Trường Sĩ quan Thông tin đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng "nhà trường thông minh"

Phóng viên (PV): Thưa đồng chí, Trường Sĩ quan Thông tin xác định vị trí, vai trò của chuyển đổi số trong nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo và xây dựng "nhà trường thông minh" hiện nay như thế nào?

Đại tá, PGS, TS Lê Xuân Hùng: Chúng tôi xác định chuyển đổi số là một trong những đột phá chiến lược, là giải pháp xuyên suốt để đổi mới công tác giáo dục, đào tạo tại Trường Sĩ quan Thông tin; đồng thời là nền tảng để xây dựng "nhà trường thông minh", hiện đại góp phần nâng cao chất lượng đào tạo đội ngũ sĩ quan chỉ huy, tham mưu thông tin đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội hiện đại.

Trên cơ sở quán triệt các nghị quyết, chỉ thị của cấp trên, Nghị quyết của Đảng ủy Nhà trường về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, chúng tôi triển khai chuyển đổi số đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, gắn với xây dựng "nhà trường thông minh" giai đoạn 2026 - 2030. Trong đó, lấy chất lượng đào tạo làm mục tiêu, người học làm trung tâm, đội ngũ cán bộ, giảng viên làm lực lượng nòng cốt, hạ tầng số và dữ liệu số làm nền tảng.

Đại tá, PGS, TS Lê Xuân Hùng, Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Thông tin. Ảnh: XUÂN ĐỊNH

Quan điểm xuyên suốt của Nhà trường là chuyển đổi số phải tạo ra chuyển biến thực chất trong tất cả các hoạt động, từ giảng dạy, học tập cho đến từng quá trình quản lý, đào tạo. Qua đó góp phần phát triển năng lực chỉ huy, khả năng giải quyết vấn đề, năng lực tự học và tư duy sáng tạo của học viên, chứ không dừng lại ở việc đầu tư trang thiết bị hay xây dựng các phần mềm riêng lẻ.

PV: Nhà trường đang tập trung vào những khâu đột phá nào để chuyển đổi số thực sự đi vào công tác quản lý, điều hành, giảng dạy, học tập và nghiên cứu khoa học, thay vì chỉ dừng ở việc số hóa dữ liệu, thưa đồng chí?

Đại tá, PGS, TS Lê Xuân Hùng: Nhà trường tập trung vào ba khâu đột phá chủ yếu. Thứ nhất, tập trung xây dựng đồng bộ hạ tầng, xây dựng và chuẩn hóa dữ liệu dùng chung. Chúng tôi đẩy mạnh xây dựng hạ tầng số, đặc biệt là xây dựng và chuẩn hóa dữ liệu số dùng chung để phục vụ quản lý, điều hành, giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học. Trong đó ưu tiên chuẩn hóa, kết nối dữ liệu cho tất cả các hoạt động, của tất cả các ngành (chương trình đào tạo, học liệu, ngân hàng câu hỏi, kết quả học tập và quản lý học viên, hệ thống bảo đảm...).

Nhà trường chú trọng phát triển học liệu số, thư viện số, ứng dụng công nghệ mới trong nghiên cứu, giảng dạy và mô phỏng; đồng thời tăng cường kiểm tra, đánh giá dựa trên chuẩn đầu ra và dữ liệu học tập. Việc ứng dụng AI phải có mục tiêu, được kiểm soát, phù hợp với đặc thù giáo dục quân sự, bảo đảm an toàn thông tin và bí mật quân sự.

Trường Sĩ quan Thông tin tổ chức Hội thảo khoa học về sư phạm thông minh. Ảnh: XUÂN ĐỊNH

Thứ hai, đổi mới cách thức quản trị trên cơ sở nền tảng số. Chúng tôi xác định hiệu quả chuyển đổi số phải được đánh giá bằng chất lượng quản trị, chất lượng giờ giảng, kết quả học tập và năng lực thực hiện nhiệm vụ của học viên, không lấy số lượng thiết bị, phần mềm hay dữ liệu được số hóa làm thước đo duy nhất. Mục tiêu là nâng cao chất lượng điều hành, bảo đảm thông tin chính xác, kịp thời. Đối với lãnh đạo, chỉ huy, quản lý hỗ trợ ra quyết định dựa trên cơ sở dữ liệu, số liệu thực tế. Đối với giảng viên, hoạt động giảng dạy dựa trên dữ liệu, số liệu, kết quả học tập của học viên để điều chỉnh, thay đổi nội dung, phương pháp.

