Trường THCS Thanh Sơn được tách ra từ Trường Bạch Đằng xã Thanh Thủy; năm 1967 chuyển về xã Thanh Sơn – nơi trung tâm vải thiều, có cây vải Tổ của Việt Nam. Thấm thoát đến nay trường đã bước vào tuổi 51. Hơn nửa thế kỷ xây dựng, phát triển, trưởng thành, nhà trường đã trải qua biết bao khó khăn, gian khổ, vươn lên từ nội lực và tự khẳng định mình trong thời đại hội nhập, phát triển.

Năm học đầu tiên, trường có 3 lớp (Lớp 5, lớp 6 và lớp 7), mỗi lớp cũng chỉ khoảng 10 học sinh. Vị trí nhà trường hôm nay vốn là vùng ngập úng, nên những ngày đầu, biết bao công sức của các thế hệ thầy trò đã gánh đất san nền, đào ao vượt thổ dựng lên ngôi trường tranh tre, nứa lá, vách đất để trú nắng mưa mà học tập. Những năm miền Bắc bị chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ (1964 -1973) là những năm gian khổ nhất cũng là những năm tháng đầy ắp nghĩa thầy - tình bạn vượt khó vươn lên. Đã có lần trường bị trúng bom Mỹ, cháy sập, thầy trò lại phải vất vả dựng tạm trường lớp để học tập. Với những thế hệ học sinh đầu tiên này, nhiều người đến nay vẫn không quên hình ảnh thầy giáo Nguyễn Long Nhiêm, Hiệu trưởng đầu tiên của nhà trường đến các thầy Đỗ Xuân Bạt, Nguyễn Thanh Như… vừa lên lớp, vừa tận tay bện mũ rơm cho từng học sinh. Mỗi khi có tiếng kẻng báo động, các thầy lại lùa học sinh xuống hầm trú ẩn, còn mình ngồi che trên các cửa hầm, lấy thân mình bảo vệ cho học sinh. Ai đã từng chứng kiến những ngày đó mới thấy tự hào về những ngày tháng phấn đấu, hiểu hết được giá trị của nghĩa thầy, tình bạn trong gian khó và cảm nhận sâu sắc, kỳ diệu trong bước đường đi lên của nhà trường. Cũng những năm tháng ấy, rất nhiều học sinh nhà trường đã xếp bút nghiêng, viết đơn tình nguyện lên đường nhập ngũ bảo vệ Tổ quốc.

Khuôn viên Trường THCS Thanh Sơn nhìn từ trên cao.

Trường luôn đi đầu trong việc áp dụng khoa học công nghệ vào từng tiết học.

Thầy giáo Lê Văn Dương bồi hồi nhớ lại: Bản thân tôi cũng là một trong số đó, tôi từng là lớp học sinh những năm đầu tiên của nhà trường (khóa 1969-1972). Ngày đó, mặc dù là trường cấp 2, nhưng có nhiều học sinh đã 17, 18 tuổi. Hôm trước còn ngồi ghế nhà trường, hôm sau đã tập trung trên sân vận động huyện nhập ngũ trong tiễn đưa nghẹn ngào xúc động. Bản thân tôi, khi chiến tranh Biên giới phía Bắc nổ ra, vừa tốt nghiệp trường sư phạm về nhận dạy môn Địa lý ở nhà trường cũng theo chân các thế hệ thầy trò trước, viết đơn tình nguyện lên đường nhập ngũ. Kết thúc chiến tranh, tôi lại quay về trường tiếp tục dìu dắt các em học sinh cho đến nay.

Những năm tiếp theo, dù vẫn còn muôn vàn khó khăn, nhưng thầy và trò nhà trường luôn tâm niệm một điều: Dù khó khăn gian khổ đến đâu cũng phải quyết tâm dạy thật tốt và học thật tốt. Chất lượng giáo dục toàn diện vừa có ý nghĩa quyết định đến sự phát triển của nhà trường vừa đảm bảo mục tiêu giáo dục và chiến lược phát triển nguồn nhân lực của đất nước. Chính vì thế nhà trường luôn coi trọng việc xây dựng kỷ cương nền nếp dạy và học, coi việc nâng cao chất lượng giáo dục là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong quá trình chỉ đạo, thực hiện. Trong những năm qua nhà trường không ngừng bồi dưỡng, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ giáo viên, nhân viên cả về chuyên môn nghiệp vụ và phẩm chất đạo đức. Đội ngũ cán bộ quản lý năng động, sáng tạo, tư tưởng chính trị vững vàng là yếu tố quyết định đến chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh. Được sự quan tâm tạo điều kiện của Chi bộ Đảng và Ban Giám hiệu, các thế hệ thầy giáo cô giáo luôn lấy việc tự học, tự bồi dưỡng về trình độ, chuyên môn nghiệp vụ để vươn lên tự khẳng định mình và giảng dạy thực sự có chất lượng.

