Bị rắn độc cắn, mời vô

QĐND - Đang cắt cỏ cho dê ăn, chị Ngô Thị Thu (xã Đồng Sơn, huyện Gò Công Tây, tỉnh Tiền Giang) thấy đau nhói ở ống chân. Nhìn xuống đất, chị Thu tá hỏa khi thấy một con rắn hổ đất trườn đi, để lại hai vết (răng) cắn sâu hoắm, máu đen ri rỉ chảy ra…

Chị Ngô Thị Thu được y, bác sĩ Khoa cấp cứu điều trị rắn độc cắn tận tình cứu chữa, chăm sóc

Ngay lập tức, người nhà đưa chị Thu tới Trung tâm Nuôi trồng Nghiên cứu Chế biến Dược liệu Quân khu 9, hay còn gọi là Trại rắn Đồng Tâm (Châu Thành, Tiền Giang) cấp cứu. Sau một tuần nằm viện, chị Thu đã tỉnh táo trở lại nhưng từ đầu gối xuống bàn chân phải vẫn sưng tấy. Chị Thu cho hay: “Máu lẫn nọc độc của rắn chảy xuống bàn chân, rơi xuống đâu thịt da chết tới đó. Lúc mới bị rắn cắn, tôi thấy chân đau, nhức, rồi từ từ sưng, đầu óc choáng váng. May được các bác sĩ trong Khoa cấp cứu điều trị rắn độc cắn tận tình cứu chữa nên đã qua nguy hiểm. Hiện tôi đang chờ được ghép da ở phần hoại tử”.

Trung tá Phan Văn Phát, Phó giám đốc Trại rắn Đồng Tâm, Trưởng Khoa cấp cứu điều trị rắn độc cắn, cho tôi hay: “Bệnh nhân Thu được người nhà đưa vào cấp cứu kịp thời. Nhưng khoảng một tháng nữa, bệnh nhân Thu mới xuất viện vì còn phải trải qua ghép da”.

Khoa cấp cứu điều trị rắn độc cắn ở Trại rắn Đồng Tâm lâu nay là địa chỉ tin cậy cho người dân ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long tìm đến mỗi khi bị rắn độc cắn. Bệnh nhân khi vào đây điều trị được miễn phí tiền giường, tiền khám, chỉ mất tiền thuốc điều trị. Trung bình, một ca điều trị rắn độc cắn ở đây, bệnh nhân mất từ 30 đến 50 triệu đồng tiền thuốc; trong khi các bệnh viện lớn ở Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, tiền thuốc vào khoảng 120 đến 150 triệu đồng.

Mùa mưa là thời điểm có nhiều người dân bị rắn cắn. Điều đáng lo ngại là số lượng người bị rắn cắn ngày càng tăng. Năm 2009, khoa chữa trị cho hơn 900 bệnh nhân; năm 2010 điều trị cho 1.042 bệnh nhân và đến năm 2011, số bệnh nhân nhập khoa là 1.176. Trung tá Phan Văn Phát cũng lưu ý, trong số 1.176 bệnh nhân vào khoa cấp cứu năm 2011, có 20 trường hợp là cán bộ chiến sĩ bị rắn cắn (chủ yếu là rắn lục) khi đang lao động, tăng gia sản xuất.

Ai cũng có thể bị rắn cắn nếu sơ ý hoặc chủ quan, từ trẻ em cho tới người già. Cao thủ như Nguyễn Trường Giang, 28 tuổi (xã Long Phú, huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long), vốn là thợ bắt rắn lành nghề cũng suýt rơi vào cảnh sinh nghề tử nghiệp. 12 giờ 30 phút trưa 26-2-2011, anh Giang bị rắn hổ đất cắn vào mu bàn tay trái. Anh Giang được đưa vào Khoa cùng ngày lúc 17 giờ 20 phút, trong tình trạng mạch tụt, huyết áp tụt, mắt mờ, sụp mí, cứng hàm. Ngay lập tức, đội ngũ y bác sĩ trong khoa tích cực hồi sức cấp cứu, cho thở máy, truyền huyết thanh… Sau 5 tiếng đồng hồ, bệnh nhân Giang đã mở được mắt, các phản xạ dần hồi phục. Với vết rắn độc cắn ở tay bệnh nhân Giang, các bác sĩ thực hiện ghép da theo phương pháp “tem thư”. Hơn một tháng sau nhập viện, bệnh nhân Nguyễn Trường Giang đã xuất viện ngày 9-4.

Khoa cấp cứu điều trị rắn độc cắn ở Trại rắn Đồng Tâm có 2 bác sĩ, 4 y sĩ nên khối lượng công việc rất nhiều. Nhưng được sự động viên của Ban giám đốc, sự hỗ trợ từ các phòng ban khác nên việc cấp cứu, điều trị bệnh nhân luôn kịp thời. Trong số 1.176 trường hợp bị rắn độc, côn trùng cắn nhập khoa năm 2011, có 1.171 trường hợp đã được khoa chữa trị thành công; chỉ có 5 trường hợp nặng phải chuyển lên tuyến trên. Phó giám đốc Phan Văn Phát mong muốn: “Một số máy móc, trang thiết bị ở khoa đã cũ, số lượng lại ít, sử dụng hơn 10 năm. Nếu được cấp trên quan tâm đầu tư trang thiết bị mới thì sẽ thuận lợi hơn trong việc cấp cứu, điều trị cho người bị rắn độc, côn trùng cắn”.

Phó giám đốc Phan Văn Phát cũng lưu ý khi bị rắn độc cắn, bệnh nhân và người nhà phải nhanh chóng buộc ga-rô, rửa sạch vết thương. Dùng lá cây chua chát như kim vàng, bồ ngót đắp tạm thời vào chỗ bị rắn cắn, sau đó đến trung tâm y tế gần nhất để cấp cứu. Ban ngày khi đi làm đồng, lao động và đặc biệt ban đêm khi đi bắt ếch, nhái phải có gậy xua đuổi, có ủng. Khi bị rắn cắn, tùy theo cơ địa mỗi người sẽ có triệu chứng nhiễm độc khác nhau nhưng phải chuyến đến trung tâm y tế gần nhất cấp cứu.

Bài và ảnh: Đình Hùng