Thứ ba, đổi mới phương pháp giảng dạy và học tập trên nền tảng số. Với nền tảng số đã triển khai, phương pháp giảng dạy, học tập sẽ phải chuyển từ truyền thụ kiến thức một chiều sang tổ chức hoạt động học tập tích cực, phát huy tính chủ động, khả năng thực hành, tư duy độc lập và năng lực vận dụng kiến thức của người học. Hiện nay, Nhà trường triển khai thí điểm các mô hình “Sư phạm thông minh”, “Lớp học thông minh”, “Giảng viên số”, “Học viên số”; tăng cường sử dụng hệ thống quản lý học tập (LMS), học liệu số, trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ mô phỏng vào quá trình đào tạo.

PV: Với đặc thù là cơ sở đào tạo sĩ quan thông tin, nhà trường có những lợi thế gì trong xây dựng môi trường giáo dục số và phát triển các mô hình, nền tảng phục vụ đào tạo, thưa đồng chí?

Đại tá, PGS, TS Lê Xuân Hùng: Trường Sĩ quan Thông tin có lợi thế từ truyền thống đào tạo, nghiên cứu khoa học và kinh nghiệm ứng dụng công nghệ thông tin, điện tử - viễn thông; đồng thời có đội ngũ cán bộ, giảng viên được đào tạo chuyên môn phù hợp với yêu cầu phát triển môi trường giáo dục số. Đây là nền tảng thuận lợi để Nhà trường chủ động tiếp cận, nghiên cứu, ứng dụng và từng bước làm chủ các công nghệ phục vụ đổi mới giáo dục, đào tạo.

Thời gian qua, Nhà trường đã chú trọng phát triển hạ tầng công nghệ thông tin, hệ thống phần mềm quản lý, điều hành, các nền tảng phục vụ đào tạo và hoạt động nghiên cứu khoa học; tổ chức bồi dưỡng kỹ năng số cho cán bộ, giảng viên, nhân viên, học viên, chiến sĩ. Việc xây dựng "nhà trường thông minh" được triển khai theo hướng đồng bộ giữa hạ tầng kỹ thuật, nền tảng số, dữ liệu, học liệu và phương pháp tổ chức dạy học.

Thi trắc nghiệm trên máy tính. Ảnh: XUÂN ĐỊNH

Với đặc thù đào tạo sĩ quan chỉ huy, tham mưu thông tin, Nhà trường có điều kiện gắn ứng dụng công nghệ số với các tình huống chuyên môn, thực hành, mô phỏng và giải quyết vấn đề trong môi trường đào tạo quân sự. Qua đó, học viên không chỉ tiếp thu kiến thức mà còn từng bước phát triển tư duy hệ thống, khả năng khai thác công nghệ, tổ chức chỉ huy và xử trí tình huống theo chức trách được giao.

Tuy nhiên, lợi thế về chuyên môn chỉ phát huy đầy đủ khi được chuyển hóa thành chất lượng đào tạo, chính là chuẩn đầu ra của người học. Vì vậy, chúng tôi chú trọng lựa chọn công nghệ phù hợp, phát triển các nền tảng dùng chung, tăng cường liên kết giữa cơ quan, khoa giáo viên và đơn vị quản lý học viên, bảo đảm công nghệ phục vụ trực tiếp mục tiêu giáo dục, đào tạo.

PV: Để xây dựng "nhà trường thông minh", yếu tố con người, nhất là năng lực số của đội ngũ cán bộ, giảng viên và học viên, có ý nghĩa như thế nào và Nhà trường đang có những giải pháp gì để đội ngũ này thích ứng với yêu cầu mới, thưa đồng chí?

Đại tá, PGS, TS Lê Xuân Hùng: Chúng tôi xác định, con người là yếu tố quyết định thành công của chuyển đổi số và xây dựng "nhà trường thông minh", trong đó người học là trung tâm, đội ngũ cán bộ, giảng viên làm lực lượng nòng cốt. Hạ tầng hiện đại, phần mềm tiên tiến hay dữ liệu đầy đủ chỉ phát huy hiệu quả khi cán bộ quản lý biết khai thác phục vụ điều hành, giảng viên biết tổ chức dạy học trên nền tảng số và học viên có năng lực tự học, tự nghiên cứu, sử dụng công nghệ đúng mục đích.

Nhận thức rõ điều đó, Nhà trường tập trung nâng cao nhận thức, trách nhiệm và năng lực số cho các đối tượng; tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng khai thác nền tảng số, thiết kế học liệu số, ứng dụng AI trong biên soạn bài giảng và tổ chức dạy học. Đồng thời, từng bước xây dựng khung năng lực giảng viên số, tiêu chí đánh giá học viên số, gắn bồi dưỡng với yêu cầu nhiệm vụ và kết quả thực hiện ở từng cơ quan, khoa, đơn vị.

