Giáo dục song ngữ dựa trên tiếng mẹ đẻ là chủ đề chính của Hội thảo “Nâng cao chất lượng giáo dục cho trẻ em dân tộc thiểu số thông qua phát triển ngôn ngữ” do Viện Khoa học giáo dục Việt Nam (VNIES), Aide et Action Việt Nam (AEA) và Viện Tư vấn phát triển kinh tế xã hội nông thôn và miền núi (CISDOMA) đồng tổ chức sáng 19-12, tại Hà Nội.
Hội thảo là một hoạt động trong khuôn khổ Dự án “Nâng cao chất lượng chăm sóc và giáo dục cho trẻ em dân tộc thiểu số và khó khăn ở huyện Tam Đường, tỉnh Lai Châu” được triển khai trong 3 năm (2016-2018), do Liên minh châu Âu tài trợ. Hơn 18 tháng qua, dự án được triển khai tại ba xã Tả Lèng, Nùng Nàng, Khun Há của huyện Tam Đường, tỉnh Lai Châu đã thí điểm áp dụng phương pháp giảng dạy lấy học sinh làm trung tâm và giáo dục dựa trên tiếng mẹ đẻ, nhằm thúc đẩy sự tham gia tích cực của phụ huynh và của trẻ vào hoạt động giáo dục, thông qua một loạt các hoạt động như hưởng ứng Tuần lễ Giáo dục toàn cầu, giờ sinh hoạt ngoại khóa tại trường và các cuộc sinh hoạt chi hội phụ huynh mở rộng hằng tháng. Thêm vào đó, dự án cũng đẩy mạnh công tác truyền thông vận động đối với các nhà hoạch định chính sách tại cấp địa phương, quốc gia để chia sẻ và nhân rộng những thực hành tốt của dự án.
 |
| Toàn cảnh hội thảo. |
Áp dụng phương pháp giáo dục sử dụng hai ngôn ngữ là tiếng mẹ đẻ và tiếng Việt trong việc dạy và học tại trường, dự án đã xây dựng thí điểm bộ tài liệu giáo dục bổ trợ song ngữ bằng tiếng Việt và tiếng Mông. Tập tài liệu này gồm 55 câu chuyện ngắn đã được giáo viên địa phương của các trường mầm non và trường tiểu học ở huyện Tam Đường sáng tác và biên soạn. Những câu chuyện này thực sự phản ánh được cuộc sống hằng ngày của trẻ em Mông và cộng đồng người Mông tại Lai Châu và được lồng ghép vào trong chương trình sinh hoạt ngoài giờ lên lớp của trẻ với sự hỗ trợ điều hành của các thầy cô giáo có kỹ năng chuyên môn tốt về sử dụng phương pháp dạy học lấy trẻ làm trung tâm. “Tính ưu việt của phương pháp này là sử dụng hai ngôn ngữ trong giáo dục, trong đó tiếng mẹ đẻ là cơ sở và là nền tảng ban đầu giúp trẻ em vượt qua được rào cản ngôn ngữ, để có thể tiếp cận Tiếng Việt và kiến thức khoa học thuận lợi và dễ dàng hơn”, ông Hà Đức Đà, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu giáo dục dân tộc, VNIES phát biểu.
Với quan điểm “mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt” và “mỗi đứa trẻ đều có cơ hội được học bằng nhiều cách khác nhau,” phương pháp dạy học lấy trẻ làm trung tâm khuyến khích trẻ tham gia một cách chủ động vào quá trình học tập, khác hơn với trước đây học sinh thường bị động trong lớp và đều do giáo viên chỉ định. Phương pháp này được sử dụng trong quá trình dạy và học bằng cả tiếng mẹ đẻ và tiếng Việt, và được chứng minh là có hiệu quả trong việc cải thiện tỷ lệ chuyên cần và chất lượng học tập của trẻ em dân tộc thiểu số.
Tin, ảnh: BĂNG CHÂU