 Tham quan học tập tại phòng truyền thống của nhà trường.
 
Các thầy cô giáo, học sinh nhận tin vui trường được công nhận “Đạt chuẩn Quốc gia”.
Nhà báo Nguyễn Minh Trường (học sinh cũ) tặng nhà trường bức ảnh: “Quảng trường Ba Đình ngày hội lớn”.  

Cũng thật may cho Trường THCS Thanh Sơn, đó là ít có chính quyền địa phương nào có được sự quan tâm, đầu tư cho giáo dục nhiều như nơi đây. Qua nhiều lần dịch chuyển, nhà trường hiện có vị trí rất đẹp, đúng trung tâm của xã.  Chính quyền địa phương cùng với ngành giáo dục và sự cố giắng của nhà trường đã xây dựng được một cơ ngơi to đẹp, khang trang, hiện đại với hệ thống phòng học, phòng thực hành rộng rãi; các phòng chức năng, phòng công vụ đều được hiện đại hóa.

Ông Đoàn Đình Goòng, Phó bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Thanh Sơn cho biết: Không chỉ tạo điều kiện cho nhà trường xây dựng cơ sở hạ tầng, chính quyền địa phương còn luôn cùng với ban giám hiệu nhà trường theo sát từng em học sinh. Em nào có năng khiếu thì tạo điều kiện bồi dưỡng; em nào có hoàn cảnh khó khăn thì cử các đoàn thể đỡ đầu, tài trợ...; kết hợp với công tác tuyên truyền để từ cán bộ đến người dân luôn ý thức được rằng: Lấy việc dạy chữ, dạy người, dạy nghề làm trọng tâm. Đảm bảo mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực có đạo đức, tư cách, biết sống vì cộng đồng, có trí tuệ, có năng lực, sáng tạo, có sức khỏe để góp phần xây dựng đất nước hiện đại và hội nhập toàn cầu.

Qua hơn 50 năm xây dựng, phấn đấu và trưởng thành, đến nay Trường THCS Thanh Sơn đã tự hào với đội ngũ giáo viên có chuyên môn vững vàng, tỷ lệ đạt chuẩn 100%, trên chuẩn 86,3%. Tất cả cán bộ, giáo viên, công nhân viên trong trường đều hết lòng vì học sinh thân yêu. Nhiều năm liền gần đây, nhà trường đều đạt được những kết quả tốt trong công tác dạy học và các phong trào thi đua. Tỷ lệ học sinh tốt nghiệp hàng năm trung bình đạt 99-100%, tỷ lệ học sinh đỗ vào trường THPT luôn đạt vị thế cao trong huyện. Đặc biệt năm học 2014 – 2015 xếp thứ 4/26 trường trong huyện.

Kết quả thi học sinh giỏi huyện năm học 2015- 2016: Trường có 20 học sinh đạt giải, trong đó có 2 giải Nhì, 4 giải Ba, 14 giải Khuyến khích. Không chỉ trong học tập mà trong các hoạt động thể dục- thể thao, văn nghệ và các cuộc thi khác trường cũng luôn đạt kết quả cao. Đặc biệt đội tuyển Điền kinh nhiều năm liền xếp thứ hạng cao trong huyện và tỉnh: Năm học 2013 – 2014, 2014 – 2015 đội tuyển Điền kinh xếp thứ 1/26 trường trong huyện. Năm học 2012 – 2013 có 2 học sinh đạt giải khuyến khích cấp Quốc gia cuộc thi “Vận dụng kiến thức liên môn vào giải quyết các vấn đề thực tiễn”. Trong các cuộc thi “Dạy học theo chủ đề tích hợp” của giáo viên, trường cũng luôn có giáo viên tham gia và đạt thành tích cao (Năm học 2013 – 2014, 2015 – 2016 đều đạt giải A cấp huyện).

Tự hào về truyền thống của nhà trường, cô giáo Phạm Thị Thanh Vân, Hiệu trưởng Trường THCS Thanh Sơn  khẳng định: Phát huy truyền thống hơn 50 năm xây dựng và trưởng thành mà các thế hệ thầy và trò nhà trường đã đạt được,; thầy trò hôm nay quyết tâm phấn đấu vươn lên, lập thành tích cao hơn nữa để xứng đáng với bề dày truyền thống của nhà trường.

Bài, ảnh: MINH TRƯỜNG - SƠN HẢI