Chiều 2-11, tiếp tục chương trình làm việc, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Giáo dục-Đào tạo Phùng Xuân Nhạ, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Tờ trình về việc lùi thời điểm triển khai áp dụng chương trình giáo dục phổ thông và sách giáo khoa mới tại Nghị quyết số 88/2014/QH13 ngày 28-11-2014 của Quốc hội về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông.
Theo đó, Chính phủ trình Quốc hội xem xét, cho phép triển khai áp dụng chương trình giáo dục phổ thông và sách giáo khoa mới theo hình thức cuốn chiếu đối với cấp tiểu học từ năm học 2019 -2020, đối với cấp trung học cơ sở từ năm học 2020 - 2021 và đối với cấp trung học phổ thông từ năm học 2021 - 2022.
Lộ trình cụ thể đối với từng lớp như sau:
- Năm học 2019 - 2020: Lớp 1;
- Năm học 2020 - 2021: Lớp 2 và lớp 6;
- Năm học 2021 - 2022: Lớp 3, lớp 7 và lớp 10;
- Năm học 2022 - 2023: Lớp 4, lớp 8 và lớp 11;
- Năm học 2023 - 2024: Lớp 5, lớp 9 và lớp 12.
Như vậy, so với lộ trình nêu tại Nghị quyết số 88/2014/QH13 ngày 28-11-2014 của Quốc hội, việc bắt đầu áp dụng chương trình giáo dục phổ thông và sách giáo khoa mới ở cấp tiểu học chậm 1 năm, ở cấp trung học cơ sở chậm 2 năm và ở cấp trung học phổ thông chậm 3 năm.
Tuy nhiên, việc áp dụng chương trình giáo dục phổ thông và sách giáo khoa mới vẫn bám sát yêu cầu của Nghị quyết số 88/2014/QH13 ngày 28-11-2014 của Quốc hội là triển khai theo hình thức cuốn chiếu ở mỗi cấp học và sau 5 năm thì tất cả các lớp trên phạm vi cả nước đều thực hiện chương trình giáo dục phổ thông và sách giáo khoa mới.
Theo Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ, kinh phí thực hiện xây dựng, biên soạn chương trình giáo dục phổ thông và sách giáo khoa theo lộ trình đã điều chỉnh cũng không phát sinh do thời gian để tất cả các lớp trên phạm vi cả nước thực hiện chương trình giáo dục phổ thông và sách giáo khoa mới vẫn là 5 năm. Phương án mới sẽ có nhiều thời gian hơn để địa phương rà soát, sắp xếp, điều chỉnh và hoàn thiện quy hoạch mạng lưới trường, lớp học; ưu tiên ngân sách địa phương và tăng cường huy động nguồn lực xã hội đầu tư bổ sung cơ sở vật chất của các cơ sở giáo dục phổ thông bảo đảm đồng bộ, đồng tốc với lộ trình triển khai áp dụng chương trình, sách giáo khoa mới.
Phát biểu thảo luận, các đại biểu cơ bản đồng ý với việc lùi thời gian áp dụng chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông mới và nhấn mạnh cần lấy mục tiêu bảo đảm chất lượng, hiệu quả triển khai của chương trình làm yếu tố quan trọng hàng đầu.
Đại biểu Nguyễn Thị Phúc (Hưng Yên) cho rằng, với số lượng công việc khổng lồ thì chương trình cần có lộ trình phù hợp, từng bước bảo đảm tính khả thi của chương trình.
Trước tình trạng học sinh quá tải trong một lớp khá phổ biến hiện nay, đại biểu tỉnh Hưng Yên cho rằng, điều mâu thuẫn là khi giảm số học sinh trong một lớp cho phù hợp với đề án thì lại đồng nghĩa với việc tăng số lượng lớp học, tăng số lượng giáo viên, gây gánh nặng cho ngân sách và chủ trương tinh giản biên chế. Mặt khác, mỗi địa phương lại có sự khác biệt về cơ sở vật chất, trình độ dân trí, đội ngũ giáo viên. Do đó, đại biểu đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo cần có đánh giá, phân loại, xếp loại cụ thể thứ hạng của các trường, phân loại trường ở khu vực thành thị-nông thôn-miền núi... để bảo đảm tính phù hợp của chương trình.
