* Bài 1: Ngàn lẻ cách gian lận thuế
* Bài 2: Gian nan đòi nợ thuế
Chuyển từ cơ chế quản lý sang hỗ trợ, phục vụ đối tượng nộp thuế
TP Hồ Chí Minh là địa phương dẫn đầu cả nước về thu ngân sách và đóng góp 1/3 vào tổng thu ngân sách của cả nước. Thành phố đã có nhiều giải pháp, cách làm hiệu quả, đúng hướng trong thu thuế và xử lý các vấn đề tồn tại như nợ đọng thuế, gian lận thuế, trốn thuế… Một trong các giải pháp chính được ngành thuế TP Hồ Chí Minh tập trung triển khai là đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính thuế, chuyển từ cơ chế hỗ trợ sang cơ chế phục vụ cho đối tượng nộp thuế đã góp phần tạo được chuyển biến, đột phá trong thu thuế, giúp cho thành phố luôn hoàn thành chỉ tiêu kế hoạch thu ngân sách hằng năm do Trung ương giao.
Hiện nay, trên địa bàn TP Hồ Chí Minh có gần 160.000 doanh nghiệp, trong đó 98% trên tổng số doanh nghiệp đã đăng ký kê khai, nộp thuế điện tử. Đồng chí Lê Xuân Dương, Phó cục trưởng Cục Thuế TP Hồ Chí Minh, cho biết:
- Ngành thuế TP Hồ Chí Minh đã xác định trọng tâm của cải cách thủ tục hành chính thuế là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin thông qua kê khai thuế, nộp thuế qua mạng. Từ năm 2010 đến nay, Cục Thuế TP Hồ Chí Minh đã giao nhiệm vụ, chỉ tiêu cụ thể cho từng phòng chuyên môn, chi cục thuế trong việc theo dõi, đôn đốc, tuyên truyền để đối tượng nộp thuế tham gia kê khai, nộp thuế qua mạng. Nhờ đó đã tạo bước đột phá cơ bản, toàn diện trong công tác kê khai, nộp thuế qua mạng, tạo sự thuận lợi về nhiều mặt cho cả đối tượng nộp thuế và cơ quan thuế ở cơ sở.
Người nộp thuế tham gia kê khai, nộp thuế tại điểm thu thuế ở TP Hồ Chí Minh. Ảnh: Nguyễn Hoàng
Không chỉ ở TP Hồ Chí Minh mà tại tất cả các địa phương trong cả nước, ngành thuế đã tạo một bước chuyển đổi trong cải cách thủ tục hành chính là từ quản lý sang hỗ trợ, phục vụ. Điều này thể hiện ở việc cơ quan thuế luôn chủ động thực hiện các giải pháp, hình thức như: Gửi thư xin lỗi người nộp thuế khi chậm giải quyết thủ tục hành chính về thuế, gửi thư ngỏ đến người nộp thuế sau thanh tra, kiểm tra để nắm thông tin, đánh giá thái độ phục vụ của cán bộ thuế; tổ chức đối thoại với đối tượng nộp thuế, lập bàn hướng dẫn thủ tục thuế, quán triệt cán bộ ngành thuế không tạo thêm các thủ tục, hồ sơ ngoài quy định…gây nhiều khó khăn cho đối tượng nộp thuế; đầu tư cơ sở vật chất ở điểm thu thuế để tạo điều kiện thuận lợi, thân thiện cho người nộp thuế…
Hoàn thiện các văn bản pháp luật về thuế
Theo Tổng cục Thuế, việc thực hiện các giải pháp chống gian lận thuế phải bắt đầu từ việc rà soát, xem xét, xác định các nguyên nhân chủ yếu gây ra hiện tượng gian lận thuế, khắc phục ngay những vấn đề làm nảy sinh những nguyên nhân đó đồng thời phải nhận biết, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi gian lận thuế. Theo đó, các giải pháp cơ bản nhất mang tính nguyên tắc cần thực hiện để chống gian lận thuế là hoàn thiện chính sách thuế nói chung và các văn bản pháp luật về thuế nói riêng. Mục tiêu của giải pháp này là bảo đảm có được hệ thống thuế thống nhất, phù hợp, vừa đáp ứng yêu cầu về nguồn thu ngân sách, yêu cầu quản lý kinh tế của Nhà nước, vừa phù hợp với khả năng đóng góp của các chủ thể trong nền kinh tế, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh tăng trưởng, tăng thu nhập của dân cư. Đồng thời, hệ thống thuế phải đạt được các yêu cầu về công bằng, rõ ràng, minh bạch, tạo thuận lợi cho người nộp thuế. Nội dung này sẽ tác động trực tiếp làm giảm các áp lực về gánh nặng thuế để dẫn đến hành vi gian lận thuế, đồng thời ngăn chặn các cơ hội hay khả năng có thể gian lận thuế của người nộp thuế, giảm chi phí quản lý, chi phí tuân thủ, từ đó góp phần nâng cao mức độ tuân thủ pháp luật, hạn chế hành vi gian lận trong tuân thủ pháp luật thuế của người nộp thuế.
