Cháu và các bạn được trồng khoai lang, lúa, mía, ngô và tham gia các trò chơi vui nhộn như: Bắt cá trong ao, bắt vịt, đi cầu khỉ, leo dây, kéo co... Cháu hứng khởi khoe là đã “trồng được” cây ngô cao hơn nửa mét trong hàng thẳng tắp...

Qua một số bạn bè trong ngành giáo dục, tôi được biết thêm nhiều thông tin quanh công tác tổ chức đưa học sinh đi học trải nghiệm thực tế của nhiều trường tiểu học và trung học cơ sở (THCS) hiện nay. Theo đó, đa phần các trường lựa chọn phương án liên hệ với các công ty lữ hành, các bảo tàng và nông trại để đưa học sinh đến học tập và vui chơi. Tại đây, học sinh được tiếp thu kiến thức thực tế trong môi trường mở bởi sự dẫn dắt theo lối thuyết trình hoặc kể chuyện và tổ chức trò chơi dưới sự điều hành của các hướng dẫn viên. Cách làm này phần nào mang đến cho học sinh hứng thú tâm lý mới, là tác nhân, động lực tạo sự hứng khởi cho học sinh trước gánh nặng bài vở và chương trình học tập chính khóa dày đặc. Nhiều chuyên gia giáo dục mà tôi có điều kiện tiếp xúc, trò chuyện thì cho rằng, đối với học sinh cấp tiểu học và THCS, phương pháp vừa học vừa chơi và trải nghiệm thực tế sẽ giúp các em tiếp thu kiến thức nhanh hơn, có được những nét cơ bản của kỹ năng sống và hoạt động nhóm.

Qua tìm hiểu, tôi biết thêm, ở các nước Bắc Âu (Thụy Điển, Phần Lan, Na Uy), việc đưa học sinh đi trải nghiệm thực tế được thực hiện ngay từ khi trẻ học mẫu giáo lớn và được tổ chức thường xuyên. Căn cứ vào độ tuổi của học sinh, họ xác định lĩnh vực, chủ đề, nội dung, thời gian trải nghiệm thực tế cho phù hợp, chứ không ôm đồm, gộp rất nhiều nội dung học tập trải nghiệm trong một ngày như cách làm của nhiều trường học ở nước ta hiện nay. Các chuyên gia đánh giá rằng, việc tổ chức hình thức trải nghiệm thực tế như trên mang ý nghĩa không nhiều, tác dụng chưa thiết thực, nặng về hoạt động phong trào. Còn theo lời chị họ của tôi, việc tổ chức trải nghiệm thực tế cho học sinh của các nhà trường phổ thông đang gặp phải một số vấn đề khiến nhiều phụ huynh lo ngại như việc bảo đảm an toàn cho trẻ (trong di chuyển, vui chơi, ăn uống) trong khi kinh phí để tham gia chương trình lại không hề rẻ. Chính vì lý do này mà nhiều bậc phụ huynh đã không cho con em mình tham gia các chương trình trải nghiệm thực tế kể trên.

Để việc tổ chức học trải nghiệm thực tế của học sinh ở các nhà trường phổ thông có hiệu quả thiết thực, góp phần nâng cao kiến thức, mở rộng hiểu biết, tăng cường rèn luyện kỹ năng sống, giao tiếp cho các em thì rất cần có chủ trương, lộ trình, cách làm phù hợp và các điều kiện khác bảo đảm. Quá trình tổ chức cần khoa học, đạt được mục tiêu, ý nghĩa là hoạt động trải nghiệm thật sự bổ ích, thú vị chứ không nên biến nó thành buổi tham quan, vui chơi tập thể đơn thuần chỉ nhằm mục đích… thu lệ phí từ các bậc phụ huynh.

MẠNH THẮNG