Bài toán chưa có lời giải

Thời gian gần đây, lượng khách du lịch đến với vùng sông nước Cửu Long ngày một tăng. Đây là một tín hiệu đáng mừng đối với ngành du lịch. Tuy nhiên, tình trạng các phương tiện giao thông thủy thiếu độ an toàn, khách du lịch không mặc áo phao… vẫn phổ biến tại khắp các địa phương...

Áo phao-người mặc, người không

Tại bến Ninh Kiều, TP Cần Thơ, ngày nào cũng vậy có tới cả vài chục chiếc ghe, tàu neo đậu thường trực để đón khách có nhu cầu đi tham quan trên sông nước. Chủ của các tàu, ghe phần lớn là những người dân tham gia hoạt động du lịch tự phát để kiếm sống. Trong số đó, có phương tiện không đăng ký, đăng kiểm, người điều khiển lại chưa có bằng, chứng chỉ chuyên môn. Trong khi đó, khi đi tham quan, du lịch trên sông nước hầu hết du khách kể cả người nước ngoài đều không thích mặc áo phao.

Chị Lê Hoàng Yến, khách du lịch đến từ quận Hai Bà Trưng, Hà Nội cho biết: Mặc áo phao vừa nóng, vừa vướng víu trong người. Mình đi du lịch thì phải thoải mái chứ, hơn nữa chẳng có quy định nào bắt buộc, dại gì phải mặc... cho khổ. Như phụ họa với khách, chủ tàu cho biết thêm: Gần đây các cơ quan chức năng kiểm tra gắt gao, đặc biệt là đối áo phao trên tàu, nếu không có họ không cho xuất bến. Mua để đấy cho vui, chứ khách du lịch họ đâu chịu mặc, mình cũng không bắt ép được họ. Với lại nếu ép họ mặc, ngộ nhỡ họ bỏ đi thuê tàu khác thì khác nào mình tự đập liêu cơm nhà mình.

Thượng tá Lê Thanh Chiến, Trưởng phòng Cảnh sát giao thông đường thủy, Công an Tp Cần Thơ khẳng định: Thời gian qua, lực lượng chức năng thường xuyên tổ chức tuần tra, kiểm soát và kiên quyết xử lý các hành vi vi phạm, như: Không đăng ký, đăng kiểm, không bằng lái, chứng chỉ và không có áo phao... đối với các ghe, tàu chở khách. Tuy nhiên, tình trạng khách du lịch không mặc áo phao thì không thể xử lý họ cũng như chủ phương tiện khi trên tàu trang bị áo phao mà khách không mặc cả, vì không có quy định nào về điều này. Hiện nay trên địa bàn tỉnh có 245 phương tiện đường thủy đăng ký kinh doanh chở khách tại các bến tàu du lịch. Thế nhưng, qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện tới 82 trường hợp vi phạm các quy định về an toàn giao thông thủy. Các tàu du lịch đều có trang bị áo phao, nhưng gần 100% hành khách không mặc.

Tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn

Còn nhớ, vụ xà lan và tàu du lịch đâm nhau tại chợ nổi Cái Răng ngày 21-3- 2009 vừa qua làm hai du khách bị thiệt mạng và rạng sáng 31-7-2009, vụ tai nạn giao thông thủy ở khu vực chợ nổi Cái Răng, TP Cần Thơ, một lần nữa gióng lên hồi chuông báo động về an toàn giao thông thủy ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long.

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết: Tình trạng các phương tiện giao thông đường thủy “5 không” (không đăng ký, không đăng kiểm, không chứng chỉ chuyên môn, không bằng cấp, không đủ các điều kiện an toàn đối với phương tiện và bến bãi) vẫn hoạt động diễn ra khá phổ biến tại các tỉnh trong vùng. Hiện nay, số phương tiện giao thông thủy bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật, đăng ký đăng kiểm đầy đủ chỉ chiếm hơn 56%.

Theo con số thống kê chưa đầy đủ chỉ tính riêng tỉnh Vĩnh Long có tổng cộng khoảng 37.000 phương tiện thủy, trong đó có 23.000 chiếc thuộc diện phải đăng ký quản lý nhưng đến nay chỉ có khoảng 60% phương tiện thực hiện việc đăng ký. Tại TP Cần Thơ hiện có 65.991 phương tiện giao thông thủy các loại nhưng mới có gần 20.000 chiếc đăng ký. Ở Cà Mau con số phương tiện đăng ký chỉ ở mức “khiêm tốn” đạt khoảng 10.000 trong tổng số 100.000 phương tiện giao thông thủy. Thêm vào đó, hiện nay phần lớn người điều khiển phương tiện giao thông thủy ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long không có bằng cấp, chứng chỉ theo quy định. Ví dụ, khoảng 10% người điều khiển phương tiện giao thông đường thủy ở Vĩnh Long có bằng cấp, Cà Mau còn khoảng 80.000 người điều khiển phương tiện thủy chưa qua đào tạo về chuyên môn.

Thiết nghĩ, trong thời gian tới nếu chính quyền các địa phương trong khu vực cần phải có biện pháp chấn chỉnh, tăng cường công tác quản lý đối với các phương tiện giao thông thủy thì mới giảm nguy cơ mất an toàn trên tuyến sông nước. Chúng tôi cho rằng, nếu chỉ quy định đối với các phương tiện giao thông thủy chở khách phải trang bị áo phao, người điều khiến phương tiện phải có chứng chỉ hoặc bằng lái, mà thiếu đi công tác tuyên truyền, vận động hành khách sử dụng áo phao thì hiệu quả của nó cũng không cao. Nguy cơ mất toàn đối với hành khách khi đi tham quan, du lịch vùng sông nước Cửu Long vẫn còn hiện hữu.

NGUYỄN KIỂM