"Ok rồi!". Sau câu nói đầy hứng khởi như vậy, bạn kể lại rằng, nếu như vài cái Tết trước đây, hai vợ chồng luôn miệng nhắc nhở hai con trai không được suốt ngày "dán mắt" vào hết ti vi lại màn hình điện thoại thông minh, thì cái Tết này, hai cu cậu đã biết nghe lời bố mẹ. Sáng mồng Ba Tết, cậu học sinh lớp 9 bất ngờ nói với bố: "Bố ơi, sao năm nay bố không đưa con ra thăm nghĩa trang liệt sĩ quê mình nhỉ?". Bạn tôi giả vờ hỏi lại: "Ra nghĩa trang liệt sĩ làm gì hả con?". Cậu lớn bảo: "Để thắp hương tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ quê mình. Bố từng nói với con rằng, dù cả họ nội ngoại nhà ta không có ai là liệt sĩ nằm tại nghĩa trang quê nhà, nhưng bố con mình vẫn nên vào nghĩa trang viếng các cụ, các bác, các chú đã anh dũng hy sinh vì Tổ quốc cho thế hệ con cháu hôm nay được sống trong hòa bình, độc lập, tự do".

 Từ sáng sớm mồng 1 Tết Nguyên đán Bính Ngọ, dưới tiết trời mưa nhẹ, khá đông du khách đã tìm về Khu di tích lịch sử Ngã ba Đồng Lộc dâng hương, hoa tri ân các anh hùng, liệt sĩ. Ảnh: baohatinh.vn

Nghe con nói thế, bạn tôi vui như mở cờ trong bụng. Vui vì cậu con trai lớp 9 ít nhiều trưởng thành về nhận thức, trách nhiệm với những người đã khuất. Vui vì cháu nói những điều ân nghĩa, thiện lành trong những ngày đầu năm mới. Nếu như những cái Tết trước, bạn phải khéo léo động viên, thúc giục và trực tiếp đưa hai con cùng bố mẹ ra tảo mộ tổ tiên, dòng tộc, ông bà và vào nghĩa trang thắp hương tưởng niệm các liệt sĩ, thì Tết này, cậu con trai lớn đã tự nhắc mình nên làm một việc ý nghĩa trong dịp Tết.

Bạn tôi là một công chức bình thường. Vợ bạn là tiểu thương ở phố xá. Điều kiện kinh tế không khá giả, nhưng vợ chồng bạn luôn có ý thức giữ gìn nền nếp gia phong, giáo dục con cái trọng đạo lý, nghĩa tình của ông cha. Năm nào về quê ăn Tết, ngoài việc đưa cả gia đình đến thăm hỏi, chúc Tết những người thân thích trong dòng tộc và hai bên nội ngoại, bạn không bao giờ quên đưa hai con đi tảo mộ tổ tiên, ông bà rồi vào nghĩa trang thắp hương tưởng nhớ các bác bộ đội, dân công của xã đã hy sinh trong sự nghiệp giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc. Mỗi lần vào nghĩa trang liệt sĩ, bạn khéo léo nhắc hai con của mình rằng, máu đào của hơn 200 liệt sĩ quê nhà đã thấm vào từng gốc cây, ngọn cỏ để người dân quê mình có được cuộc sống hòa bình hôm nay. Vì thế, cùng với thắp hương tưởng nhớ tổ tiên, ông bà, đến thăm viếng nghĩa trang liệt sĩ quê nhà không chỉ là tình cảm, đạo lý mà còn là bổn phận, trách nhiệm của con cháu.

Giáo dục truyền thống, đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" không phải những điều gì to tát, trừu tượng, mà đôi khi chỉ là những việc làm gần gũi, thiết thực, bình dị, phù hợp với từng đối tượng, hoàn cảnh cụ thể. Câu chuyện từ gia đình người bạn nêu trên thật đáng trân trọng, khuyến khích bởi trong bối cảnh xã hội hiện nay, thế hệ trẻ rất dễ sa đà vào mạng xã hội, say sưa với cuộc sống ảo trong "thế giới phẳng" mà có thể sao nhãng, thờ ơ, thậm chí lãng quên những việc làm ân nghĩa đối với lịch sử, cha ông. Bởi vậy, việc giáo dục, bồi đắp, trao truyền đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" không chỉ là trách nhiệm chính trị, đạo lý văn hóa của các cấp ủy, chính quyền, nhà trường và đoàn thể xã hội mà còn phải trở thành nhu cầu tự nhiên, thiết yếu từ trong mạch sống của mỗi gia đình và các bậc phụ huynh. Chỉ có như vậy, mạch nguồn lịch sử dân tộc và truyền thống tốt đẹp của cha ông mới tuôn chảy mãi trong huyết quản của thế hệ trẻ.