như đáp ứng nguyện vọng của người dân, người nước ngoài, Cục QLXNC xác định cải cách hành chính đồng thời gắn liền với xây dựng hình ảnh, thái độ, phong cách của người cán bộ XNC trong ứng xử giao tiếp, trực tiếp làm việc với công dân. Công tác tiếp công dân trong nước và người nước ngoài làm thủ tục XNC là một trong những nhiệm vụ quan trọng của lực lượng QLXNC. Khu vực tiếp đón và đội ngũ cán bộ tiếp khách là bộ mặt, là người đại diện của cơ quan nhà nước khi làm việc với công dân, đồng thời là hình ảnh đối ngoại trong mắt bạn bè quốc tế. Do đó, Cục QLXNC hướng dẫn ngành chú trọng xây dựng các phong trào như: “Nụ cười xuất nhập cảnh”, “Quầy tiếp dân kiểu mẫu”... góp phần giáo dục và nâng cao ý thức, trách nhiệm, tinh thần, thái độ làm việc của cán bộ, chiến sĩ trong quá trình làm việc, tiếp xúc và giải quyết thủ tục cho nhân dân.

Trong định hướng nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về lĩnh vực XNC, toàn ngành đang chú trọng triển khai thí điểm “Khu vực tiếp công dân kiểu mẫu Cục QLXNC”, “Phòng tiếp dân kiểu mẫu” ở Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, sắp tới sẽ triển khai, nhân rộng trong toàn quốc. Theo đó, khu vực được thiết kế bảo đảm trang trọng, văn minh, lịch sự, phân chia khu vực tiếp khách quốc tế và tiếp công dân Việt Nam riêng biệt; bảo đảm đủ số ghế cho khách ngồi chờ; bố trí hợp lý các bàn khai thông tin, trang bị hệ thống bảng điện tử, ti vi treo tường...

Mô hình khu vực tiếp công dân kiểu mẫu nhằm góp phần xây dựng lực lượng QLXNC ngày càng chính quy, hiện đại, văn minh, lịch sự; xây dựng hình ảnh tốt đẹp, thân thiện, hiếu khách của đất nước và con người Việt Nam trong mắt nhân dân và bạn bè quốc tế. Đồng thời nâng cao chất lượng hiệu quả việc thực hiện Quy chế văn hóa công sở trong lực lượng Công an nhân dân nói chung và tại Cục QLXNC nói riêng.

Bài và ảnh: PHAN ANH