Khi hình ảnh năm chiếc chìa khóa đồng loạt bừng sáng trên màn hình LED, “Nghi thức Thanh Xuân chào năm học mới” chính thức được kích hoạt. Ít phút sau, các em học sinh trở về lớp theo dõi chương trình khai giảng trực tuyến rồi tỏa đến các phòng học, khu chức năng. Các hoạt động được kết nối thành một hành trình gồm 4 nhóm nội dung: Tư duy và công nghệ; ngôn ngữ; văn hóa, nghệ thuật; giao lưu quốc tế.

Các đại biểu thực hiện nghi thức Thanh Xuân chào năm học mới. 

Theo nhà giáo Nguyễn Thanh Huyền, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường THCS Thanh Xuân, việc rút gọn phần nghi lễ và tăng thời lượng trải nghiệm xuất phát từ mong muốn lấy học sinh làm trung tâm. “Nhà trường mong muốn lễ khai giảng không chỉ là một nghi thức đánh dấu thời điểm bắt đầu năm học mới mà phải thực sự là ngày hội của học sinh. Các em được trực tiếp tham gia, khám phá, vận dụng kiến thức và thể hiện khả năng sáng tạo. Đây cũng là cách nhà trường truyền đi thông điệp về một năm học chủ động, hiện đại, học đi đôi với hành”, nhà giáo Nguyễn Thanh Huyền chia sẻ.

Tại phòng STEM, Câu lạc bộ STEM và AI giới thiệu các mô hình khoa học, kỹ thuật, công nghệ do giáo viên và học sinh nhà trường nghiên cứu. Các em được quan sát sản phẩm vận hành, tìm hiểu nguyên lý, trực tiếp thao tác và trao đổi với những người thực hiện.

Những hoạt động này được kế thừa từ Ngày hội STEM thường niên của Trường THCS Thanh Xuân. STEM là phương pháp giáo dục tích hợp khoa học, công nghệ, kỹ thuật, nghệ thuật và toán học. Thay vì tiếp nhận kiến thức một chiều, học sinh phải cùng nhau đặt câu hỏi, xây dựng ý tưởng, thử nghiệm và tìm cách hoàn thiện sản phẩm. Qua đó, các em từng bước hình thành tư duy logic, kỹ năng làm việc nhóm, thuyết trình và giải quyết vấn đề.

 
Học sinh Trường THCS Thanh Xuân trải nghiệm các mô hình STEM, AI trong ngày khai giảng năm học mới. 

Trong các ngày hội trước đây, học sinh từng tham gia trình diễn khoa học, điều khiển robot, thực hiện thí nghiệm vật lý, thử sức với các trò chơi trí tuệ và giới thiệu nhiều sản phẩm ứng dụng. Năm nay, tinh thần ấy được đưa vào ngay ngày khai giảng, giúp các em bắt đầu năm học bằng sự tò mò và niềm hào hứng khám phá.

Em Đặng Thùy Anh, học sinh lớp 6A6 chia sẻ: “Em không chỉ được xem sản phẩm mà còn được trực tiếp thử nghiệm, tìm hiểu vì sao sản phẩm có thể hoạt động. Qua phần giới thiệu của các anh chị và thầy cô, em hiểu rằng để biến một ý tưởng thành sản phẩm cần vận dụng kiến thức của nhiều môn học, đồng thời phải kiên trì qua nhiều lần thử và điều chỉnh. Cách bắt đầu năm học này khiến em cảm thấy rất hào hứng”.

Song hành với STEM và AI là hoạt động “Tư duy để khám phá - Ngôn từ để cảm nhận”. Việc đặt tư duy khoa học bên cạnh khả năng cảm nhận và diễn đạt bằng ngôn ngữ giúp học sinh thấy được sự kết nối giữa các môn học, thay vì nhìn nhận từng lĩnh vực riêng biệt. Ở không gian “Thế giới sắc màu”, học sinh tự do thể hiện góc nhìn qua hội họa và trải nghiệm các hoạt động âm nhạc. Trong khi đó, khu vực “Thu Hà Nội” thu hút nhiều em tham gia ướp trà sen, làm bánh dẻo, tết châu chấu bằng lá cây. Những hoạt động gần gũi giúp các em tìm hiểu thêm về phong tục, ẩm thực và nét đẹp trong đời sống văn hóa của Thủ đô.

Các đại biểu tham quan, động viên học sinh trải nghiệm các loại nhạc cụ trong ngày khai giảng. 

Không gian giao lưu văn hóa Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc và Cộng hòa Liên bang Đức tiếp tục mở rộng hành trình khám phá. Qua hình ảnh, ngôn ngữ, trang phục và những nét văn hóa tiêu biểu, học sinh có thêm cơ hội tìm hiểu thế giới, rèn luyện khả năng giao tiếp và hình thành tư duy hội nhập.

Em Trần Hạnh Trang, học sinh lớp 7A3 cho biết: “Điều em thích nhất là mỗi bạn đều có thể lựa chọn một hoạt động phù hợp với sở thích. Bạn yêu công nghệ có thể đến phòng STEM, bạn thích ngoại ngữ tham gia giao lưu văn hóa, còn những bạn yêu nghệ thuật có thể vẽ tranh hoặc trải nghiệm nhạc cụ. Chúng em vừa được vui chơi, vừa học thêm nhiều điều mới trong ngày đầu năm học”.

Lễ khai giảng trở thành ngày hội khám phá, sáng tạo của học sinh Trường THCS Thanh Xuân. 

Trong ngày khai giảng, các phụ huynh cũng được trực tiếp tham quan các không gian và trải nghiệm những sản phẩm do giáo viên, học sinh nghiên cứu. Đây là dịp để cha mẹ hiểu rõ hơn phương pháp giáo dục, môi trường học tập và định hướng phát triển năng lực của nhà trường.

Theo Hiệu trưởng Nguyễn Thanh Huyền, các trạm trải nghiệm không phải hoạt động trình diễn nhất thời mà gắn với phương pháp tổ chức dạy học trong cả năm. “Nhà trường không đặt nặng việc học sinh phải tạo ra ngay những sản phẩm phức tạp. Điều quan trọng là khơi dậy ở các em sự tò mò, khả năng đặt câu hỏi và mạnh dạn biến ý tưởng thành hành động. Từ trải nghiệm ban đầu, các em có thể tìm thấy lĩnh vực mình yêu thích và có thêm động lực tham gia các câu lạc bộ học thuật, nghiên cứu khoa học, văn hóa, nghệ thuật”, nhà giáo Nguyễn Thanh Huyền nhấn mạnh.

Ngày khai trường khép lại nhưng nhiều câu hỏi và ý tưởng mới đã được mở ra. Mỗi trải nghiệm đều trở thành một bài học thú vị đầu năm học mới với các em học sinh. Đây cũng là cách để niềm vui ngày khai trường tiếp tục được nuôi dưỡng trong từng tiết học của năm học mới.