Hội thảo khoa học quốc tế về phát triển nguồn nhân lực văn hóa

Hội thảo quy tụ các nhà quản lý, nhà khoa học, chuyên gia và đại diện doanh nghiệp trong nước và quốc tế. Đây là diễn đàn học thuật và thực tiễn để các bên cùng nhìn lại kết quả hợp tác thời gian qua, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp thúc đẩy mô hình hợp tác ba bên trong đào tạo nhân lực văn hóa.

Quang cảnh hội thảo.

Hội thảo nhận được tổng cộng 187 bài tham luận, trong đó có nhiều tham luận của học giả nước ngoài. Hội thảo tập trung trao đổi ba nhóm vấn đề chính:

Thứ nhất, mô hình và cơ chế phối hợp giữa Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp. Các đại biểu làm rõ cơ sở lý luận, khung thể chế và các mô hình vận hành của quan hệ hợp tác ba bên: Hoàn thiện chính sách, tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý trong liên kết đào tạo; cơ chế đặt hàng đào tạo và sử dụng nhân lực; quyền tự chủ và trách nhiệm giải trình của cơ sở giáo dục đại học. Từ mô hình “vòng xoắn ba” (Triple Helix) và kinh nghiệm quốc tế, Hội thảo hướng tới làm rõ vai trò kiến tạo của Nhà nước, vai trò của chính quyền địa phương và các tổ chức trung gian, cũng như cách để doanh nghiệp, kể cả doanh nghiệp vừa và nhỏ, tham gia từ khâu xây dựng chuẩn đầu ra đến đánh giá chất lượng đào tạo. Mục tiêu là chuyển hợp tác từ quan hệ tự phát sang mô hình liên kết ổn định, có thể nhân rộng.

GS, TS Ma Si Wei, Phó viện trưởng Học viện Máy tính, Đại học Bắc Kinh (Trung Quốc) trình bày tham luận.

Thứ hai, đổi mới chương trình và phương thức đào tạo gắn với thực tiễn nghề nghiệp. Trục thảo luận này đặt người học và năng lực nghề nghiệp ở vị trí trung tâm, trong bối cảnh chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo. Các mô hình như học kỳ doanh nghiệp, đào tạo theo đơn đặt hàng, học tập qua dự án, thực hành tại di sản và thiết chế văn hóa, giảng dạy với sự tham gia của chuyên gia, nghệ nhân và nhà quản lý thực tiễn được xem xét cả về điều kiện triển khai lẫn hiệu quả. Phương thức đánh giá cũng cần dịch chuyển từ kiểm tra kiến thức sang đánh giá năng lực qua sản phẩm sáng tạo, hồ sơ dự án và quá trình thực hành. Việc cập nhật chương trình đồng thời phải giữ vững nền tảng tri thức nhân văn và chiều sâu văn hóa, tránh đồng nhất hiện đại hóa đào tạo với việc bổ sung đơn thuần các học phần kỹ thuật.

Thứ ba, xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nghiên cứu ứng dụng và khởi nghiệp trong lĩnh vực văn hóa. Hợp tác ba bên được nhìn nhận là điều kiện hình thành một hệ sinh thái sáng tạo, từ vườn ươm ý tưởng, chuyển giao tri thức đến hợp tác phát triển sản phẩm, dịch vụ văn hóa sáng tạo. Các hướng trao đổi nổi bật gồm số hóa di sản, phát triển sản phẩm du lịch văn hóa và truyền thông, xây dựng không gian đồng sáng tạo, liên kết giữa trường đại học với doanh nghiệp, địa phương, bảo tàng và cộng đồng. Đổi mới sáng tạo trong văn hóa không chỉ đo bằng số lượng sản phẩm thương mại, mà còn ở khả năng tạo sinh kế bền vững, nuôi dưỡng tài năng, bảo vệ quyền của chủ thể sáng tạo và tôn trọng giá trị di sản.

Trên cơ sở nội dung các tham luận, Hội thảo kỳ vọng hình thành các nhóm khuyến nghị có tính khả thi: Tăng cường cơ chế phối hợp và đặt hàng theo nhu cầu; phát triển chương trình đào tạo đồng thiết kế với đơn vị sử dụng lao động; mở rộng các dự án nghiên cứu, thực hành và đổi mới sáng tạo có sự tham gia của nhiều chủ thể; xây dựng cơ chế theo dõi, đánh giá và chia sẻ kết quả hợp tác. Việc tham khảo kinh nghiệm quốc tế được đặt trong điều kiện thể chế, văn hóa và nguồn lực của Việt Nam, tránh sao chép mô hình một cách cơ học.

Đại biểu thực hiện nghi thức thể hiện sự hợp tác giữa Trường Đại học Văn hóa Hà Nội với các doanh nghiệp.

Đối với Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, kết quả Hội thảo là nguồn tham chiếu khoa học và thực tiễn quan trọng để tiếp tục gắn kết đào tạo, nghiên cứu với nhu cầu xã hội; mở rộng hợp tác với các cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp và đối tác quốc tế.

Quan trọng hơn, Hội thảo góp phần tạo dựng một cách tiếp cận chung: Phát triển nguồn nhân lực văn hóa không chỉ là chuẩn bị đội ngũ cho thị trường lao động, mà còn là đầu tư cho năng lực sáng tạo, chất lượng đời sống văn hóa và tương lai phát triển bền vững của đất nước. Đó cũng là cách nhà trường góp phần đáp ứng yêu cầu phát triển văn hóa, con người Việt Nam và công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên mới.