Đại biểu Nguyễn Thị Phúc (Hưng Yên). Ảnh: Đình Nam.
Ngoài ra, theo đại biểu, theo chương trình mới, một số môn tự chọn có thể “vỡ trận” khi có đông học sinh tham gia chọn, dẫn đến việc số giáo viên tham gia giảng dạy các môn tự chọn mà học sinh chọn đông sẽ thiếu; trong khi giáo viên dạy môn có ít học sinh lựa chọn sẽ dư thừa. Đại biểu đề nghị Bộ Giáo dục-Đào tạo cân nhắc, xem xét để có phương án xử lý khi triển khai chương trình.
Bày tỏ băn khoăn khi đề án đã thực hiện 3 năm (từ năm 2015), đại biểu Nguyễn Hữu Cầu (Nghệ An) nêu rõ: Theo quy định của Chính phủ, từ tháng 7 năm 2016 đến tháng 6 năm 2018 phải biên soạn và cho phép sử dụng phát hành một bộ sách giáo khoa mới từ lớp 1, lớp 6, lớp 10. Từ năm 2018 đến năm 2019 bắt đầu triển khai theo hình thức cuốn chiếu và kết thúc đề án vào năm 2023. Bây giờ xin lùi đến năm 2019, đến 2020 mới áp dụng cho lớp 1 và dự kiến đến năm 2023, 2024 mới áp dụng toàn bộ, còn đề án kết thúc vào năm nào thì chưa nói rõ. Đại biểu tỉnh Nghệ An đặt câu hỏi qua 3 năm qua, Bộ Giáo dục-Đào tạo đã làm được bao nhiêu sản phẩm và chi phí hết bao nhiêu tiền? Bây giờ lại cho kéo dài thêm thì theo đại biểu, gây lãng phí và tăng kinh phí. “Dự kiến mới của đề án này là 80 triệu USD, tương đương 1.798 tỷ đồng chứ không ít. Đại biểu nhấn mạnh lùi chương trình sách giáo khoa cũng được nhưng không để phát sinh thêm kinh phí.
Nhấn mạnh đến vai trò quan trọng của đội ngũ giáo viên, đại biểu Triệu Thế Hùng (Lâm Đồng) cho rằng, nếu không thực sự coi trọng giá trị của người thầy, thì chương trình giáo dục phổ thông dù có hay đến mấy, cơ sở vật chất đầu tư có tốt đến mấy thì cũng khó thực hiện có kết quả. “Chương trình giáo dục mới có thể lùi lại 1 năm hoặc 2 năm, nhưng phải thể hiện quyết tâm thực sự thay đổi về cơ cấu nhằm thay đổi nền giáo dục nước nhà”, đại biểu nhấn mạnh.
Liên quan đến việc ưu tiên đối với học sinh người dân tộc, học sinh miền núi trong chương trình thực nghiệm giáo dục phổ thông đại biểu phân tích: Trình độ học vấn giữa học sinh miền xuôi và học sinh miền núi, đặc biệt là học sinh vùng dân tộc còn nhiều chênh lệch, chúng ta lại dùng chính sách cộng nhiều điểm như một sự ưu tiên. Thực tế việc cộng nhiều điểm này không làm thay đổi trình độ của học sinh mà tiếp tục tạo sự chênh lệch về trình độ, khiến một số học sinh yếu kém hơn khi ưu tiên theo kiểu này. Đại biểu đề nghị Chính phủ xem xét lại có nên duy trì việc ưu tiên bằng cách cộng nhiều điểm hoặc tuyển thẳng qua các kỳ thi nữa không, mà nên thế bằng sự tập trung bồi dưỡng kiến thức cho các em, điều động những thầy cô giáo giỏi với phương pháp sư phạm, đầu tư cơ sở vật chất trường lớp, thực hiện tư vấn, hướng nghiệp, phân luồng để các em học sinh ở các khu vực này có thực lực đáp ứng yêu cầu về trình độ đào tạo.
THẢO NGUYỄN