Giảng viên Khoa Vô tuyến điện hướng dẫn học viên thực hành bằng phần mềm mô phỏng. Ảnh: XUÂN ĐỊNH

Đối với giảng viên, yêu cầu đặt ra không chỉ là sử dụng thành thạo công nghệ, mà phải đổi mới tư duy sư phạm, biết thiết kế hoạt động học tập, hướng dẫn người học khai thác học liệu và đánh giá năng lực thực chất. Đối với học viên, Nhà trường chú trọng hình thành phương pháp tự học, kỹ năng tìm kiếm, xử lý thông tin, tư duy phản biện, ý thức tự giác và trách nhiệm trong môi trường số.

Cùng với đó, Nhà trường phát huy vai trò nêu gương của cán bộ chủ trì, tăng cường kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện; khuyến khích đổi mới, chia sẻ kinh nghiệm và nhân rộng những cách làm hiệu quả. Quá trình ứng dụng công nghệ phải đi đôi với giữ vững kỷ luật, bảo vệ dữ liệu, bảo đảm an toàn thông tin và bí mật quân sự. Đây là yêu cầu xuyên suốt, không thể tách rời trong xây dựng đội ngũ đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số.

PV: Trong thời gian tới, đồng chí kỳ vọng những chuyển biến nổi bật nào từ chuyển đổi số và xây dựng "nhà trường thông minh", qua đó góp phần đào tạo những sĩ quan thông tin đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới?

Đại tá, PGS, TS Lê Xuân Hùng: Chúng tôi kỳ vọng chuyển đổi số sẽ tạo ra những chuyển biến đồng bộ, thực chất trên ba phương diện: Quản trị nhà trường, phương pháp giảng dạy và chất lượng giáo dục, đào tạo được thể hiện qua năng lực của người học sau khi tốt nghiệp ra trường.

Trước hết, hoạt động quản lý, điều hành từng bước được thực hiện trên nền tảng số theo hướng liên thông, đồng bộ, chính xác, kịp thời; dữ liệu trở thành cơ sở quan trọng phục vụ chỉ huy, quản lý và nâng cao chất lượng ra quyết định.

Trong giáo dục, đào tạo, các mô hình “Sư phạm thông minh”, “Lớp học thông minh”, “Giảng viên số”, “Học viên số” sẽ từng bước được hoàn thiện, nhân rộng trên cơ sở tổng kết thực tiễn, đánh giá hiệu quả và bảo đảm các điều kiện cần thiết.

Đoàn công tác của UBND tỉnh Khánh Hòa tham quan Trung tâm Công nghệ thông tin và ngoại ngữ, Trường Sĩ quan Thông tin. Ảnh: VĨNH THÀNH

Quan trọng hơn, chúng tôi mong muốn tạo chuyển biến rõ nét về chất lượng người học: Học viên có năng lực tự học, tự nghiên cứu tốt hơn; có tư duy độc lập, sáng tạo, khả năng thực hành, khai thác công nghệ và giải quyết vấn đề được nâng lên, đáp ứng tốt hơn yêu cầu tổ chức chỉ huy, tham mưu, bảo đảm thông tin liên lạc trong điều kiện tác chiến hiện đại.

Để đạt được mục tiêu đó, Nhà trường sẽ tiếp tục thực hiện nghiêm các nghị quyết, kế hoạch đã xác định; triển khai thí điểm có trọng tâm, sơ kết, rút kinh nghiệm, chuẩn hóa tiêu chí trước khi nhân rộng; kết hợp chặt chẽ giữa đầu tư công nghệ, phát triển nguồn nhân lực, đổi mới phương pháp giáo dục và bảo đảm an toàn thông tin.

Chúng tôi xác định xây dựng "nhà trường thông minh" là quá trình lâu dài, đòi hỏi quyết tâm chính trị cao, cách làm khoa học và sự tham gia đồng bộ của các cơ quan, khoa, đơn vị. Với truyền thống 75 năm xây dựng, chiến đấu, phát triển và trưởng thành, Trường Sĩ quan Thông tin quyết tâm phát huy nội lực, đẩy mạnh đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, xây dựng "nhà trường thông minh", hiện đại, góp phần đào tạo đội ngũ sĩ quan thông tin có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn cao, năng lực làm chủ công nghệ và sẵn sàng hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

PV: Trân trọng cảm ơn đồng chí!