Để góp phần hoàn thiện các văn bản pháp luật về thuế, Bộ Tài chính đã xây dựng dự thảo để Chính phủ trình Quốc hội thông qua Luật Sửa đổi bổ sung các luật thuế có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2016. Luật này sửa đổi, bổ sung các chính sách liên quan đến thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt và Luật Quản lý thuế. Trong đó có bổ sung quy định đối với hàng hóa nhập khẩu, hàng hóa sản xuất trong nước là giá do cơ sở nhập khẩu, cơ sở sản xuất bán ra nhưng không được thấp hơn tỷ lệ phần trăm (%) so với giá bán bình quân của bên bán hàng là đơn vị trực tiếp sản xuất hoặc nhập khẩu. Người nộp thuế chậm nộp tiền thuế so với hạn quy định, thời hạn gia hạn nộp thuế, thời hạn ghi trong thông báo của cơ quan quản lý thuế, thời hạn trong quyết định xử lý của cơ quan quản lý thuế thì phải nộp đủ tiền thuế và tiền chậm nộp theo mức 0,03%/ngày tính trên số tiền chậm nộp. Đồng thời, chưa thực hiện biện pháp cưỡng chế thuế đối với trường hợp người nộp thuế được cơ quan quản lý thuế cho phép nộp dần tiền nợ thuế trong hạn không quá 12 tháng kể từ ngày bắt đầu của thời hạn cưỡng chế thuế.
Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra
Một trong các giải pháp đầu tiên mà Tổng cục Thuế, cũng như nhiều cục thuế đưa ra tại hội nghị trực tuyến về thực hiện nhiệm vụ thu ngân sách với 13 địa phương có điều tiết ngân sách về Trung ương mới đây, đó là đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra thuế, phấn đấu đạt mức tối thiểu 18% trên số doanh nghiệp đang hoạt động thuộc địa bàn quản lý thuế.
Tổng cục Thuế cũng yêu cầu cục thuế các địa phương tăng cường kiểm tra, thanh tra các chuyên đề chuyên sâu đối với các doanh nghiệp thuộc các ngành, lĩnh vực có tiềm ẩn rủi ro về trốn thuế, gian lận thuế cao, giao dịch liên kết, chuyển giá. Ngăn chặn các hành vi sử dụng hóa đơn bất hợp pháp nhằm trốn thuế. Đảm bảo công tác thanh tra, kiểm tra từ khâu phân tích rủi ro đến khi ban hành quyết định xử lý vi phạm. Việc thanh tra, kiểm tra phải thực hiện đúng quy trình, nhanh gọn để nâng cao số lượng, chất lượng các cuộc thanh tra, kiểm tra. Tổ chức thu đầy đủ, kịp thời các khoản thu phát sinh, các khoản phải thu theo kết quả thanh tra, kiểm tra vào ngân sách.
Bên cạnh các giải pháp thanh tra, kiểm tra, cưỡng chế nợ thuế, Tổng cục Thuế cũng yêu cầu các cục thuế tổ chức thực hiện nghiêm túc các kết luận của cơ quan Kiểm toán Nhà nước, Thanh tra Chính phủ; xử lý dứt điểm các vi phạm, tồn tại đã được cơ quan kiểm toán, thanh tra phát hiện, kiến nghị. Truy thu đầy đủ, kịp thời vào ngân sách Nhà nước đối với số tiền phát hiện qua thanh tra, kiểm tra theo kiến nghị của cơ quan Kiểm toán Nhà nước, kết luận của Thanh tra Chính phủ và thanh tra các cấp.
Một trong những giải pháp để thu đúng, thu đủ thuế theo Tổng cục Thuế là phối hợp với Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo các ngân hàng thương mại cung cấp đầy đủ thông tin tài khoản cho cơ quan thuế. "Cơ quan thuế có thể gửi thông báo về số nợ phải cưỡng chế của người nộp thuế đến Ngân hàng Nhà nước, khi các doanh nghiệp nợ thuế phát sinh dòng tiền tại bất kỳ ngân hàng nào thì Ngân hàng Nhà nước có thể chỉ đạo các ngân hàng tự động trích tiền để nộp vào ngân sách Nhà nước đến khi hết nợ"-Tổng cục Thuế đề nghị.
PHÚ THỌ - TRUNG KIÊN